Morgunblaðið - 22.11.1986, Síða 49

Morgunblaðið - 22.11.1986, Síða 49
MORGUNBLABIÐ, LAUGARDAGUR 22. NÓVEMBER 1986 49 Þórður S. Sigur- jónsson - Minning 10. nóvember 1981 andaðist Sig- uijón Jónsson skáld og bóndi í Snæhvammi. Nú, 13. nóvember, aðeins 5 árum síðar, er sonur hans, Þórður Sigfús, bóndi og þúsund- þjalasmiður í Snæhvammi, allur. Engan hefði órað fyrir því að svo stutt yrði milli þeirra feðga. Það að þetta skuli bera að á sama tíma vekur upp hugleiðingar um forlögin sem oft virðast svo undarleg. Ekki er það síður eftirtektarvert að Jón, afi Þórðar og fyrrum bóndi í Snæ- hvammi, mun einnig hafa andast í þessum sama mánuði. Lát Þórðar kom okkur vinum hans mjög að óvörum. Það munu aðeins þeir er næstir honum stóðu hafa vitað hve tæpt stóð með heilsu hans undir það síðasta. Það var fjarri þessum dula og hægláta manni að bera líðan sína á torg. Það mun hafa verið snyrtimenninu Þórði ofraun að hlíta því boði lækna að mega ekki taka til hendi á þeim árstíma þegar búið þarfnast hvers hand- taks, enda þótt hann vissi hjartað veikt og þrek á þrotum. Þórður Siguijónsson fæddist 20. desenber 1927, einn af 5 bömum þeirra Snæhvammshjóna Elínar Vigfúsdóttur Þórðarsonar prests í Heydölum og Siguijóns Jónssonar Þórðarsonar bónda í Snæhvammi. Snæhvammur stendur á sjávar- bökkum við ysta haf. Gamli bærinn þar sem Þórður ólst upp til fullorð- insára stóð sem nafnið bendir til í grösugum hvammi undir brattri fjallshlfð, Snæhvammssúlur sem eiga fáa sína líka í tign og fegurð gnæfa þar hæst. Neðan við túnfót- inn var svo fjaran með hrikaleg björg á aðra hönd og tanga á hina ásamt fjölda skerja sem sendu brim- stróka í loft upp er þannig viðraði. Náttúran hefur gætt þennan stað sérstæðum töfrum, tign, fegurð og hrikaleik, fagurlega sameinað í eina heild. Skammt er þama milli fyalls og fjöru og í Snæhvammi brotnar hafaldan hvíldarlaust við kletta og sker, fellur að sandi og fjarar út til að sameinast uppruna sínum á ný. Vögguljóð hafsins svæfðu systkinin í Snæhvammi í bemsku, sá söngur er margslunginn þeim er hlýða kann. Hafíð leikur allar tegundir tónlistar fyrir aðdáendur sína, frá blíðasta vöggulagi til þess er æðandi brimsinfóníur eru leiknar á björg, dranga og sker. Við þennan söng ólst Þórður upp og hafíð átti alla ævi stóran hluta af honum. Til lengdar undi hann hvergi nema „þar sem brimaldan brotnar". Svo sterkur er seiður hafsins þeim er ánetjast honum. Fjaran með öll- um sínum dásemdum og rharg- breytileik var ævintýraland og leikvöllur Þórðar í æsku. Þegar lygndi eftir að brimið hafði ætt um tanga og víkur voru gersemar fjör- unnar grandskoðaðar. Ægir konungur var oft örlátur á leyndar- dómsfullar gjafír handa forvitinni bamssál, sumt var úr hans eigin óræðu djúpum en annað „hafrekin sprek á annarlegri strönd“, send- ingar frá fjarlægum löndum og höfum. Þetta var krufíð til mergjar og hleypti lífí í hugmyndaflugið og var þroskandi viðfangsefni um leið. Mér fínnst alltaf að það sé viss líking með sálum mannanna og hafínu. Sumir eru líkt og brotsjóir, æða með bægslagangi gegnum lífíð. Aðrir sem síkvikar glettnar öldur, þar sem gengur á ýmsu gegnum tíðina. Svo eru þeir sem líkjast hinni sístarfandi haföldu sem fellur nið- andi og mjúklega að ströndu, rólega og sefandi. En skilur þó eftir ótrú- legustu ummerki í tímanna rás með sínu hógværa þrotlausa starfí. Þetta síðasta fínnst mér eiga vel við Þórð vin okkar. Hógvær, hvers- dagsprúður, laus við að láta á sér bera. En mann grunaði að undir rólegu yfírborðinu byggi djúpið sjálft og þar var margt gersema, góðar fjölbreyttar gáfur, listfengi og hagleikur meiri en í meðallagi, svo maðurinn mátti kallast þúsund þjala smiður. Ljóðelskur og bók- hneigður var hann svo sem hann átti kyn til. Góð bók var hans mesta yndi og manni bauð í grun að ein- hversstaðar í þessu sálardjúpi byggju hæfileikar til sköpunar á því sviði ef hann hefði lagt rækt við. En Þórður kaus sér annan vett- vang. Um fermingu fór hann að róa til fískjar með Stefáni frænda sínum í Asi á Breiðdalsvík. Næstu árin átti hafíð hugann allan. Hann var á ýmsum bátum næstu árin, til dæmis var hann á „Vininum" ásamt Jóni bróður sínum er hann strand- aði í Berufirði 1948. Það mun hafa verið ærin Jífsreynsla þeim sem í því lentu. Ég man í svipinn nöfn eins og Hlýri og Hafnarey. Mörg fleiri voru þau fleyin sem báru hann um hafíð á þessum árum. Þórður fór á vélstjóranámskeið er haldið var á Austfjörðum upp úr 1950. Eftir það fékkst hann mikið við vélgæslu við Hraðfrystihús Breið- dælinga og á Stöðvarfírði auk þess sem hann var til sjós af og til, meðal annars fór hann á vertíðir á Homafjörð og til Vestmannaeyja sem þá var títt um unga Austfírð- inga. Um 1956 má segja að verði þáttaskil. Má segja að hann hafi þá kvatt sjómennskuna að mestu en tekið við búi að mestu af foður sínum, þótt ekki væri formlega frá því gengið fyrr en síðar. Gerðist hann nú bóndi að aðalstarfí, en ekki lét hann þar við sitja. Hann fór á námskeið á vegum Búnaðar- sambands Austurlands 1969 og gerðist starfsmaður þess um ára- mót ’70 og gegndi því starfí til dauðadags. Um sama leyti er keypt bifreið til skólaaksturs í Breiðdal og var hún einnig notuð til sjúkra- flutninga. Aksturinn tók Þórður að sér og mun vera sá fyrsti sem ann- ast sjúkraflutninga á þessu svæði. Þessum sjúkraflutningum fylgdi gífurlegt álag og ábyrgð ásamt sífelldu ónæði á degi sem nóttu. Geta menn rétt ímyndað sér þær andvökunætur sem þau hjón hafa átt í sambandi við þetta starf. Erfíð- ar hafa þessar ferðir tíðum verið, bæði andlega og líkamlega. Þórður hefur og annast hópferðir nú seinni árin. Mörgum mun nú fínnast þessi verkahringur ærinn er upp er talinn en ennþá er ótalinn stór þáttur í lífsstarfí þessa hógværa og hjálp- fúsa manns, sem ekki gat eða vildi neita nokkurs manns bón, ef hann hélt sig geta greitt götu einhvers. Sem áður er sagt var hann völund- ur í höndum og var honum þar flest til lista lagt. Auk þess að gera við bfla, dráttarvélar og hverskonar aðrar vélar lagfærði hann úr, klukk- ur og rafmagnstæki fyrir sveit- ungana og nærsveitamenn. Einnig fékkst hann við raflagnir og fleira. Á þessum slóðum er fátt um fag- menn í störfum sem þessum og menn eins og Þórður verða fljótt umsetnir. Geta menn nærri að ekki hafí alltaf verið næðissamt þótt heim væri komið úr erfiðum ferðum. En greiðasemi og gestrisni hafa löngum verið víðfræg í Snæhvammi og fylgt þeim er þar hafa búið. 1959 kvænist Þórður eftirlifandi könu sinni, Ástu Maríu Herbjöms- dóttur. Þar eignaðist Þórður konu sem hefur stutt hann með ráðum og dáð. Staðið fyrir búi með rausn og dugnaði í fjarveru hans við hin margvíslegu störf utan heimilis. Eins og Þórður er hún listfeng og bókelsk og samhent honum í gest- risni og greiðasemi, enda oft gestkvæmt hjá þessum vinsælu hjónum. Þórður og Ásta eignuðust 3 böm, Herborgu Elísabet, gift Indriða Margeirssyni; Jón Elvar, kvæntur Þórdísi Einarsdóttur og Herbjöm. Bamabömin em tvö, Kristín Heiða Jónsdóttir og Karl Þórður Indriða- son. Þessi böm sjá nú á bak ljúfum föður og afa sem allt vildi fyrir sitt fólk gera. En nú er erilsömu dags- verki lokið, dagsverki sem var unnið á hljóðlátan og hógværan hátt. Slík verk fara fram hjá samferðafólkinu, þar til einn dag að menn sakna vinar í stað. Vinar sem hægt var að kvabba á með allt milli himins og jarðar. Þær verða aldrei metnar til §ár vinnustundimar sem unnar voru af greiðasemi og hjálpfysi. Hið hljóðláta stárf hefur samt skilað sínu eins og hafaldan sem vinnur sitt þolinmóða verk í áranna rás, þó ekki beri mikið á þvi frá degi til dags. Þórður Sigurjónsson var drengur góður í hinni fomu merkingu þess orðs. Snyrtimenni í sjón og raun svo af bar. Hjá honum átti hver hlutur sinn stað og hvert blað var þar sem hægt var að ganga að því vísu. Slíkt sparar tíma og amstur og hefur verið honum ómetanlegur eiginleiki í hinum margvíslegu störfum. Vinir og kunningjar sakna kærs félaga sem var hvers manns hugljúfí, hýr og glaður í góðra vina hópi. Sakna hlýs handtaks og græskulausrar kímni. Ég þakka hlýja vináttu sem hefur haldist í áranna rás, allt frá því ég var í bamaskóla í Snæhvammi. Ásta mín, ég sendi þér og öllum ættingj- um og vinum samúðarkveðju mína og minna. Góðs drengs er gott að minnast, megi það vera huggun og styrkur þessa myrku skammdegis- daga. Eftir myrkrið birtir á ný. Með kveðju og þökk fyrir allt. Þórey Jónsdóttir frá Þorvaldsstöðum. Barnabók eftir Ole Lund Kirkegaard Ut er komin hjá Iðunni barnabók eftir Ole Lund Kirkegaard, höfund bókanna um Gúmmí-Tarsan, Fúsa froskagleypi og Kalla kúluhatt. Nýja bókin nefnist Flóðhestur á heimilinu og f henni segir frá við- brögðum fjölskyldu sem verður fyrir þeirri óvæntu reynslu að fínna flóð- hest á beit í garðinum sínum. Bókin er jafnframt skreytt mynd- um eftir höfundinn sjálfan, en þetta er tíunda bók hans sem þýdd hefur verið á íslensku. Þórgunnur Skúladóttir þýddi. Bókin er prentuð í Danmörku. Margteldrafólká í erfiðleikum með að ganga upp og niður stlgana á heimilum sínum. Stigalyftur eru svarið við þessu vandamóli. Einfaldar og öruggar í notkun, auðveldar í uppsetningu og mjög fyriríerðarlitlar milli notkunar. Gjörið svo vel að hringja í okkur eða fyllið út seðilinn hér að neðan og sendið. Við veitum fúslega allar nánari upplýsingar. k-............................... Vinsamlegast sendlð mér án allra skuldblndlnga upplýsingar um stigalyltur Irá lyttudelld HéSlns. Nafn: Helmlllslana: Slaður: Síml:________________ K.................... = HÉÐINN = lyftudeild Seljavegi 2 121 Reykjavík Box 512 Sfmi 24260 Hefndarþorstanum svalað Kvikmyndlr Arnaldur Iriðason Dópstríðið (Quiet Cool). Sýnd í Laugarásbíó. Stjörnugjöf: ** Bandarísk. Leikstjóri: Clay Borris. Handrit: Clay Borris og Susan Verceilin Framleiandi: Robert Shaye. Kvikmyndataka: Jaques Haitkin. Tónlist: Jay Ferguson. Helstu hlutverk: Ja- mes Remar, Adam Coleman Howard og Daphne Ashbrook. í myndum eins og Dópstríðinu þar sem hefndin er drifkrafturinn og knýr annars góðviljaðar og elskulegar persónur til ódæðis- verka, sem taka orðið iðulega grimmdarverkum illmennanna fram, byggist fléttan á því að vekja áhorfandann til samúðar með þeim sem eru órétti beittir. Takist það sæmilega hefur áhorf- andinn bara gaman af að sjá góðu gæjana svíða þá vondu. Leikstjóranum Clay Borris tekst þetta nokkuð vel framan af í Dópstríðinu með því að gera ill- mennin að verulegum hrottum og fómarlömb þeirra að indælum sakleysingjum. Hrottamir em dópframleiðendur í einhveiju krummaskuði í sveitum Ameríku og drepa, eða réttara sagt taka af lífí, foreldra stráks, sem verður vitni að morði sem þeir fremja en stráksi sleppur við illan leik. Hann kynnist svo löggu frá New York, sem gömul vinkona kallar til, og saman vinna þeir á glæpagenginu með viðeigandi djöfulskap og lát- um. En þá er ailt spursmál um sam- úð rokið út í veður og vind eins og venjulega og við tekur kerfís- bundin gereyðing á bófunum. Enginn hefur þörf fyrir samúð lengur og sú litla tilfínning sem kveikt var í byijun gleymist undrahratt. Myndin tekur á sig svip vestr- ans þegar annar aðalgaurinn gengur kaldur og rólegur í bæinn spillta með tvo haglara í höndun- um og þmmar niður síðustu bófana. Og svo verður hún ein- faldlega hlægileg þegar kemur að lokauppgjörinu við þá persónu sem stendur að baki öllu saman. Það ætti engum að koma á óvart hver það er, þótt því sé reynt að halda leyndu „spennunar" vegna, af því hún er eini eftirlifandi bæj- arbúinn að leik loknum. „Ég gerði þetta fyrir peningana," segir hún og lítur samt út eins og fátæk blómasölukerling. Sá, sem fer með aðalhlutverkið f þessum bandaríska hefndar- þorsta er James Remar og þótt hann sé ekki endilega góður leik- ari tekst honum sæmilega að fara með hlutverk góðhjartaðrar löggu með snert af mikilmennskubijál- æði stórborgarbúans sem veit að sveitin er bara einum of lítil fyrir sig. Hann er a.m.k. mikið breyttur frá því hann lék í 48 HRS Walter Hills þar sem hann var geðsjúkur morðingi. Hann lifði sig þó mun meira inn í það hlutverk. VZterkurog KJ hagkvæmur augjýsingamiðill!

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.