Íslenskt mál og almenn málfræði - 01.01.2016, Qupperneq 135

Íslenskt mál og almenn málfræði - 01.01.2016, Qupperneq 135
1995 og Wiese 1996 sérstaklega um tilvitnanir).13 Ef við hins vegar skoð - um fyrri liðina í íslensku dæmunum í (9)–(10) hér að framan þá er ekki með öllu ljóst hvort þeir geti flokkast undir tegundirnar sem nefndar eru í (20). Í sumum dæmanna er að öllum líkindum um stirðnaða setningar- lega liði að ræða. Þeim er erfitt að breyta, til dæmis með því að skjóta inn fleiri orðum eða bæta við orðum (sjá svipuð próf hjá Shimamura 1986). Ef á hinn bóginn væri hægt að skjóta inn orðum eða bæta við orðum, til dæmis lýsingarorðum eða atviksorðum, á sama hátt og hægt er að gera við venjulegar setningar, þá væri það merki um það að setningarlegi liðurinn væri ekki fastur heldur myndaður á virkan hátt. Edvardsen (2012:15) bendir á þrenns konar próf sem gætu ákvarðað hvort um fastan eða frjáls- an setningarlegan lið væri að ræða. Þessi próf eru fólgin í eftirfarandi: (21) a. að skjóta inn orði b. að bæta við orði eða setningalið c. að færa til orð til innan liðarins. Edvardsen (2012:24–25) sýnir fram á að hægt sé að breyta liðunum í setn- ing ar legum samsetningum með annaðhvort innskoti eða viðbót eins og gert er í norsku dæmunum í (22) hér að neðan. Það sé aftur á móti erfiðara að beita færslum innan setningarlegra liða þegar liðurinn er orðinn hluti samsetningarinnar. Það gæti bent til þess að liðirnir tapi að nokkru leyti setningar legum ein kenn um sínum þegar þeir verða hluti af orð mynd un - inni. (22)a. Støtt republikanarene og få eit [[du-er-på-eigahand-og-vinnaren- tek-alt]-samfunn]. b. Innskot: … [[du-er-taparen-som-er-på-eigahand-medan-vinnaren-bok - stave leg-talt-tek-alt]-samfunn]. c. Innskot og viðbót (við fyrri setninguna): … [[du-er-heilt-på-eiga- hand-i-den-store-verda-og-vinnaren-tek-absolutt-alt]-samfunn] Setningarlegar samsetningar í íslensku 135 13 Wiese (1996) er á þeirri skoðun að fyrri liðir í setningarlegum samsetningum séu tilvitnanir, að fólk noti þessa tegund samsetningar til þess að tjá það sem það hefur heyrt áður. Hann nefnir máli sínu til stuðnings hversu auðvelt sé að mynda samsett orð með tökuliðum, þýddum eða óþýddum, sbr. dæmi eins og [[do-or-die]-ákvörðun] eða [[klippa-og- líma]-verkefni]. Þetta á þá við um liði í setningarlegum samsetningum í íslensku sem notaðir eru beint úr öðrum málum eða augljóslega tökuþýðingar og eru ekki nýmynd anir. Ljóst er að marga liði er hægt að afgreiða með þeim hætti, en ekki alla. Ekki verður betur séð en að fleiri af liðunum sem fjallað er um í þessum kafla séu nýmyndanir og ekki tilvitn- anir eða vísanir í eitthvað sem hefur verið sagt áður.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176

x

Íslenskt mál og almenn málfræði

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Íslenskt mál og almenn málfræði
https://timarit.is/publication/832

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.