Morgunblaðið - 08.12.1979, Page 22

Morgunblaðið - 08.12.1979, Page 22
22 MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 8. DESEMBER 1979 Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Ritstjórnarfulltrúi Fréttastjóri Auglýsingastjóri hf. Árvakur, Reykjavík. Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Þorbjörn Guömundsson. Björn Jóhannsson. Baldvin Jónsson. Ritstjórn og skrifstofur: Aöalstræti 6, sími 10100. Auglýsingar: Aöalstræti 6, sími 22480. Afgreiðsla: Skeifunni 19, sími 83033. Áskriftargjald 4000.00 kr. á mánuöi innanlands. í lausasölu 200 kr. eintakiö. Stóriðja á Islandi /r Ibaráttunni fyrir bættum lífskjörum verður ávallt að leita hagkvæmustu leiða að settu marki. Ekki má láta annarleg sjónarmið villa sér sýn. Af stórhug og einurð verður að nýta hvert tækifæri innan þeirra marka, sem eðlileg eru og skynsamleg. Þessar hugleiðingar virðast tímabærar nú, þegar afturhaldsöflin í landinu leggja meginkapp á baráttuna gegn áformum um nýtingu orkulinda landsins og stóriðju í tengslun við hana. Ragnar Halldórsson forstjóri ísal hefur undanfarnar vikur ritað ítarlegar greinar hér í blaðið um stóriðju. Enginn, sem les þessar greinar í því skyni að afla sér haldgóðra upplýsinga um reynsluna af stóriðju hér á landi í einn áratug, getur verið þeirrar skoðunar, að sjálfstæði landsins sé hætta búin hennar vegna. Undir lok greinar sinnar segir Ragnar Halldórsson: „Færi svo, að við ákvæðum að nýta orkulindir okkar í samvinnu við erlenda aðila, hlyti slík samvinna að byggjast á því að um gagnkvæman hag væri að ræða. Að sjálfsögðu hljóta fyrirtæki að taka þátt í atvinnurekstri hér á landi með það í huga, að þegar yfir lengra tímabil er litið að minnsta kosti, þá muni þau hagnast á fyrirtækinu, en jafnframt hlýtur að verða tryggt áfram, að íslendingar hagnist á slíkri samvinnu, og raunar er gagnkvæmur hagur forsenda þess, að nokkrir samningar geti tekist.“ Þetta er kjarni málsins, þegar meta skal af íslendinga hálfu, hvort ráðist skuli í frekari stóriðjuframkvæmdir í samvinnu við erlenda aðila. Tekið skal eitt dæmi miðað við samninginn við Alusuisse um ísal. Landsvirkjun hefur skýrt frá því, að samkvæmt upphaflegu raforkuverði til álversins hafi verið ráðgert, að tekjur frá því myndu á 25 ára tímabili duga til að standa undir 96,9% af greiðslubyrði vegna Búrfellsvirkjunar, aðalspennistöðvar við Geitháls, gasafl- stöðvar við Straumsvík ásamt báðum háspennulínunum frá Búrfelli og Þórisvatnsmiðlun. Þriðjungur þeirrar orku sem á þennan hátt er framleidd og flutt, nýtist öðrum notendum en Isal að fullu. Nú hefur upphaflegum samningi verið breytt og orkuverðið til álversins hækkað og er því talið öruggt að ísal muni greiða að minnsta kosti 120% af þessari greiðslubyrði. Þetta hlutfall mun enn hækka vegna stækkunar álversins og hækkandi orkuverðs. Hér hefur aðeins verið tekið eitt dæmi af hagkvæmni stóriðju á íslandi. Fleira má tíunda, þó það verði ekki gert að sinni. Hitt verður auðvitað að hafa hugfast, að í þessu efni eins og öðrum má ekki einblína á kostina. Gallana verður einnig að skoða. Þeir verða sífellt minni með bættum mengunarvörnum. Músarholusjónarmið kommúnistanna í Alþýðubandalag- inu og misskilið þjóðernisafturhald má ekki ráða ferðinni í umræðunni um stóriðju á íslandi. Kommúnistar hefðu líklega helst kosið, að íslendingar hefðu aldrei komist í kynni við hjólið en nú hafa nokkrir þeirra tekið þjóðkunnu ástfóstri við það! Andstaða þeirra við allt það sem horfir til framfara nú á tímum nýrrar tækni og vísinda er með eindæmum og nú hafa kommúnistar byrjað einhverskonar persónuofsóknir máli sínu til stuðnings. Kommúnistar voru á móti stórvirkjun við Búrfell, þeir voru á móti gerð álsamningsins. Utan ríkisstjórnar voru kommúnistar á móti samvinnunni við Norðmenn um járnblendiverksmiðjuna á Grundartanga og innan stjórnar reyndu þeir að tefja fyrir þeim framkvæmdum meðal annars með því að fresta Hrauneyjafossvirkjun. Aræði og framsýni verða að setja mark sitt á umræðurnar um stóriðju á Islandi, því annars kunnum við að glata tækifærum og lífskjör okkar að versna enn frekar í samanburði við það sem gerist meðal þeirra þjóða, sem bús við efnahagskerfi frjálshyggjunnar. Við eigum ekki sízt aC fylgjast rækilega með því, hvenær við getum tæknilega séð flutt út orku til annarra landa. Að því kemur fyrr en síðar. Birgir Isl. Gunnarsson: Úrslitin í Alþingiskosningun- um um síðustu helgi urðu sjálf- stæðismönnum vonbrigði. Þó að flokkurinn bætti við sig atkvæð- um og einum þingmanni, þá vonuðust sjálfstæðismenn eftir stærri sigri, jafnvel stórsigri. Bjuggumst við betri útkomu Sjálfstæðisflokkurinn hafði vissulega ástæðu til þess að búast við betri útkomu. Nýlega var farin frá enn ein vinstri stjórnin, sem stóð sig ver en allar hinar og var þó ekki af miklu að státa hjá fyrri vinstri stjórnum. Því hlaut það að koma á óvart að forystuflokkur þeirrar stjórnar væri raunverulegur sig- urvegari kosninganna. Dómur kjósenda hefur hins vegar fallið í þá átt og honum verður ekki breytt. Nú bolla- leggja menn um ástæður úrslit- anna og víst er, að nú sem endranær eru engar einhlítar skýringar til. Enginn veit, hvað raunverulega veldur ákvörðun kjósenda, enda væri stjórnmála- barátta auðveld, ef það yrði skilgreint nákvæmlega. Tímasetning kosning- anna óheppileg Hér verða nefnd nokkur al- menn atriði, sem sjálfstæðis- menn hljóta að velta fyrir sér varðandi úrslit þessara kosn- inga. Fyrst má nefna að tíma- setning þessara kosninga var vafalaust óheppileg. Sannleikur- inn er sá, að óstjórn vinstri flokkanna er mjög lítið enn farin að snerta hag hins almenna borgara. Því skyldu menn trúa því, að á næsta leiti sé stöðvun atvinnuvega og atvinnuleysi, þegar allar hendur hafa vinnu og lífskjör a.m.k. á ytra borði all- góð? Sá sem spáir hruni undir slíkum kringumstæðum hlýtur að virka á mjög marga eins og hrópandinn í eyðimörkinni. Menn vita hvað þeir hafa, en trúa ekki því illa fyrr en á reynir. Áhrií óstjórnarinnar ekki komin í ljós Af þessum ástæðum hefði það vafalaust verið mun heppilegra fyrir Sjálfstæðisflokkinn að kosningar færu fram síðar á kjörtímabilinu, þannig að áhrif óstjórnarinnar væru raunveru- lega komin í ljós. Það var hins vegar Alþýðuflokkurinn, sem rauf vinstra stjórnarsamstarfið og eftir það var í rauninni ekki um annað að ræða en að fá fram kosningar sem fyrst. Annað atriði sem sjálfstæð- ismenn velta mikið fyrir sér er sú djarfa og ákveðna stefna, sem flokkurinn setti fram. Hvers vegna fór Sjálfstæðisflokkurinn þá leið að setja á oddinn í kosningabaráttunni svo mark- vissa stefnu, sem raun bar vitni? Það hefði verið auðveldari leið að velta sér upp úr ávirðingum vinstri stjórnarinnar og láta því kosningarnar snúast um hana og getuleysi hennar. Enginn flokkur þrífst á getuleysi annarra Þá leið vildu sjálfstæðismenn ekki fara. Til lengdar getur enginn stjórnmálaflokkur þrifist á getuleysi annarra. Flokkurinn verður sjálfur að hafa stefnu og vera tilbúinn að standa og falla með henni. Þá leið valdi Sjálf- stæðisflokkurinn. Gífurleg vinna var lögð í að móta stefnu flokksins í efna- hagsmálum. Sú vinna hófst þeg- ar á haustmánuðum 1978 og stóð fram undir kosningar. Þar lögðu hönd á plóginn hinir færustu sérfræðingar í efnahagsmálum, fulltrúar launþega og vinnuveit- enda í flokknum svo og ýmsir stjórnmálamenn. Stefnan þarf nánari útfærslu. Árangurinn varð sú stefna, sem kynnt var fyrir kosningar. Auðvitað má deila um nafngift eins og „leiftursókn" og víst er, að um sumt er stefnan ófullkom- in og þarf nánari vinnslu og útfærslu, enda byggist hún að sumu leyti á málamiðlun milli ólíkra hópa. Aðalatriðið er hins vegar að með þessu markvissa starfi hefur Sjálfstæðisflokkur- inn verulega treyst innviði sína, skýrt betur fyrir sjálfum sér og öðrum þann hugsjónagrundvöll, sem flokkurinn hvílir á og styrkt sig í málefnabaráttunni. Nútíma frjáls- ræðisstefna Andstæðingar Sjálfstæðis- flokksins hafa reynt að úthrópa þessa stefnu, sem afturhalds- sama hægri stefnu aftan úr forneskju. Því fer víðs fjarri. Stefna Sjálfstæðisflokksins er stefna frjálslyndis og frjálsræð- is. Hún er sprottin upp úr jarðvegi þess nútíma þjóðfélags sem við lifum í. í rauninni er stefnan nú beint framhald þess sem þeir Ólafur Thors og Bjarni Benediktsson mótuðu í kringum 1960 og markaði upphaf við- reisnar, eins mesta framfara- skeiðs í sögu þjóðarinnar. Síðan kom nýtt tímabil aukinna hafta og ríkisafskipta, sem leitt hefur til þess að þjóðarframleiðslan er hætt að aukast. Tímabil stöðn- unar er framundan. Höldum ótrauðir áfram. Sjálfstæðismenn munu að sjálfsögðu nú endurmeta störf sín og stefnu og byggja frekar á þeim grunni, sem lagður hefur verið á þessu ári. Þótt stefna okkar hafi ekki nú fengið þann hljómgrunn, sem við höfðum vonast eftir, munum við ótrauðir halda áfram baráttunni fyrir auknu frjálsræði borgaranna og vinna að lokum þann sigur, sem þarf til að íslenzkt þjóðfélag geti orðið leyst úr þeirri kreppu, sem það siglir nú hraðbyri í. Heiðar- leiki Sjálfstæðisflokksins í þess- ari kosningabaráttu á eftir að skila flokknum sigri þótt síðar verði. Að kosningum loknum Félagsstarf eldri borgara í Reykjavík hófst kl. 13 í gær að Lönguhlíð í hinu nýja dvalarheimili aldraðra. Settust menn þar niður við spil og ýmsa aðra tómstundaiðju og þágu einnig kaffi og meðlæti. Leiðrétting Meinleg prentvilla slæddist inn í minningarorð Tómasar Þorvaldssonar um Guðjón Klemenzson í blaðinu í gær, og er hér endurbirt efnisgreinin sem villan var í: Árið 1930 er Guðjón kom austan af fjörðum var ekki laust við tilhlökkun og spenning í okkur systkinunum, því við höfðum heyrt að hann kæmi með konuefni sitt með sér að austan. Fannst mér hann hafa átt góð erindi austur, því konan hans, Sigrún Kristjánsdóttir frá Borgargarði í Stöðvarfirði, hef- ur reynst honum tryggur og góður förunautur, en þau giftust 5. júlí 1930. Hún var vel undir lífið búin úr skóla lífsins og lagin til allra verka. Mörg mun sú flíkin er hún saumaði á Grindvíkinga á búskaparárum þeirra hér. Eru hlutaðeigandi beðnir velvirðingar á mistökunum.

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.