Morgunblaðið - 22.12.1990, Blaðsíða 24

Morgunblaðið - 22.12.1990, Blaðsíða 24
24 MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 22. DESEMBER 1990 MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 22. DESEMBER 1990 25 plnr^iwiW^ií Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Aðstoðarritstjóri Fulltrúarritstjóra Fréttastjórar Árvakur, Reykjavík HaraldurSveinsson. MatthíasJohannessen, Styrmir Gunnarsson. Björn Bjarnason. Þorbjörn Guðmundsson, Björn Jóhannsson, Árni Jörgensen. Freysteinn Jóhannsson, Magnús Finnsson, Sigtryggur Sigtryggsson, Ágúst Ingi Jónsson. Ritstjórn og skrifstofur: Aðalstræti 6, sími 691100. Auglýsingar: Aðal- stræti 6, sími 691111. Afgreiðsla: Kringlan 1, sími 691122. Áskriftar- gjald 1100 kr. á mánuði innanlands. í lausasölu 100 kr. eintakið. Uppgjörið nálgast í Sovétríkjunum Edúard Shevardnadze var óþekktur maður á alþjóða- vettvangi, þegar Míkhaíl Gorb- atsjov kallaði hann til sumarið 1985 oggerði hann að utanríkis- ráðherra í staðinn fyrir Andrej Gromyko, sem hafði gegnt emb- ættinu í tæpa þijá áratugi. Ráð- stöfun Gorbatsjovs þótti þá enn ein vísbendingin um að hinn nýi aðalritari sovéska kommúnista- flokksins hefði náð undirtökun- um í flokknum og stjómkerfínu á ótrúlega stuttum tíma. Menn voru þó ekki alveg vissir um þetta, því að Gromyko var gerð- ur að forseta Sovétríkjanna og sumir töldu að úr því háa emb- ætti myndi hann fjarstýra hinum nýja óreynda utanríkisráðherra og utanríkisstefnunni. Shevardnadze ávann sér fljótt traust út á við og á þeim skamma tíma, sem hann hefur gegnt embætti, hafa orðið meiri breytingar á utanríkisstefnu Sovétríkjanna og afstöðu þeirra til annarra ríkja en nokkum gat órað fyrir. Gromyko var oft kall- aður Herra nei, vegna þess hvemig hann brást við tillögum Bandaríkjamanna og beitti oft neitunarvaldinu í öryggisráði Sameinuðu þjóðanna. Shev- ardnadze ætti að kalla Herra já vegna þess hve mikla áherslu hann hefur lagt á samvinnu við Vesturlönd og einkum Banda- ríkin. Hefur þetta gleggst komið fram á síðustu vikum eftir inn- rás íraka í Kúvæt. Samstaðan í öryggisráði Sameinuðu þjóð- anna um viðbrögðin við yfir- gangi íraka er einstök. Gjör- breyting hefur orðið í Evrópu, þar sem árangursríkar viðræður um afvopnunarmál hafa komið í stað pólitískrar spennu milli austurs og vesturs. Sambúð Sovétríkjanna og Kína hefur tekið stakkaskiptum. Skyndileg afsögn sovéska ut- anríkisráðherrans á fimmtudag er öllum harmsefni sem áttu við hann samskipti. Ef hann hefur hrökklast úr embætti vegna gagnrýni þeirra sem vilja taka upp aðra og neikvæðari utanrík- isstefnu en hann fylgdi er af- sögnin mikið áhyggjuefni. í ein- ræðisríkjum eru völd áhrifamik- illa einstaklinga þess eðlis að brotthvarf þeirra getur auðveld- lega leitt til kúvendingar. Gorb- atsjov er að vísu enn við stjórn- völinn í Kreml og hann studdi eindregið við bakið á utanríkis- ráðherranum og leit á Shev- ardnadze sem vin sinn. Gorb- atsjov áréttaði á fimmtudag að fylgt yrði óbreyttri utanríkis- stefnu. En hvers má Gorbatsjov sín? Hefur hann ekki haldið í völdin undanfarna mánuði með því að sveifla sér á milli ólíkra hópa? Á þessu stigi snýr hið ógn- vænlega við afsögn Shevardn- adze ekki beint að umheiminum heldur að þróuninni í Sovétríkj- unum sjálfum. „Einræðishyggj- unni vex stöðugt ásmegin, um- bótasinnar hafa látið undan síga. Enginn veit hvers konar einræði tekur við eða hver mun verða einræðisherra. Ég get ekki sætt mig við þjáningarnar sem vofa yfír þjóðinni,“ sagði Shevardnadze skjálfandi röddu, þegar hann tilkynnti agndofa þingheimi afsögn sína. Boðar hann ekki með þessum orðum, að Gorbatsjov hafí mistekist ætlunarverk sitt? Stendur sov- éska þjóðin frammi fyrir einræði eftir tæplega sex ára perestr- ojku og glasnosfí Á Vesturlöndum hefur mátt greina tvenns konar meginvið- horf til Sovétríkjanna undir for- ystu Gorbatsjovs. Sú skoðun hefur notið yfírgnæfandi stuðn- ings, að aðstoða eigi Gorbatsjov eftir fremsta megni og ekki gera neitt sem kæmi sér illa fyrir hann. Á þessum grunni hafa vestrænir ráðamenn til dæmis heykst á afgerandi stuðningi við sjálfstæðisbaráttu Eystrasalts- landanna. Hinir hafa mátt sín minna í almennum umræðum sem hafa varað við of miklu trausti á Gorbatsjov — hann sé ekki valdameiri en her og lög- regla leyfi. Shevardnadze var ef til vill að beina spjótum sínum sérstak- lega að Gorbatsjov þegar hann vísaði til þróunarinnar í ein- ræðisátt. Sagt er að utanríkis- ráðherrann hafi viljað segja af sér í fyrra eftir að hermenn beittu eiturgasi gegn almenningi sem söng sálma og baðst fyrir í Tbilisi, höfuðborg heimalands hans, Georgíu. Kannski sér hann nú fyrir sér, að svipuðu valdi verði beitt til að bæla sjálfstæð- iskröfur lýðveldanna og vill ekki eiga aðild að slíku ofbeldi? Gorbatsjov getur ekkí enda- laust siglt milli skers og báru við stjórn Sovétríkjanna. Stund uppgjörsins nálgast óðfluga. Söguleg afsögn sovéska ut- anríkisráðherrans gefur því mið- ur til kynna, að hert einræði en ekki aukið frelsi verði næsti áfangi á leið Sovétmanna út úr rústum kommúnismans. Fúaspýtur einar eftir Þorstein Pálsson Sjaldan hefur það komið betur í ljós en í umræðum á Alþingi í þess- ari viku að undirstöður stjórnar- stefnunnar eru fúaspýtur einar. Ríkisstjómin hefur staðið berskjöld- uð og sundurlaus í mikilvægustu málum er ráða framvindu efna- hags- og fjármála á næsta ári. Pjárlög fyrir næsta ár sem nú ' hafa verið afgreidd og frumvarp til lánsfjárlaga eru að mestu leyti marklaus plögg. Útgjaldavanda ríkissjóðs er sópað undir teppi svo nemur mörgum milljörðum króna og tekjuáætlunum er hagrætt þvert á allar efnahagslegar vísbendingar og aðvaranir frá Þjóðhagsstofnun. Islandsmet í skattheimtu Augljóst er að fjárlagahallinn mun vaxa umtalsvert á næsta ári og vinstri stjómin sem nú situr mun setja íslandsmet í skattheimtu þriðja árið í röð. Augljóst má vera að fjárlagahall- inn verður ekki brúaður með skatta- hækkunum. Sú tilraunastarfsemi sem núverandi ríkisstjórn hefur stundað, og boðar að muni halda áfram á næsta kjörtímabili fái hún til þess umboð, leiðir til verulegs háska í efnahagsmálum. Skatta- hækkanir valda samdrætti í at- vinnulífinu og draga úr verðmæta- sköpun. Tekjustofnar ríkissins rýrna með þeim hætti og útgjalda- vandinn vex. Augljóst má vera að sívaxandi skuldasöfnun ríkisins gerir einstakl- ingum og fyrirtækjum stöðugt erf- iðara fyrir á lánamarkaðnum. Á þessu ári hefur ríkið tekið til sín vaxandi hluta af lánum á innlendum markaði en hlutur atvinnufyrirtækj- anna hefur minnkað stórlega. Slík stefna leiðir til samdráttar og versn- andi lífskjara. Raunvextir hafa hækkað veru- lega á þessu ári. Ástæðan er fyrst og fremst sú að engin stjóm hefur verið á útgjöldum ríkissjóðs. Stefna ríkisstjómarinnar er því ekki einasta gagnslaus. Hún er beinlínis háskaleg. Engum getur dulist að ríkisþenslustefna stjómar- innar stefnir verðlagsmarkmiðum kjarasamninganna frá því í febrúar í vemlega hættu. í ítarlegri greinargerð sem full- trúar Sjálfstæðisflokksins í ljárveit- inganefnd birtu við þriðju umræðu fjárlaga koma nokkrar mikilvægar staðreyndir fram. Þenslustefna Við lokaafgreiðslu fjárlaga kem- ur í ljós að skattar til ríkissjóðs hafa verið hækkaðir um 16 millj- arða króna. Það jafngildir 240.000 krónum a hveija fjögurra manna fjölskyldu í landinu. Skattahækkun- in á hveija fjögurra manna fjöl- skyldu samsvarar þannig þriggja mánaða launum verkamanns. Þrátt fyrir þessar gífurlegu skattahækkanir stefnir í það að samansafnaður halli ríkissjóðs á árunum 1988 til 1991 verði yfir 30 milljarðar króna. Á sama tíma og skattar hafa verið hækkaðir hafa lántökur opin- berra aðila stómm aukist. Lántök- urnar em nú áætlaðar meira en helmingur af væntanlegum pen- ingalegum sparnaði landsmanna á næsta ári. Heildarlántökur ríkis- sjóðs hafa hækkað úr rúmlega 7% af landsframleiðslu árið 1988 í tæp- lega 15% á næsta ári. í ljós hefur komið að ráð er fyrir því gert að stöðugildum hjá ríkinu fjölgi um 550 árið 1991, en á þessu ári fjölgaði þeim um 400. Á sama tíma hefur störfum í atvinnulífínu fækkað um 5-600. Þetta er ekki leið til aukinnar verðmætasköpun- ar. Ráð er fyrir gert því gert að sam- neyslan aukist um 2% á næsta ári eða umtalsvert meira en aðrar þjóð- hagsstærðir. Vandanum sópað undir teppi Vanda Byggingarsjóðs ríkisins er með öllu sópað undir teppi og hagsmunum lífeyrissjóðanna sem lánað hafa byggingarsjóðnum á undanfömum árum stefnt í tvísýnu fyrir þær sakir. Engin útgjöld hafa verið dregin saman eða skorin nið- ur. Vandinn hefur aðeins verið færður til í bókhaldinu til þess að falsa niðurstöðutölur í A-hluta ríkis- sjóðs. Sömu sögu er að segja um Lífeyr- issjóð opinberra starfsmanna og Lánasjóð íslenskra námsmanna. Með beinni bókhaldsfölsun hefur yfirtöku á skuldum Verðjöfnunar- sjóðs fiskiðnaðarins verið haldið fyrir utan niðurstöður fjárlaga- dæmisins. Allt sýnir þetta að ríkisfjármála- stefnan er í molum. Hún stríðir gegn markmiðum um jafnvægi í efnahagsmálum og hjöðnun verð- bólgu. Hún hindrar að því mark- miði verði náð að auka hagvöxt og hún færir okkur fjær því markmiði að geta bætt lífskjör fólksins í landinu. íslandsmet í erlendri skuldasöfnun Núverandi ríkisstjórn hefur sett íslandsmet í söfnun erlendra skulda tvö ár í röð. í tíð sjálfstæðismanna í fjármálaráðuneytinu tókst að koma erlendum skuldum úr 50% af landsframleiðslu niður í 40% Núverandi ríkisstjórn hefur komið skuldahlutfallinu upp í 52% af landsframleiðslu. Meðan Sjálfstæðisflokkurinn réði ríkisfjármálunum tókst ennfremur að lækka verulega greiðslubyrði þjóðarinnar af erlendum lánum. Hún var komin niður í 16% af út- flutningstekjum árið 1987. Núver- Þorsteinn Pálsson „í ljós hefur komið að ráð er fyrir því gert að stöðugildum hjá ríkinu fjölgi um 550 árið 1991, en á þessu ári fjölgaði þeim um 400. A sama tíma hefur störfum í atvinnulífinu fækkað um 5-600. Þetta er ekki leið til aukinnar verð- mætasköpunar. “ andi ríkisstjórn hefur með fjármála- st'efnu sinni tekist að koma þessu hlutfalli upp í nálega 22% Á sama tíma og kaupmáttur ráð- stöfunartekna launafólks er talinn hafa lækkað um 15% hefur atvinnu- leysi þrefaldast og gjaldþrotum ein- staklinga og fyrirtækja fer sífellt fjölgandi. Ráðleysi í húsnæðismálum Húsnæðismálin eru eitthvert skýrasta dæmið um stefnuleysi og hringlandahátt ríkisstjórnarflokk- anna. Afleiðingarnar koma auðvit- að með mestum þunga niður á hús- byggjendum og íbúðarkaupendum en koma um leið við sögu ríkisfjár- málanna. Félagsmálaráðherra hefur fyrir löngu lagt til að húsnæðislánakaerf- ið frá 1986 verði lagt niður. Þó að sú ákvörðun yrði tekin þyrfti árlegt framlag vegna fyrri skuldbindinga að nema rúmlega 400 milljónum króna. Verði kerfinu á hinn bóginn ekki lokað þarf ríkissjóðsframlagið að lágmarki að vera rúmar 1000 milljónir króna. Félagsmálaráðherra hefur marg- sinnis tekið fram að ákvarðanir um lokun eða framhaldsstarfsemi kerf- isins yrði að taka fyrir afgreiðslu fjárlaga. Nú eru fjárlög afgreidd en ríkisstjórnin hefur enga afstöðu tekið. Þegar formaður Framsóknar- flokksins var að því spurður nú í vikunni hver væri stefna ríkisstjórn- arinnar í þessum efnum sagði hann það eitt, að það væri erfitt að loka húsnæðiskerfinu frá 1986, vanda- samt að hækka vexti og ekki auð- velt að útvega fjármuni. Spurning- arnar um ákvarðanir og stefnumót- un var svarað út í hött. Varaformaður Alþýðubandalags- ins lýsti því á hinn bóginn yfir að Alþýðubandalagið væri ekki að svo stöddu reiðubúið að fallast á að loka húsnæðiskerfinu frá 1986 með þeim hætti sem félagsmálaráðherra hefur lagt til. Aðaltalsmaður Fram- sóknarflokksins í húsnæðismálum, Alexander Stefánsson, greindi jafn- framt frá því að Framsóknarflokk- urinn hefði á flokksþingi tekið ákvörðun um að halda áfram starf- semi þessa kerfis. Engin framlög eru til Byggingarsjóðs ríkisins á næsta ári, en hann þarf rúmlega 400 milljónir til þess að standa ein- ungis við fyrri skuidbihdingar. Þeim vanda er einfaldlega sópað undir teppi. Úrræðaleysið er algjört. Stjórnarsamstarfíð byggist á fúa- spýtum einum saman. Höfundur er formaður Sjálfstæðisflokksins. Spá OECD um íslensk efnahagsmál: Telja að erfitt verði að hindra þenslu Efnahags- og framfarastofn- unin (OECD) í París hefur sent frá sér skýrslu um horfur í efna- hagsmálum sem gefin er út tvisvar á ári. í kaflanum um ís- land kemur fram að sérfræðing- ar stofnunarinnar telja að erfitt muni reynast að koma í veg fyr- ir þenslu í efnahagslífinu og ekki verði hægt að hafa hemil á verðbólgu nema samið verði um litlar kauphækkanir. Skýrslan fer hér á eftir. Þjóðarframleiðsla virðist hafa verið svipuð á þessu ári og síðastlið- ið ár en minnkaði næstu tvö ár á undan. Skyndileg lækkun kaup- máttar undanfarin tvö ár gerði kleift að minnka viðskiptahallann sem varð til á þensluárunum þar á undan. Gert er ráð fyrir að fjárlaga- hallinn á þessu ári verði rétt innan við fimm milljarða króna eða um 1,5% af þjóðarframleiðslu. Stefnt er að því að 1991 verði hann um 1% af þjóðarframleiðslu. Talið er að viðskiptahallinn 1990 verði um 2,5% af þjóðarframleiðslu en um það getur þó brugðið til beggja vona. Sé miðað við fast verðlag minnkaði verðbólga mjög vegna allsheijarsamkomulags aðila á vinnumarkaði um kaup og kjör sem gert var í febrúar og það tókst að halda gengi krónunnar föstu. Ólíklegt er að framleiðsluaukn- ing verði í sjávarútvegi næstu tvö ár þótt gert sé ráð fyrir að verð á helstu fisktegundum muni halda áfram að hækka. Spá OECD gerir ráð fyrir_að 1991 verði byijað að reisa álver Atlantsáls sem nú er verið að semja um. Bygging versins og raforkuversins í tengslum við það mun auka fjárfestingar, inn- flutning og eftirspurn verulega næstu árin. Gera má ráð fyrir að innflutningurinn á byggingart- ímanum muni auka viðskiptahall- ann verulega árin 1991 og 1992. Áhrifín á vinnumarkaðinn eru nokkru minni en vænta má vegna þess að verkefnið er svo fjármagns- frekt auk þess sem senn verður lokið við að reisa annað raforkuver [Blönduvirkjun]. Samt sem áður getur orðið erfitt að hafa hemil á Ragnar Hafliðason hjá bankaeft- irliti Seðlabanka íslands sagði að engin ákvæði væru í lögum um hagnað viðskiptabanka eða spari- sjóða, önnur en ákvæðið um lág- marks eiginfjárhlutfall. Bendi hann á að fleira hefði áhrif á eiginíjár- hlutfallið en hagnaður, til dæmis samsetning eigna. Það væri hins vegar skiljanlegt sjónarmið hjá bönkunum að þeir vildu hafa eðli- legan arð af sínu.eigin fé, það er þeirri tegund þenslu sem áður hef- ur þjakað íslenskan efnahag. Eigi að hafa taumhald á verðbólgunni verður krónan að halda verðgildi sínu og semja verður um litlar kauphækkanir. Það verður auð- veldara að ná áðurnefndum mark- * miðum ef það tekst að koma í veg fyrir aukna eftirspurn allra næstu árin. Líkur eru á því að kaup og verðlag hækki fullmikið og verð- bólga gæti aukist eitthvað 1992. að segja hagnað. Eiginfjárhlutfall Búnaðarbank- ans var 9,6% um síðustu áramót, en sama hlutfall hjá Landsbankan- um til dæmis var 7%. Margir af stærstu sparisjóðunum voru með hátt eiginfjárhlutfall, hjá Sparisjóð- ir Reykjavíkur og nágrennis var það 10,2%, Sparisjóði Hafnarfjarð- ar 17,1% og Sparisjóði vélstjóra 20,4%. Engar lagakröf- ur um hagnað viðskiptabanka í LÖGUM um viðskiptabanka er ákvæði um að eiginfjárhlutfall bankanna, samkvæmt ákveðnum útreikningum, skuli vera að lág- marki 5%. Engin lagaákvæði eru um hver hagnaður bankanna skuli vera. Sparisjóðimir og Búnaðarbankinn eru með einna hæst eiginfj- árhlutfall íslenskra innlánsstofnana. Salan á Þormóði ramma hf.: Þingmenn brutu trúnað og láku út upplýsingum væri mikilvægt varðandi framhald viðræðna um sölu hlutabréfanna. Þá gerist það að á sama sólahringn- um leka þessar trúnaðarupplýsing- ar frá þingmönnunum í hendur Runólfs Birgissonar og fleiri ein- staklinga á Siglufirði, sem höfðu sent bréf í ráðuneytið og lýst áhuga á málinu en ekki sent neitt tilboð sjálfír. Daginn eftir skiluðu þeir hins vegar inn tilboði sem var áug- Ijóslega byggt á þeim trúnaðar- tölum sem hafði verið lekið út og ég veit fyrir víst að Runólfí var afhent það skjal sem ég lét þing- mönnunum í té. Það er mjög alvar- legt þegar fjármálaráðherra hefur sýnt þingmönnum kjördæmisins þann trúnað, á viðkvæmum tíma í söluiðræðunum, að leyfa þeim að skoða niðurstöðu úr óháðu trúnað- armati endurskoðenda, þá leki þeir þessum upplýsingum til annars hóps samdægurs og hvetji þá til að nota upplýsingarnar til að bjóða í hlutabréfin,“ sagði fjármálaráð- herra. Ólafur sagðist hafa átt fund með forseta alþingis í gær þar sem hann kvaðst íhuga að óska eftir rannsókn á þessum leka. „Sérstaklega á hlut Páls Péturssonar fyrir að fara með trúnaðartölur beint út. Ég íhuga að óska eftir að forsetar þingsins -segir Ölafur Ragnar Grímsson fjármálaráðherra ÓLAFUR Ragnar Grímsson, fjármálaráðherra, segir að þingmenn Norðurlandskjördæmis vestra hafi lekið trúnaðarupplýsingum um mat endurskoðenda á fjárhagsstöðu fyrirtælganna sem sameinuð- ust í Þormóði ramma hf. við sölu ríkisins sl. miðvikudag. Hann hafi átt marga fundi með þingmönnunum og kynnt þeim upplýsing- arnar á viðkvæmum tíma í söluviðræðunum en þeir hafi lekið þeim samdægurs til samstarfshóps Siglfirðinga og hvatt þá til að senda inn annað tilboð byggt á þessum trúnaðarupplýsingum. Ásakar hann Pál Pétursson sérstaklega í þessu sambandi og kveðst íhuga að fara fram á rannsókn á þessum leka. Ólafur segir um aðdraganda söl- unnar að hann hafi átt fundi í haust með bæjarstjóm Siglufjarðar þar sem hann hafi lagt áherslu á að einstaklingar og fyrirtæki á Siglu- firði keyptú hlut ríkisins í Þormóði ramma. „Hvert mannsbarn á Siglufirði vissi að ríkið byði hlutabréfin til kaups og öllum væri fijálst að gefa sig fram. Þá gáfu nokkrir ein.stakl- ingar sig fram, flestir með lítinn hlut, en forsvarsmenn Drafnar hf. og Egilssildar hf. lögðu fram tilboð sem fólst í að þeir hefðu ekki að- eins hug á að kaupa hlutabréf í Þormóði ramma, heldur sameina þessi þijú fyrirtæki í eitt öflugt og traust sjvarútvegsfyrirtæki um al- hliða vinnslu sjávarafurða,“ sagði Ólafur. Páll sýndi lítinn áhuga „Tveimur dögum eftir fund með bæjarstjóm í nóvember óskaði ég eftir því við Pál Pétursson að eiga fund með þingmönnum kjördæmis- ins til að ræða þessi áform. Ég ítrekaði beiðnina nokkru síðar en hann virtist hafa lítinn áhuga á málinu ef dæma má af viðbrögðun- um. 3. desember hafði aðstoðar- maður minn samband við Pál til að skýra honum frá gangi mála og knýja enn á að fundur yrði hald- inn. 4. desember hélt ég síðan fund með þingmönnunum. Þar var rætt almennt um málið og lögðu þeir ríka áherslu á að hluti sölunnar færi í almennt hlutafjárútboð," sagði Ólafur. Hann segist síðan hafa átt tvo fundi með þingmönnunum. Þann fyrri 14,. desember. „Þar lagði ég fram greinargerð og sagði þeim að fjármálaráðuneytið hefði ákveð- ið að ganga til viðræðna um sölu á hlutabréfunum við forsvarsmenn Drafnar og Egilssíldar. Ég kynnti fyrir þeim skilyrði við söluna. Ég tilkynnti þingmönnunum einnig að leitað hefði verið eftir sérsfræðilegu mati frá endurskoðendunum Hallg- rími Þorsteinssyni hjá N. Mancher Endurskoðunarmiðstöðinni hf. og Ólafi Nílssyni hjá Endurskoðun hf., sem eru tveir af virtustu endur- skoðendur landsins,“ sagði Ólafur. Trúnaðarupplýsingar • Hann kveðst svo hafa kynnti þingmönnunum þá skýrslu sem Ólafur Nflsson samdi fyrir ráðu- neytið um fjárhagslegt mat á Þor- móði ramma og jafnframt mat hans á fjárhags- og eignastöðu Drafnar og Egilssíldar. „Ég las upp lykiltölur úr þessu trúnaðarskjali og afhenti þeim það til skoðunar á fundinum. Páll Pét- ursson og Pálmi Jónsson skrifuðu niður tölur en ég ítrekaði að ég væri að sýna þeim þessar upplýs- ingar í algjörum trúnaði, því þaA eða Ríkisendurskoðun rannsaki með hvaða hætti þessi leki átti sér stað. Svo eru sömu menn og mis- notuðu upplýsingarnar að flytja frumvarp á alþingi um að banna fjármálaráðherra að selja fyrirtæk- ið og óska eftir rannsókn Ríkisend- urskoðunar á því, hversvegna þeim aðila sem þeir láku trúnaðarupplýs- ingunum til, var ekki selt fyrirtæk- ið. Það vill svo til að ég heyrði Pál Pétursson hvetja þá til að nota þessar trúnaðarupplýsingar til að búa til annað tilboð, og að þeir yrðu að gera það fljótt,“ sagði ráð- herra. Mat bæði tilboðin Ólafur segir að forsvarsmenn Drafnar og Egilssíldar hafi þegar í stað mótmælt því harðlega að trúnaðarupplýsingum um þeirra fyrirtæki hafi verið lekið út um allan Siglufjörð af þingmönnum kjördæmisins. „Engu að síður ák- vað ég að taka tilboð Runólfs og félaga til skoðunar og lét fram- kvæma óháð samanburðarmat á þeim hvað snerti kaupverð, trygg- ingar, arðsemi fyrirtækisins og fleira og niðurstaðan var einfald- lega sú að tilboð Drafnar og Egilss- íldar var hagstæðara,“ sagði hann. Ólafur kvaðst einnig furða sig á því að samstarfshópurinn telji nú að 150 milljóna kr. mat á hlutabréf- um Þormóðs ramma hafi verið of lágt. Þeir hafi sjálfir boðið 136 milljónir. „Fjármálaráðuneytið seldi á hærra verði og miðað[ alls staðar við efri mörkin í mati Ólafs Nílssonar, sem var upp á 150 millj- ónir kr.,“ sagði Ólafur Ragnar Grímsson. Róbert Guðfinnsson, framkvæmda- stjóri Þormóðs ramma hf.: Oskum eftir víðtækri þátttöku Siglfirðinga Eigendur undirbúa hlutafjárútboð og ætla að fá fyrirtækið skráð á verðbréfamörkuðum „ÞESSI mótmælaskrif lýsa betur þeim mönnum sem láta þau frá sér en þeim málefnum sem þeir ætla að fjalla um,“ segir Róbert Guðfinnsson, framkvæmdasljóri Þormóðs ramma hf. á Siglufirði, vegna yfirlýsinga sem fram komu á fimmtudag frá samstarfshópi Siglfirðinga vegna sölunnar á hlut ríkisins í Þormóði ramma. Ró- bert segir að kaupendur fyrirtækisins liafi margítrékað að þeir vildu fá þátttöku sem flesta Siglfirðinga í fyrirtækinu og í gær sendu þeir út opið bréf í hvert hús í bænum þar sem sameining Þormóðs ramma, Drafnar hf. og Egilssíldar er kynnt og óskað er eftir stuðningi og samstarfi bæjarbúa í 50 milljóna kr. hlutafjárút- boði sem fram fer á næstunni. Að sögn Róberts voru fyrirtækin öll metinn af óháðum endurskoð- endum áður en kaupsamningar voru gerðir og einnig hafí fjármála- ráðuneytið fengið Olaf Nílsson hjá Endurskoðun hf. til að meta stöðu fyrirtækisins. Niðurstaða hans hafi verið mjög svipuð matsniðurstöðu annarra endurskoðenda. Róbert segir að leitað verði eftir skráningu fyrirtækisins hjá skatt- yfirvöldum og fljótlega verði einnig óskað eftir skráningu hlutabréfa á verðbréfamörkuðum þar sem til stendur að bjóða aftur út hlutafé þegar gengið hefur verið frá form- legri sameiningu fyrirtækjanna. „Við ætlum að halda áfram að styrkja þetta fyrirtæki og tryggja atvinnuhagsmuni Siglfirðinga. All- ar yfírlýsingar um að við viljum ekki ná sem víðtækastri eignarhlut- deild eru út í hött og ekki svara verðar," sagði Róbert. í bréfinu til Siglfirðinga segir að með sameiningu fyrirtækjanna í eitt sé verið að feta í fótspor ann- arra sjávarútvegsfyrirtækja, sem gert hafí slíkt hið sama, til að styrkja rekstrarundirstöðurnar, m.a. til þess að mæta ört harðn- andi samkeppni og kröfum um tæknilegar framfarir og uppbygg- ingu. Er í þvl sambandi minnt á sameiningu Granda hf. og Hrað- frystistöðvarinnar hf. í Reykjavík fyrir skömmu. Þá segir að stærra og öflugra sjávarútvegsfyrirtæki skapi aukna vinnu, bæti afkomu bæjarfélagsins og dragi úr fólks- flótta suður og búi í haginn fyrir unga Siglfirðinga sem senn koma út á vinnumarkaðinn. Bæjarbúar á Siglufirði eiga for- kaupsrétt að 50 milljóna kr. hluta- fénu sem boðið verður út innan tíðar á sama gengi og Drafnar og Egilssfld keyptu sinn hluta af ríkinu.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.