Lesbók Morgunblaðsins - 18.12.1999, Síða 39

Lesbók Morgunblaðsins - 18.12.1999, Síða 39
Þórarinn B. Þorláksson: Hekla, 1922. Jón Stefánsson: Sumarnótt / Lómar við Þjórsá, 1929. FRUMHERJARNIR Á SÝNINGU í LISTASAFNIÍSLANDS GRUNDVÖLLUR ISLENSKRAR NÚ- TÍMAMYNDLISTAR Sýningin Vormenn í íslenskri myndlist verður opnuð í neðri sölum Listasafns fslands í dag. Þar má sjá verl< úr eigu safnsins eftir listamenn sem 1 ögðu grunninn að nútímamyndlist hér á landi á fyrstu áratugum 20. aldar. MARGRÉT SVEINBJÖRNSDÓUIR gekk um sc ili /Igd með safnstjóranum Ólafi Kvaran. SÝNINGIN er hin seinni af tveimur sem ætlað er að varpa ljósi á stöðu myndlistar á Is- landi við aldarlok en á hinni fyrri sem opnuð var um síðustu helgi eru verk hinnar nýju alda- mótakynslóðar. Á vormanna- sýningunni eru verk listamanna sem komu fram á fyrstu áratugum aldarinnar, sem senn er að ljúka, og lögðu grunninn að nú- tímamyndlist hér á landi. I sal 1 eru verk eftir Þórarin B. Þorláksson, Ásgrím Jónsson, Jón Stefánsson og Jóhannes S. Kjai-val sem með landslagstúlkun sinni lögðu grunn að íslenskri landslagslist og áttu stóran þátt í að móta sýn þjóðarinnar á landið. 1 sal 2 eru verk eftir þær Kristínu Jónsdóttur og Júlíönu Sveinsdóttur, sem voru fyi-star íslenski'a kvenna til að helga sig málaralistinni, og þá Finn Jónsson, Gunn- laug Blöndal og Jón Þorleifsson sem allh- áttu þátt í að færa nútímaleg viðhorf inn í íslenska myndlist á mótunarárum hennar. Ólafur Kvaran segir alla þessa listamenn hafa átt það sameiginlegt að hafa tekið þátt í að skapa það sem við köllum íslenska nútíma- myndlist. „Það kemur mjög skýrt fram hér í sýningunni að þetta fjallar fyi-st og fremst um túlkun á íslenskri náttúru. Það sem við sjáum hér er fyrir löngu orðið hluti af menningarlegri sjálfsmynd þjóðarinnar, þessi sýn á landið og þessi túlkun á landinu. Samtímis því sem þessir listamenn túlka íslenska náttúru hver með sín- um hætti er þetta líka spurningin um mismun- andi tengingar við heimslistina,“ segir hann. Ólafur bendii' á hvernig hinn bókmenntalegi menningarai'fur og myndlistin togast á í upp- hafi og hvernig listamönnum eins og t.d. Jóni Stefánssyni og Kjarval tekst að sprengja sig út úr hinni allt að því bókmenntalegu afstöðu og rómantísku sýn sem birtist t.d. í verkum Þórar- ins B. Þorlákssonar þegar þeir kynnast sam- tímalistinni. „Við sjáum vel í verkum Þórarins ákveðna fjarlægð, þar sem allt er mjög hefðbundið og upphaíið. Þegar við lítum á Kjarval sjáum við að hann er kominn alveg inn í landið, það er allt önnur nálægð í verkum hans. Hjá Ásgrími Jónssyni er áherslan fyrst og fremst á birtuna og birtuspilið í náttúrunni, meðan Jón Stefáns- son er fyrst og fremst í forminu," segir Ólafur. Hann færir sig yfii- í hinn salinn, þar sem gefur að líta verk þeirra Kristínar Jónsdóttur, Júlíönu Sveinsdóttur, Finns Jónssonar, Gunn- laugs Blöndals og Jóns Þorleifssonar. „Með þessari kynslóð verða tengslin við evrópska samtímalist þéttari. Sérstaklega er það merki- legt með Finn Jónsson, sem hefur tengingar við það róttækara sem er að gerast í evrópskri list á þriðja áratugnum. Hann er mun róttæk- ari í listsögulegum skilningi en jafnaldrar hans. Islenskir listamenn um 1920 tengjast fyrst og fremst listviðhorfum sem voru ráðandi í Evrópu við lok 19. aldar. Kjarval tengist symb- ólismanum, Jón Stefánsson sækir sínar for- sendur í Césanne, Ásgrímur í impressjón- ismann, þannig að hinar stílsögulegu forsendur í verkum Finns Jónssonai’ hafa í för með sér að nútíminn er allt í einu kominn til Reykjavíkur. Gunnlaugur Blöndal hefur sérstöðu í þessari kynslóð listamanna upp úr 1920 með sínum litaskilningi og þeh'ri ljóðrænu vidd sem birtist í hans verkum, meðan Kristín og Júlíana styðj- ast meira við hefðbundin gildi,“ segir Ólafur. Hann segir ástæðu til að benda á að á sýn- ingunni sem nú er að hefjast gefist listunnend- um færi á að sjá nokkur öndvegisverk, sem ekki eru sýnd nema tvo til þrjá mánuði á ári en gestir safnsins spyrji oft um og sýni sérstakan áhuga á að sjá. Þar á hann við málverk á borð við Heklu Ásgiíms Jónssonar, Skógarhöllina eftir Kjarval, Sumarnótt/ Lóma við Þjórsá eft- ir Jón Stefánsson og Heklu Þórarins B. Þor- lákssonar. Um samspil hinna tveggja aldamótakyn- slóða, sem nú eru leiddar saman í Listasafni Is- lands segh' Ólafur að báðar kynslóðirnar fáist við íslenska náttúru, þó á ólíkan hátt sé. „Ungu listamennirnir á efri hæðinni túlka íslenska náttúru á alveg nýjum forsendum, í gegnum menninguna og í gegnum söguna. Maður sér líka vel hvernig þessi verk gömlu aldamóta- kynslóðarinnar eru orðin hluti af hinni menn- ingarlegu sjálfsmynd, hvort sem það er sjálfs- mynd þjóðarinnar eða listamannanna. Það er ekki tekist á við náttúmna í dag, án þess að þetta sé fyrir hendi,“ segir hann. Sýningin stendur til 16. janúai'. Listasafn ís- lands er opið milli jóla og nýárs. Jóhannes S. Kjarval: Skógarhöllin, 1918. Opið í verslun okkar til kl. 22 öll kvöld til jóla tónlistargjafír TILL HAVS The Bach Book 3acques Leussier Tíi» Jussi Björling - TiII havs Höfum fengið nýtt upplag af þessum geysivinsæla geisladiski sem inniheldur m.a. Ó helga nótti ódauðlegum flutningi Jussa Björlings. Á Till Havs syngur Jussi ÖII sænsku lögin sem hann hafði dálæti á, m.a. Tonerna, Jag langtar dig og Aftonstamning. Hilmar Örn Hilmarsson -Börn Náttúrunnar Tónlistin úr kvikmyndinni Börn Náttúrunnar er eftirminnileg cnda ægifögur og dularfull. Loksins er geisladiskurinn fáanlegur á íslandi. Hlaut æðstu verðlaun evrópskra kvikmynda- gerðarmanna, Felixinn, árið 1991. Jacqucs Loussier TVio - The Bach Book Meistari Loussier er þckktur fyrir djassútsetningar sínar á vcrkum Bachs. Á nýjasta geisladisk sínum leikur hann m.a. Brandenborgar konsert nr. 5 og kóralinn Slá þú hjartans hörpustrengi og útkoman cr hinn fullkomni samruni klassískrar tónlistar og djass. Afmælisgjöf Marriners er einhver veglegasta geisladiskaútgáfa síðari ára. A 10 diskum er að fmna margar af perlum tónlistarinnar í flutningi Marriners og St. Martin in the Fields hljómsveitinnar ásamt einvala liði einleikara. 10 diska sctt á aðcins kr. 5000,- J.S.Bach-Sálmar og sálmaforspil fyrir aðvcntuogjól. Hin gullfallega jólatónlist Bachs fyrir kór og orgel í ffamúrskarandi flutningi úrvals listamanna."Stjórnandinn Helmut Rilling laðar framfágœta hátíðarstemmingu...". "Þetta er hreint út sagt frábœrt safn... ” Valdemar PálssonMbl. 16.9.1999. Landsins mesta úrval af bókum um klassíska tónlist ásamt f jölda myndbanda 12 Tónar Erum með alla íslensku jólaútgáfuna Sendum í póstkröfu á horni Barónsstígs og Grettisgötu * Sími511-5656 12tonar@islandia.is klassík - jazz - heimstónlisl - kvikmyndatónIist - raftónlist LESBÓK MORGUNBLAÐSINS - MENNING/LISTIR 18. DESEMBER 1999 3S>

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.