Eimreiðin


Eimreiðin - 01.05.1905, Side 11

Eimreiðin - 01.05.1905, Side 11
9i að geta þrifist — öllu betur en þau? Ýmsir eru reyndar van- trúaðir á það, sem ýmislegt annað, og heyra má þá tala á h'ka leið: Pað er ekki til neins að semja skáldsögur á Islandi, þær verða ekki keyptar og því ekki hægt að gefa þær út. þetta er hvorki næg ástæða né allskostar réttmætt. Hvers vegna skyldu skáldin ekki semja sögur eins og kvæði, ef þau fyndu hvöt hjá sér til þess? Pví að þau geta þó varla haldið, að þjóðin alment fari að bæta ráð sitt og kaupa allar kvæðabækurnar, sem þau hlaða niður! Nei — Islendingar eru að þreytast á »ríminu«, og er næsta líklegt, að skáldsögur taki að fá betri byr hjá þjóðinni. Pað er enda lítið efamál, að skáldsögum má koma inn á flest heimili, ef ósleitulega er að sölunni gengið. Og sú hefir raunin á orðið annarstaðar, að þar sem þær hafa haldið innreið sína, menn hafa komizt upp á að lesa þær og höfundur þeirra búinn að ná hylli, þar ber aðrar eftir þann hinn sama ekki svo að garði, að þeim sé eigi vikið einhverju góðu; sögur eftir aðra höfunda sigla svo í kjölfarið, er ísinn er brotinn, eða ryðja sér sjálfar til rúms, ef nokkur veigur er í þeim. Menn verða fíknir í að lesa þær, alþýða manna miklu fremur kvæðum, sem eðlilegar og auðsæjar orsakir liggja til. Enginn vafi getur og á því leikið, að góðar ís- lenzkar skáldsögur yrðu gefnar út á erlendum tungum, og mundi það verða höfundunum til hagnaðar. Á Islandi, í sögu þess og háttum að fornu og nýju, er til gríðarmikið efni í skáldsögur, efni, sem er bæði einkennilegt og fagurt, lærdómsríkt og hrífandi; mundi það ekki einungis lands- mönnum sjálfum, heldur og útlendingum, er unna landinu, tilhlökk- un og forvitni að fá það í þeim búningi, ef hann væri góður. Hversu mikið væri og ekki í það varið, ef bókmentir okkar gætu, áður en langt um liði, átt von á skáldsögum. er væru samdar með snild og gáfu og ættu efni sitt að rekja til þeirra auðgu fjár- sjóða, sem t. d. felast í þeim mörgu merku viðburðum, er rás tímans hefir hvolft yfir landið, sem bæði hefir átt við nokkra vel- sæld og mikið volæði að búa. Og þjóðinni okkar, eins og henni er í skinn komið, væri þörf á að eignast skáldsagnahöfunda, sem vel gætu lýst lífi hennar og gagnrýnt það, sem væru raungæfir, án þess að vera prédikandi siðameistarar, — höfunda, sem í þeirri grein stæðu á sporði t. d. Alexander Kjelland (svo að ég nefni ekki neinn af þeim allrastærstu); fáir hafa fallið mér eins vel í geð, enda veit ég engan, sem betur hafi lag á að koma dug-

x

Eimreiðin

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.