Morgunblaðið - 21.12.1986, Page 61

Morgunblaðið - 21.12.1986, Page 61
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 21. DESEMBER 1986 Kristín Páls- dóttir - Minning Fædd 28. febrúar 1906 Dáin 10. desember 1986 Kristín Pálsdóttir verður kvödd frá Dómkirkjunni mánudaginn 22. desember. Mig laiigar að minnast þessarar góðu konu og móður minnar bestu vinkonu. í janúar 1946 fluttist ég, ásamt móður minni, í Tjarnargötuna og fyrsta fólkið sem við kynntumst voru Kristín og Unnur á númer 44. Þessi 40 ár hafa verið óslitin vin- áttuár alla tíð. Þetta var mitt annað heimili, sem alltaf stóð opið upp á gátt, hvort sem aðeins var kíkt inn til gamans eða til að fá góð ráð. Kristín tók þátt í því sem við vorum að starfa, ósjaldan voru fluttir frumsamdir leikþættir í kja.ll- aranum hjá Kristínu, eða jafnvel í stofunni, því rennihurð var milli stofa og ekki hægt að hugsa sér betra leikhús, þá var Kristín ólöt við að fara upp á háaloft, þar sem kenndi margra grasa, þar var dreg- inn upp alls konar skrautfatnaður, sem féll vel við leikhúslífið hjá okk- ur litlu telpunum; í þessi stóru föt var farið og hafði húsmóðirin mikið gaman. að. Hag móður minnar bar hún ávallt fyrir brjósti og dætur okkar kölluðu hana Kristínu ömmu, sem segir sína sögu. Oft var „trítlað" út rétt eftir hádegi á sunnudögum, því þá var von á heimatilbúnum ís, þeim besta sem hægt var að fá. Gengur þessi ís, hjá okkur, undir nafninu Kristín- ar-ís og er enn hafður á borðum við hátíðleg tækifæri. Kristín var vinnusöm kona og snyrtileg fram úr hófí, ég minnist þess hvað hún átti marga fína hatta, það var höfðingjabragur á henni þegar hún var komin í sitt fínasta „púss". Mann sinn var Kristín svo ólán- söm að missa, langt fyrir aldur fram, er nú 40 ára aðskilnaði þeirra lokið. Ekki var ég svo lánsöm að kynn- ast Jens heitnum Jóhannessyni, en alla tíð er hann barst í tal milli okkar Kristínar kom hlýja í röddina og virðing, sem lýsti til hinstu stundar hve hlýtt hafði verið milli þeirra hjóna. Styrka stoð átti Kristín í einkadóttur sinni og síðar einnig í dótturbömum, sem voru henni, alla tíð, einstaklega góð og artarleg, hreinskilni var aðalsmerki þessarar litlu fjölskyldu og tilfínn- inganæmi mikið, er Kristínar ömmu nú sárt saknað. Bið ég þessari góðu konu alls hins besta í nýjum heimkynnum. Hvíli hún í friði. Hanna Nú er hjartkær mágkona mín búin að fá hvfldina, eftir margra ára veikindastríð. Hún þjáðist af liðagigt frá unga aldri, en lét ekk- ert buga sig lengi frameftir árum. En þar kom að, að sjúkrahúsvist var óumflýjanleg. Hún tók því sem að höndum bar með æðruleysi og þvflíkum undraverðum kjarki, sem allir sem til þekktu dáðust af. Nú síðustu árin dvaldist hún á Elliheim- ilinu Grund, og var svo innilega þakklát fyrir þá góðu umönnun sem hún fékk þar. Kristín fæddist á Fáskrúðsfírði, dóttir hjónanna Páls Haralds Páls- sonar og Stefaníu Vilhelmínu Guðmundsdóttur. Árið 1911 flytur fjölskyldan til Reykjavíkur. Páll rak verslunina Kaupang við Lindargötu til margra ára. Voru þau systkinin jafnan tengd við Kaupang lengi frameftir árum. Kristín átti 4 bræð- ur, þá Stefán, Gísla, Guðmund Júlíus og Pál Harald og eina fóstur- systur, Þóru Sigurðardóttur. Einnig var Anna Emils alin þar upp að mestu. Hefur ávallt verið mjög inni- legt samband með þeim öllum og fjölskyldum þeirra. Nú eru aðeins á lífí Stefán og Páll Haraldur. 28. maí 1932 giftist Kristín Jens Ág. Jóhannessyni, lækni. Það voru bjartir dagar og mikið ástríki með þeim hjónum. Bjuggu þau á ýmsum stöðum fyrst hér í bæ, þar til þau hjón, ásamt Jóhanni Sæmundssyni, lækni, byggðu Tjamargötu 44. Þau áttu eina kjördóttur, Unni, sem var þeim mjög kær, einnig var bróður- sonur Jens, Jóhannes, uppalinn hjá þeim eftir að faðir hans, Elías Jó- hannesson, dó. Pálína, móðir Jens, var einnig til margra ára á heimili þeirra og fósturdóttir hennar, Jenný. Þetta var sannkallað kær- leiksheimili, sem allir ættingjar og vinir nutu góðs af. En brátt dró ský fyrir sólu, 13. des. 1946 var Jens burtu kallaður í blóma lífsins. En þá sem ævinlega sýndi Kristín mikla hetjulund og óbilandi kjark, sem var hennar að- alsmerki þar til yfír lauk. Unnur var aðeins 5 ára þegar hún missti pabba sinn. Kristín vildi því allt gera fyrir hana til að ala hana upp og veita henni þá menntun og umönnun sem hún taldi besta. Þær mæðgur hafa verið sérstaklega samiýndar í gegnum árin, og verð- ur því söknuðurinn sár. Ömmuböm- in tvö, Kristín og Sigurður Trausti, voru miklir sólargeislar ömmu sinnar, og var það ótakmarkað sem hún vildi fyrir þau gera. Ég veit að þau þakka það, og minnast elskuríkrar ömmu, sem var svo sannarlega fullkomin fyrirmynd. Megi Guð gefa þeim kraft til að standa sig í lífínu eins og amma þeirra óskaði svo heitt. Við Stefán kveðjum nú hjartkæra systur og mágkonu með þakklæti fyrir langa samfylgd og kærleika sem ávallt ríkti milli okkar íjöl- skyldna. Megi hún njóta jólabirt- unnar, laus við líkamsþjáningar, með þeim vinum sem á undan eru famir. Hildur Pálsson Andlátsfregn Kristínar Pálsdótt- ur, sem barst mér til Noregs að kveldi 10. des. sl., kom mér ekki á óvart. Svo lengi og mikið hafði hún þjáðst og þráð hvíldina. Samt sem áður verður manni ætíð órðs vant á slíkum stundum. En mér er bæði ljúft og skylt að minnast minnar elskulegu fyrrverandi tengdamóður örfáum orðum. Með okkur tókst frá fyrstu kynnum mikill, gagnkvæmur og góður vinskapur og virðing, er stóð til hinstu stundar. Líf hennar mótaðist af mikilli ást, umhyggju og fóm fyrir sínum nánustu, fjöl- skyldu, ættingjum og vinum. Fyrir allar samverustundimar og allt það sem hún var mér og mínum er mér ljúft að þakka, af heilum hug, hér og nú. Ættir hennar verða ei raktar hér, en að henni stóðu sterkir og merkir stofnar í báðar ættir. Og merki forfeðra sinna hélt hún ætíð hátt á lofti og með miklum heiðri og sóma. Og nú er hún kvödd hinstu kveðju, nákvæmlega 40 árum seinna en elskulegur eiginmaður hennar, Jens Ágúst Jóhannesson, háls-, nef- og eynalæknir, var til moldar borinn. Unnur mín, elsku bömin mín, megi góður Guð gefa ykkur og öðrum ættingjum og vinum styrk í ykkar miklu sorg. Megi minningin um mæta merkiskonu lengi lifa. Hvfl þú í friði — Friður Guðs þig blessi. Hafðu þökk fyrir allt og allt. Kjartan Trausti Sigurðsson Gengin er ein af hetjum hvers- dagsins eftir stranga og langa baráttu. Hún bar ekki sorgir sínar á torg en vann verk sín í kyrrþey. Mig langar að minnast hjart- kærrar móðursystur minnar, Kristínar Pálsdóttur, sem lézt 10. desember. Flestar bemskuminning- ar mínar tengjast henni. Hún var svo glæsileg, góð og skemmtileg og lét sér svo annt um mig. Hún vildi fá að eiga mig og stundum vom samningar komnir býsna langt á milli okkar en strönduðu á því, að ég vildi bara „fá að sofa hjá henni mömmu“. Kristín Pálsdóttir fæddist á Djúpavogi 28. febrúar 1906. Hún var dóttir hjónanna Stefaníu Guð- mundsdóttur og Páls Gíslasonar kaupmanns, sem kenndur var við Kaupang. Hún sleit bamsskónum á Búðum í Fáskrúðsfírði og flutti með fjölskyldu sinni til Reykjavíkur árið 1911, þar sem hún bjó æ síðan. Foreldrar Kristínar vom höfð- ingjar í lund með mikið hjartaiými. Ásamt §ómm bömum sínum ólu þau upp tvær fósturdætur auk ann- arra, sem dvöldu á heimilinu um lengri eða skemmri tíma. Þóra Sig- urðardóttir, móðir mín, var tekin til fósturs hjá þessum sæmdar- hjónum 9 ára að móður sinni látinni og var upp frá því talin elzta bam þeirra. Önnur stúlka, frænka Stef- aníu og jafnaldri Þóm, Anna Emilsdóttir, kom til þeirra föðurlaus fáum vikum seinna og ólst upp hjá þeim eftir það. Kristín var yngst sinna systkina, bræðumir Stefán A., Gíli og Júlíus vom allir eldri. Milli Kristínar og Þóm myndaðist einkar kært systra- samband, sem entist ævina alla. Kristín missti móður sína 12 ára úr spönsku veikinni og tók þá móð- ir mín, sem var 7 ámm eldri, við einskonar móðurhlutverki gagnvart fóstursystur sinni. Kristín giftist Jens Ág. Jóhannes- syni, lækni, árið 1932. Hún dvaldi með honum um tíma í Þýzkalandi, þar sem hann var við framhalds- nám, en annars bjuggu þau í Reykjavík. Jens og Kristín vom glæsimenni, sem geisluðu frá sér hlýju og glaðværð. Við systkinaböm þeirra nutum svo sannarlega þess að vera í návist þeirra. Gamlárs- kvöldin í Tjarnargötu 44 áttu sér víst fáa líka. Þeir bræður Jens, 61 Bjami rakari og Brjmjólfur leikari kunnu svo sannarlega að kitla hlát- urtaugar hjá yngri sem eldri. Þar á heimilinu var til grammófónn og plötur og dansinn dunaði, skottísar, polkar og rælar. Kynslóðabil var ekki fundið upp. Kristín hlaut gælunafnið Dadda hjá elztu systkinabömum sínum og við, sem seinna komum, tókum það upp líka. Dadda tók í arf frá for- eldmm höfðingsbrag og hjartarými. Á heimili þeirra Jens dvaldist svo lengi sem ég man Pálína Brynjólfs- dóttir, móðir Jens, hún lifði son sinn um 6 ár og naut umönnunnar Kristínar tii dauðadags. Pálína tók að sér fósturdóttur, Jenný, sem bjó þar líka. Svava, systir Jens, varð kornung ekkja. Hún dvaldi ásamt tveimur bömum sínum á heimilinu um nokkurt skeið. Jóhannes Elías- son, bróðursonur Jens, ólst að miklu leyti upp hjá þeim. Þeim Jens og Kristínu varð ekki bama auðið en eina kjördóttur, Unni, eignuðust þau. Jens dó langt um aldur fram aðeins 46 ára og em rétt 40 ár síðan. Hans var sárt saknað en stærstur var þó söknuðurinn hjá Kristínu og Unni, sem var þá að- eins fímm ára. Þótt ekki séu nema 40 ár síðan er ótrúlegt að minnast þess, að Kristín stóð uppi ekkja með stórt heimili og sáraiitlar tekj- ur, almannatryggingar vom ekki til og lífeyrissjóðir ekki heldur. En hún bar höfuðið hátt og tókst að komast í gegnum þetta erfiðleika-.__ skeið. Hún lifði fyrir Unni dóttur sína og seinna meir einnig fyrir ömmubömin sín, Kristínu og Sigurð Trausta. Dadda veiktist af liðagigt og síðustu 20 árin vom henni oft erf- ið. Hún gekkst undir margar aðgerðir en að lokum varð hún ör- kumla. Andleg reisn hennar hélzt þó til hins síðasta og minnið var alveg óskert. Hún var fréttamiðill allrar Qölskyldunnar, við fengum fréttir hvert af öðm, þegar við ^ heimsóttum hana, og alltaf hafði hún eitthvað nýtt að segja manni. Síðustu árin dvaldi hún á Elliheimil- inu Gmnd, þar sem hún naut frábærrar umhyggju alls starfs- fólksins. Þökk sé þeim. Þar sem fjarlægðin gerir mér ekki kleift að fylgja Kristínu síðasta spölinn sendi ég þessar línur. Ég sendi Unni og bömunum hennar innilegar samúðarkveðjur svo og Stefáni bróður hennar, sem sér á eftir ástkærri systur. Sigríður Pétursdóttir Útför Kristínar verður gerð á morgun, mánudaginn 22. desemb- er, kl. 1.30 frá Dómkirkjunni í ~ Reykjavík. Jarðsett verður í gamla kirkjugarðinum við Suðurgötu. Stefán H. Guð- mundsson - Minning Stutt er bilið milli lífs og dauða. Það em aðeins örfáir dagar síðan við vinir Stefáns, á heimili dóttur hans, Elsu, samfögnuðum honum á merkum tímamótum, en þann dag varð hann 70 ára. Stefán Halldór Guðmundsson var hress að vanda og naut dagsins í góðra vina hópi. Fáir dagar liðu og hann var sendur til Englands þar sem hann var lagð- ur inn á sjúkrahús til aðgerðar, þaðan átti hann ekki afturkvæmt. Okkur skortir orð á slíkum stund- um en fátækleg kveðjuorð skulu fest á blað. Stefán var gull að manni, dagfars- prúður, bóngóður og vinur vina sinna, það var sérstök hlýja sem stafaði frá honum. Ungur að ámm kynntist hann boðskap sjöunda dags aðventista, þeim boðskap reyndist hann trúr og sannur þegn uns yfír lauk. Hann innti af hendi margvísleg störf innan kirkju sinnar, þar fór góður liðsmað- ur. Þar liggja að baki hundmðir vinnustunda, unnar af trúmennsku og kærleika í þágu þeirra er hann umgekkst, vann með áhuga fyrir þann sem eitt sinn sagði: „Komið til mín allir þér sem erfíði og þunga emð hlaðnir og ég mun veita yður hvíld." Stefán stundaði sjóinn í mörg ár og átti sitt heimili á Fáskrúðsfírði. Það vom oft erfiðir tímar en Stefán setti traust sitt á Drottin, hann fól sig og sína í hendi hans er öllu stjóm- ar. Það var oft langur vinnudagur, sjórinn kaldur, hóf upp hramm sinn, þá gat hann tekið undir þessar ljóðlínur. Berðu bátinn minn smáa yfir bylgjuna háa ég Lausnari Iítið má láttu mig landi nl (KS) Og bátinn bar að landi þó brotn- aði aldan há, og þannig liðu árin við störf á sjó og við sjávarsíðuna. Á Fáskrúðsfirði eyddi hann sínum æskuámm og undi glaður við sitt. Hann fluttist svo til Reylq'avíkur með fjölskylduna og var um árabil húsvörður í Víði hjá Guðmundi blinda. Þar gekk hann að störfum og gætti hlutanna sem væm þeir hans eigin. Nú síðari ár starfaði hann á vegum ríkisins, og allstaðar kom hann fram sem drengur góður. Það var jafnan gott að sækja þau hjónin Aldísi og Stefán heim, þau áttu hlýlegt heimili í Eskihlíðinni. Hin einlæga trú var þeim í blóð borin, og að gjöra öðmm gott, hvort heldur var heima eða heiman, var þeirra yndi. Stefán var einlægur trúmaður, hann þekkti orð Heilagrar ritningar: „Hjarta yðar skelfist ekki, trúið á Guð og trúið á mig. í húsi Föður míns em mörg híbýli, ef væri ekki svo mundi ég þá hafa sagt yður að ég færi burt að búa yður stað? Og þegar ég er farinn burt og hefi búið yður stað kem ég aftur og mun taka yður til mín til þess að þér séuð og þar sem ég er.“ Þessum orðum trúði bróðir Stefán og í þeirri von og trúar- vissu mætti hann nýjum degi. Allir þeir er líta í óvissu til framtíðarinn- ar, til komandi daga, ættu að taka við boðskap Heilagrar ritningar í fyrra Þessalóníkubréfí 4:13—18. „Ekki viljum vér, bræður, láta yður vera ókunnugt um þá sem sofnaðir em, til þess að þér séuð ekki hrygg- ir eins og hinir sem ekki hafa von. Því að ef vér trúum því að Jesús sé dáinn og upprisinn, þá mun Guð sömuleiðis fyrir Jesúm leiða ásamt honum fram þá sem sofnaðir em, því að það segjum vér yður og höfum fyrir oss orð Drottins, að vér sem lifum og emm eftir við komu Drott- ins, munum alls ekki fyrri verða en hinir sofnuðu. Því að sjálfur Drottinn mun með kalli, með höfuðengils raust og með básúnu upp rísa, síðan munum vér sem lifum, sem eftir emm, verða ásamt þeim hrifnir burt í skýjum til fundar við Drottin í loft- inu, og síðan munum vér vera með Drottni alla tíma. Huggið því hver annan með þssum orðum.“ Á þessum orðum Ritningarinnar byggði Stefán traust sitt. Hann leit fram til þessarar stundar í trú, þeg- ar Kristur birtist i skýjum himins og sækir allt sitt fólk. Þá mun öllum erfíðleikum lokið, sjúkdómar ekki lengur til og dauðinn aðskilur ekki framar, þá munu ástvinir njóta sam- vistanna um alla eilífð. Brátt hljómar hinn hljómsterki lúður og hinir dánu munu fyrst upp risa. Og orð skálds- ins sem hann sá sem í óljósri mynd verða að veruleika. Sem elding björt frá austri skin og allt til vesturstranda svo verður Kristur koma þín með krafti allsvaldanda. Vinir. Lítum með Stefáni fram til þessa dags sem skáldið ljóðar um, sem Ritningin kennir mér og þér, tökum á móti þessum boðskap og tileinkum okkur hann. Að leiðarlokum færum við Stefáni hjartans þökk fyrir samfylgdina sem þó var allt of stutt, og okkur fylgir ómurinn af sálminum sem sunginn var í kirkjunni hans á merkum tíma- mótum í lífi hans. Ei vilji minn, en vegsemd Krists i öllu ei vilji minn, en guðdómsorðið hans. Og honum einum allt skal vitni bera, hann einn skal hljóta lotning sérhvers manns. Látum boðskap þessa sálms ekki deyja út heldur fylgja okkur áfram á lífsleiðinni. Elsku Aldís mín, Elsa, Fjóla, ætt- ingjar og vinir, allir þið sem syrgið, mætti Stefán nú mæla, væri ég viss um að hann tæki undir með sálma- skáldinu er hann segir: Þrýstu mér ljúfi Lausnari kær lengra og fastara hjarta þér nær hyl mig og fel mig í faðmi þínum nú fullnaðar hvíld mér á honum svo bú. Leiðir skilja um sinn en dagurinn er ekki langt undan þegar ástvinir | hittast á ný. Stefán bar kyndil trúar- M innar áfram, hefur lokið starfsdegi m sínum og lagst til hvíldar. Hann rétt- íj ir kyndilinn áfram til okkar. Mættu X vinir hans reynast því verki trúir eins og hann, til hinstu stundar. fl| Þannig heiðrum við minningu hans íj best. Hvíli hann í friði uns Kristur kem- W ur og hafi hann hjartans þökk fyrir samfylgdina. Karl Vignir I*

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.