Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Årgang

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1940, Side 105

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1940, Side 105
97 Hvammsfjörður mældur upp. Með því opnaðist siglingaleið inn á Hvammsfjörð, sem varð til mikils hagnaðar og hægðarauka fyrir Dalasýslu, einkum suðurhluta hennar, vegna allra aðflutninga með mörgu fleiru. IJtaf kirkjusmíðinu varð mál á millum kirkjusmiðsins, Guðmund- ar Jakobssonar, byggingameistara, og sjera Jóns Guttormssonar í Hjarðarholti, sem þau árin var sóknarprestur í Hvammi og prófastur í Dalaprófastsdæmi. Málið mun hafa verið byggt á talsverðum mis- skilningi, enda vann Guðmundur að mestu málið fyrir Landsyfirrjetti. Kirkjugarðurinn í Hvammi stendur á sama stað, sem áður, en endur- byggður úr grjóti og stækkaður að miklum mun. Fjárhúsin stóðu lengra inni á túninu en þau standa nú, nema eitt þeirra, sem stóð talsvert heimar á túninu og fyrir vestan reiðgötuna; það er kallað Staka-hús. Fjárhúsin voru alls 5 að tölu, og munu hafa tekið um 200 fjár. Hesthús, sem stóð vestur á túninu, mun hafa tekið á millum 10 og 20 hesta; var það rjett við túngarðinn, svo að ekki þurfti að reka hestana yfir túnið, þá er þeir voru látnir inn eða út að vetrinum. Hestarjett var fyrir neðan (vestan) túngarðinn, rjett við Hvammsá. Var ætlast til, að þeir, sem kirkjufundi eða aðra fundi sæktu, ljetu hesta sína inn í rjettina, á meðan messugjörð eða aðrir fundir stóðu yfir. Hestarjett þessi er fyrir mörgum tugum ára eyði- lögð, og önnur byggð á öðrum stað, og er hún einnig eyðilögð fyrir löngu. Þess er áður getið, að árið 1894 var byggt íbúðarhús í Hvammi úr timbri. Þetta hús stóð áður í Arnarbæli á Fellsströnd, og var byggt þar af Boga Smith, þá er hann var bóndi þar. Húsið var flutt sjóveg frá Arnarbæli inn á Akursodda, sem er vestan Hvammsár, við norður- horn Hvammsfjarðar; var það flutt á „Óðni“, sama skipinu, sem efnið í Hvammskirkju var flutt á árið 1888. Var húsið sett upp í Hvammi sama sumarið, og það var flutt þangað. Sjera Kjartani Helgasyni fannst bærinn í Hvammi ekki nothæfur til íbúðar, og þess vegna rjeðist hann í að kaupa þetta hús. Þá var ekki opnuð siglinga- leið í Hvammsfjörð. Urðu þeir menn, sem umbótaþrá knúði til fram- faraviðleitni, að sæta súrum svita að koma í framkvæmdir fyrirætl- unum sínum með byggingar sem annað, þar sem allt efni varð að sækja til Stykkishólms. Ári síðar, eða árið 1895, var Hvammsfjörður mældur upp og siglingaleið opnuð. Þetta íbúðarhús var reist á svo nefndum Smiðjuhól í Hvammi, sem er skammt fyrir sunnan suðurgafl baðstofunnar, sem var, og stendur þar enn í sama formi. Nokkru fyrir 1920 var reistur bær í Hvammi fyrir ábúandann. Þessi bær stendur 7
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.