Morgunblaðið - 13.11.1999, Qupperneq 46

Morgunblaðið - 13.11.1999, Qupperneq 46
46 LAUGARDAGUR 13. NÓVEMBER 1999 MARGMIÐLUN MORGUNBLAÐIÐ I barnaskóla með bleyju? „Málum er sem sé svo háttað að sá barna- læknir sem einna ötullegast hefur barist fyrir því að foreldrar láti afþeirri ósvinnu að koþþavenja börn sín starfar jafnframt sem ráðgjafi hjá Pampers og kemur sem slíkur (og auðvitað sem virtur sérfræðing- ur með ákveðnar skoðanir) fram í auglýs- ingum þar sem verið er að kynna nýju fínu bleyjurnar fyrir skólabörnin. “ Foreldrar og aðrir þeir sem koma nærri barnauppeldi þekkja það væntanlega vel að vera upplýstir um hver ný sannindi á fætur öðrum varðandi bamauppeldið. Það sem einn daginn er hið eina rétta og getur tryggt ungviðinu farseðil í átt til hamingjusams lífs, er ann- an daginn orðið rangt, jafnvel skaðlegt heilsu og framtíð þessa sama ungviðis. Það er svo ekki til þess að ein- VIÐHORF Eftir Hönnu Katrínu Friðriksen falda málið fyr- ir vesalings for- eldrana þegar sérfræðingarn- ir koma fram í fjölmiðlum og deila um réttmæti mismunandi kenninga og langvarandi nei- kvæð áhrif þess að hundsa þau skilaboð sem þeir vilja koma á framfæri. Einu sinni var það brjóstagjöf- in sem allt snerist um. Móður- mjólkin var allt frá því að vera hreinasti óþarfi, ef ekki beinlínis skaðleg, upp í að vera lífselixír. Konur hlupu eftir nýjustu skila- boðunum og óttuðust mest að rása af réttri braut, bömum sín- um til ævarandi miska. Þessa dagana er það deilan um bleyjumar sem hæst ber, að minnsta kosti vestan Atlantshafs- ins. Rannsóknir undanfarinna ára og áratuga hafa þar sýnt að bleyjubömin verða sífellt eldri. Árið 1957 var yfirgnæfandi meiri- hluti bama, rúmlega 90%, hættur að nota bleyjur íyrir átján mán- aða aldur, samanborið við tæp- lega 25% nú. Aðeins 60% bama hafa nú verið vanin af bleyju um þriggja ára aldur. Þeir sem eðliiega eru ánægð- astir með þessa þróun mála era stórfyrirtæki á borð við Procter & Gamble sem framleiða Pampers-bleyjur og Kimberly- Clark framleiðandi Huggies- bleyja. Bæði fyrirtækin spá um- talsverðri söluaukningu á næstu áram og þakka það aðallega nýrri afúrð sem þau hafa þróað, bleyj- um fyrir 4-5 ára gömul böm! Eg ætla mér ekki þá dul að reyna hér að koma með skyn- samlegt innlegg í þessa áhuga- verðu umræðu um það hvort böm beri af því alvarlegan og varanlegan skaða að vera vanin af bleyju áður en þau telja sig sjálf tilbúin til þess, svo ég ein- faldi málið fram úr hófi. Sjálfsagt hefur hver sína skoðun á því, hvenær heppilegast er að venja bömin á kopp. Málið er hins vegar ekki síður áhugavert þegar það er skoðað í ljósi umræðu undanfarið um vís- indi og viðskipti, þar sem m.a. hafa verið viðraðar áhyggjur af því að vísindamenn annaðhvort selji niðurstöður sínar hæstbjóð- endum eða séu á mála hjá ákveðnum fyrirtækjum og fyrir- geri þar með vísindalegu hlut- leysi sínu. Málum er sem sé svo háttað að sá bamalæknir sem einna ötullegast hefur barist fyr- ir því að foreldrar láti af þeirri ósvinnu að koppavenja böm sín starfar jafnframt sem ráðgjafi hjá Pampers og kemur sem slík- ur (og auðvitað sem virtur sér- fræðingur með ákveðnar skoðan- ir) fram í auglýsingum þar sem verið er að kynna nýju finu bleyj- umar fyrir skólabörnin. Til þess að allrar sanngirni sé gætt ber að geta þess að um- ræddur dr. Brazelton hefur í ára- tugi reynt að vinna þessari skoð- un sinni brautargengi og það þarf svo sem engan að undra að hann hafi með því vakið áhuga bleyjuframleiðenda, svo ekki sé minnst á áunna velvild. Núna birtist hinn ágæti doktor sem sagt í sjónvarpsauglýsingum, þar sem hann leggur ríkt að foreldr- um að þvinga bömin ekki til koppasetu, þetta komi allt af sjálfu sér. Allt í kringum hann era börn nærri fermingaraldri, alsæl með lipra bleyjumar sinar, hamingjusöm með að hafa slopp- ið við hinar harðneskjulegu þvinganir sem einstaka gamal- dags foreldrar beita börnin sín ennþá og kalla aga. Aðrir bamalæknar hafa harð- lega gagnrýnt kenningar Braz- eltons og segja enga glóru í að börnin séu látin hafa sjálfdæmi um hvenær þau taki upp nýja siði, enda gangi uppeldi út á það að hafa vit fyrir smáfólkinu. Það er rauður þráður í tali þessara lækna, að ekkert mark sé á dokt- omum takandi, þar sem hann þiggi laun frá bleyjuframleið- anda. Sjálfur lætur Brazelton engan bilbug á sér finna. Segist stoltur af samstarfinu við Pampers sem hafi tekið vel í þá málaleitan hans að hefja fram- leiðslu á bleyjum fyrir 4-5 ára gömul böm og markaðssetja í samstarfi við sig með það fyrir augum að auðvelda foreldram að leyfa bömunum að ráða ferðinni. Að svo stöddu virðist málstað- ur Brazeltons hafa betur. Aug- lýsingamar hafa ábyggilega sitt að segja, mátt þeirra er vart hægt að efast um, en á það má líka benda að undanfarna áratugi hefur orðið greinileg aukning á alls konar vandamálum smáfólks- ins. Þau era með harðlífi, pissa oftar undir og eiga yfir höfuð erf- iðara en áður með að hafa stjóm á þvagi, langt fram eftir aldri. Þessar fréttir era vatn á myllu talsmanna beggja fylkinga, ýmist er þetta því að kenna að bömin era alltof lengi með bleyju eða allt of stutt, en dr. Brazelton hef- ur betur í að sannfæra forráða- menn bama um að þessi aukning sé því að kenna að bömin séu þvinguð til að hætta of snemma. Hvers vegna forráðamenn bam- anna era ginnkeyptir fyrir kenn- ingum hans er svo annað mál. Það er þó Ijóst, af samtölum við foreldra í sjónvarpsþætti í bandarísku sjónvarpi á dögunum, að þeir líða beinlínis fyrir að beita böm sín einhverjum þeim uppeldisaðferðum, sem kalla mætti harðar, jafnvel því að venja þau á kopp. Ef bömin mót- mæla draga foreldrarnir í land. Leikur LEIKIR Activision gaf nýlega út úr smiðju Neversoft Entertainment. Leikurinn nefnist Tony Hawk Pro Skater og er þemað að þessu sinni hjúlabretti. HJÓLABRETTALEIKIR eiga sér ekki langa sögu á Playstation, fyrsti hjólabrettaleikurinn var gef- inn út fyrir um ári og nefnist Street Sk8ter. Leikurinn átti afar lítilli velgengni að fagna og að mati þeirra sem spiluðu hann var vanda- málið að hann var óraunsær, stjórnunin var slæm og grafíkin lé- leg. Neversoft tók allt þetta til at- hugunar við gerð leiksins sem hér er til umfjöllunar og sést það vel er hann er spilaður. Activision ákvað snemma í hönn- un leiksins að hann ætti ekki bara að höfða til skeitara. Þess í stað var lögð áhersla á að allir gætu spilað hann. Ef spilandinn velur til dæmis að spila leikinn í Career Mode þarf hann að leysa nokkrar þrautir í hverju borði. Fyrir hverja þraut sem leyst er fær spilandinn eitt hjólabrettamyndband, fyrir þrjú slík myndbönd fær hann svo eitt auka borð og eitt bretti. Þrautimar í hverju borði eru ekki alltaf eins, en þó eru sumar sem ekki breytast milli borða. Sem dæmi má nefna að til að fá eitt myndband í fyrsta borðinu þarf sk- eitarinn að brjóta fimm kassa. Til að fá annað þarf hann að safna fimm stöfum eða granda á fimm borðum. Tveggja mínútna tíma takmark er í öllum borðum svo það er erfiðara en það virðist í fyrstu. Fyrir þá sem iðka hina göfugu íþrótt hjólabrettarennsli er aðal vandamál leiksins líklega að hann er aðeins of óraunsær. Auðvitað gat Activision ekki látið alla spi- lendur eyða klukkutímum í að reyna að hoppa upp á kant. Þeir sem ekki hjólabrettast hefðu mjög lík- lega ekki kunn- að að meta það. Þess í stað er ekki óalgengt að sjá spiland- ann þeytast tugi metra upp í loftið á pöllum sem þættu of stórir fyrir góða snjó- brettamenn, lenda á bakinu og standa svo upp innan þriggja sek- úndna eins og ekkert hafi gerst (að minnsta kosti sjáum við blóð). Stjórn leiks- ins er ótrúlega einföld og gerir það að verkum að hann verður ótrúlega spilan- legur. Spilend- ur geta grand- að á öllu, hopp- að á öllu, rennt sér á öllu og gert trick yfir allt. Til að gera kickflip til dæmis þarf spilandinn aðeins að hoppa og ýta til hliðar og á kass- ann. Einfaldleiki stjómunar leiks- ins á án vafa stóran þátt í vel- gengni hans. Grafík leiksins er afar góð, borðin era öll afar vel hönnuð og risastór og hyóðið mjög gott. Hljómsveitir eins og Primus og Pennywise hljóma leikinn í gegn og hjálpa gíf- urlega í að skapa andrúmsloftið sem leikurinn sækist eftfr. Tony Hawk er besti hjóla- brettaleikur sem komið hefur út til þessa. Allir skeitarar sem eru nú að draga sig í hlé fyrir vetur- inn eiga eftir að elska þennan leik og hinir sem ekki skeita eiga mjög líklega eftir að gera það líka. Tony Hawk er leikur fyrir pönk- ara. Es.: Fyrir þá sem ekki þola óraunsæi leiksins; það er að koma nýr leikur sem Zoo York hannaði. Ingvi M. Árnason FJÓRÐI hluti Tomb Raider kemur út á næstunni víða um heim og hefur verið vel tekið af þeim gagn- rýnendum sem komist hafa yfir eintök af frumgerð hans. Leikurinn er að sögn nokkuð breyttur frá fyrri gerð, meðal annars til að svara gagnrýni vegna annars og þriðja kafla, auk þess sem hann hefur verið þyngdur nokkuð og finnst sumum nóg um. Tomb Raider IV, sem heitir reyndar ekki svo heldur Tomb Raider: The Last Revelation, er nokk- uð breyttur frá fyrri gerð leiksins, meðal annars hvað varðar viðmótið, grafíkina og ekki síst leikinn sjálfan. Þannig minnir hann um margt á fyrsta hluta Tomb Raider-raðarinnar og gerist til að mynda í einu landi, Egyptalandi, frekar en að Lara sé að flengjast um allan heim eins og í síðustu leikj- um. Einnig var aukið við þrautir í leiknum, svo mjög reyndar að hefur vakið áhyggjur markaðsmanna framleiðandans vestan hafs, sem óttast að hann sé einfaldlega orðinn of erfiður fyrir bandarísk ung- menni. Þannig segja menn að ahyglisgáfu ung- menna vestan hafs sé svo háttað að þau missi áhuga á þeim þrautum sem þau geti ekki leyst á tíu mínút- um eða svo. Því verður leikurinn gefinn út í sér- stakri einfaldaðri útgáfu í Bandaríkjunum, en venjulegri útgáfu í Evrópu. Einnig verður sérstök gerð sett á markað í Japan, þar sem Lara fær refsi- stig í stað þess að deyja ef henni verða á mistök. Það er gert því japanskir tölvuleikjavinir kunna því illa að deyja í leikjum, en sætta sig við að þurfa að byrja upp á nýtt. Fjórði hluti Tomb Raider
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.