Morgunblaðið - 26.09.1989, Side 15

Morgunblaðið - 26.09.1989, Side 15
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 26. SEPTEMBER 1989 15 tekin afstaða til þess hvort vaxtatekj- ur verða skattlagðar einungis með tekjuskattsprósentu eða bæði tekju- og útsvarsprósentu, né heldur hefur verið tekin afstaða til þess hvort 1% -raunvextir verði í ölium tilfellum skattfijálsir. Hér er farinn millivegur og miðað við tekjuskattsprósentu, en skattskyldu allra raunvaxta. Hugs- um okkur mann sem á eina milljón inn á verðtryggðum bankareikningi með 3,5% raunvöxtum. í dag hefur hann því 35.000 kr. skattfijáisar í tekjur af þessum reikningi. Ef skatt- ur er lagður á, en vextir fyrir skatt liækka ekkert, verði raunvaxtatekjur eftir skatt 24.220 kr. Breytingin jafngildir því lækkun raunvaxta úr 3,5% í 2,4%, sem er innan þeirra marka sem vextir kunna að breytast af ýmsum öðrum orsökum. Að halda því fram að breyting af þessu tagi leiði til hruns í sparnaði er auðvitað ekkert annað en draugasaga. Hætt- an er auðvitað sú að fólk trúi drauga- sögunum. Það verður þó aldrei lengi. Fljótlega áttar fólk sig á því að draugarnir eru ekki til. Það má líta á eignarskatta á verð- bréf sem frumstætt form á fjár- magnstekjuskatti. Það verður því að taka tillit til iækkunar eignarskatta, þegar áhrif tilkomu skattlagningar vaxtatekna einstaklinga á vexti og sparnað eru metin. Það gerir einnig skattlagninguna vægari með tilliti til hugsanlegra óæskilegra áhrifa á sparnað, að greiddir vextir en ekki áfallnir eru skattlagðir. Vextirnir eru aðeins skattlagðir þegar þeir eru til ráðstöfunar, hvort sem er í neyslu eða sparnað. Um er að ræða sam- ræmingu skattlagningar mismun- andi forma fjármagnstekna, þannig að á móti minni sparnaði í formi skuldabréfaeignar kemur meiri sparnaður í formi hlutafjáreignar. Ofangreint útilokar þó ekki að vextir á lánsijármagni kunni að verða hærri en ella vegna skattlagn- ingarinnar. Vextirnir munu þó aldrei hækka sem skattinum nemur. Hækk- unin verður einnig minni nú en hún hefði orðið fyrir t.d. tveim árum, vegna minni eftirspurnar eftir láns- fjármagni og þróaðri markaðar. Að lokum er rétt að undirstrika í þessu sambandi, að hér er rætt um eitt- hvað hærri vexti en ella hefði orðið, en það getur vel farið saman við lækkun vaxta af öðrum orsökum. Samræmdur fjármagnstekjuskattur stangast því ekki á við það almenna markmið ríkisstjórnarinnar að ná niður vöxtum hér á landi. Sá munur er hér á, að annars vegar er um að ræða varanlega uppstokkun á skatt- kerfinu, liins vegar um tímabundna hagstjórnarstefnu. 1 í útreikningum í þessu dæmi er miðað við skatthlutfall og frádráttarliði, eins og þeir voru á síðasta ári, þ.e. 35,2% skatthlut- fall, 90.000 kr. hámark á skattfrelsi arðs, og 72.000 kr. hámarksfrádrátt vegna fjár- festingar í atvinnurekstri. 2 Sjá Tax reform for fairness, simplicity, and economic growth, Department of the Treasury, Washington, nóvember 1984. Höfundur er efiiahagsráðunautur fjármáiar&ðherra. Málminnihlutahópur — lítil samleið með fötluðum Heyrnarlausir hafa árum saman verið settir á bás með fötluðum. Varla hafa þeir sjálfir verið hafðir með í ráðum í þeim efnum. Heyrnar- lausir líta fyrst og fremst á sig sem málminnihlutahóp og þeir þurfa, vegna þess að móðurmálið er annað en samfélagsins, á sérúrræðum að halda, til dæmis í námi. Enginn getur sett sig í spor þess heyrnarlausa. Að vera með eyrna- tappa í einn dag segir ekki nema brot úr reynslusögu þeirra sem fæðst hafa heyrnarlausir. Auk þess má minna á að heyrnarleysið er aldrei sýnilegt og vekur því ekki þá samúð sem til dæmis líkamlega fatlaðir fá. Stimpillinn fatlaður hefur að líkindum orðið til þess að tefja fram- farir í málefnum heyrnarlausra enda gætir þeirrar tilhnéigingar í alltof ríkum mæli meðal þeirra sem frjalla um málefni fatlaðra að setja alla undir einn hatt og finna lausn sem talin er hæfa flestum. Hættuleg blöndun í sérkennslu hefur á undanförnum árum verið unnið Iofsvert átak í blöndun fatlaðra og ófatlaðra. í þess- um efnum einsog mörgum öðmm eru öfgarnir hins vegar ska,mmt undan. Hallgi’íniiir Fr. Hall- grhnsson fyrrverandi forstjóri - Minning Fæddur 17. október 1905 Dáinn 16. september 1989 Allt sem lifir hér á jörð-lýtur því lögmáli að eitt sinn skal hver deyja. Á það jafnt við grösin á grundinni, dýrin á mörkinni og okkur menn- ina. Fyrirfram veit þó enginn hve- nær kallið kemur. Um það hafa vísindin ekkert að segja — þai' ræð- ur Almættið eitt. Laugardaginn 16. þ.m. andaðist á sjúkrahúsi í Reykjavík Hallgrímur Fr. Hallgrímsson, fv. forstjóri Skelj- ungs hf. Hallgrímur var fæddur 17. október 1905 í íslendingabyggðinni Grund í Manitoba, Kanada. Hann var sonur hjónanna séra Friðriks Hallgrímssonar, síðar dómprófasts í Reykjavík, Sveinssonar biskups, og konu hans Bentínu Hansínu Björnsdóttur, bónda og hreppstjóra í Búlandsnesi við Djúpavog. Hall- grímur var þannig í föðurætt af- komandi merkrar og vel þekktrar prestaættar hér á landi. Hallgrímur var þriðja barn foreldra sinna. Hann átti tvær eldri systur og tvær yngri. Faðir hans, séra Friðrik Hallgríms- son, gerðist prestur í íslendinga- byggðum í Kanada árið 1903 og starfaði þar til ársins 1925, en þá flutti fjölskyldan aftur heim til Is- lands og séra Friðrik gerðist dóm- kirkjuprestur í Reykjavík og síðar dómprófastur. Hallgrímur sleit þannig barns- skónum og átti æsku- og unglings- ár sín öll í Kanada. Fjölskylda hans deildi þar kjörum með íslenzkum landnemum í fjarlægu landi. Mun þar oft hafa verið við mikla erfið- leika að stríða og fjölskyldan búið við kröpp kjör. Sjálfur sagði Hall- grímur svo frá að ekki hefðu þau liðið skort en ekkert átt aflögu á þeim árum. Hallgrímur fékk menntun sína í Kanada. Þar gekk hann í barna- skóla og menntaskóla. Á sumrin vann hann við algeng sveitastörf, m.a. hjá íslenzkum fjölskyldum, og aðra þá vinnu sem til féll á heima- slóðum hans. Þeir virðast nokkuð hafa haldið hópinn, vestur-íslenzku unglingarn- ir á þeim árum, sem Hallgrímur var að alast upp í Kanada. Það var a.m.k. ánægjulegt að vera viðstadd- ur þegar þeir æskuvinirnir Hall- grímur og Jón Sigvaldason, fyrrv. sendiherra Kanada á íslandi og Noregi, voru að rifja upp minningar sínar úr vegavinnu í Kanada um 1920. Þeir urðu við það ungir í annað sinn. Skömmu eftir að Hallgrímur Blöndun heyrandi og heyrnarlausa er dænid til að mistakast af þeirri einföldu ástæðu að án eðlilegra tjá- skipta verður blöndunin aðeins á yfir- borðinu. Heyrnarlausum börnum stendur veruleg ógn af öfgasinnum sem líta á blöndun sem lykilorð í allra sérkennslu. í Heyrnleysingjaskólanum hefur verið spáð í framtíðina á undanförn- um mánuðum og Svavari Gestssyni menntamálaráðherra var nýlega af- hent áfangaskýrsla vinnuhóps sem hann skipaði um málefni skólans. Þar kemur meðal annars fram að renna þurfi styrkari stoðum undir starfsemi skólans sem miðstöðvar sérþekkingar í kennslufræði heyrn- arlausra og heyrnarskertra. Til þess þarf, segir í skýrslunni, að 1) auka gildi táknmálsins í skólanum og lengja skóladaginn, 2) bæta þjónustu á sviði ráðgjafar, 3) gefa heyrnar- skerlum kost á kennslu og náms- mati í skólanum áður en skólaskylda hefst, 4) gera átak í félagsmálum nemenda með opnun tómstunda- heimilis, 5) fara að stað með þróunar- verkefni um tvítyngda námskrá. Mig langar að lokum til þess að óska heyrnarlausum til hamingju með daginn. Höfundur er skólastjóri Heyrnieysingjaskóians. flutti heim til íslands kynntist hann eftirlifandi konu sinni Margréti, dóttur Thors Jensen og Margrétar Þorbjargar konu hans. Þau gengu í hjónaband 17. nóvember 1928. Dætur þeirra eru tvær, Margrét Thora gift Björgólfi Guðmundssyni framkvstj. og Elína Benta gift Ragnari Guðmundssyni forstöðu- manni skrifstofu Sameinuðu þjóð- anna í Líbanon. Barnabörn Mar- grétar og Hallgríms voru sjö. Hallgrímur mat konu sína mikils, enda var hún honum traustur föru- nautur. Hún bjó honum fagurt heimili þar sem gestrisni og vinar- þel var í öndvegi hver sem í hlut átti, jafnt innlendir sem erlendir. Þau voru glæsileg hjón, sem sómi var að hvar sem þaú fóru. Eins og fyrr segir flutti Hallgrím- ur heim til íslands árið 1925. Eftir heimkomuna byijaði hann fljótlega að vinna við verzlun og viðskipti, fyrst hjá skozk-íslenzka fyrirtækinu Gíslason & Hay, en á árinu 1927 i'éðst hann til þeirra aðila sem þá stóðu að byggingu olíustöðvar í Skeijafirði. Hf. Shell á íslandi var stofnað í ársbyrjun 1928 og réðst Hallgrímur þá til þess félags. Þar starfaði hann fyrst sem skrifstofu- maður, en síðar sem skrifstofu- stjóri. Hallgrímur yar ráðinn for- stjóri hf. Shell á íslandi á árinu 1935 og gegndi hann því starfi þar til það félag var lagt niður. Þegar Olíufélagið Skeljungur hf. var stofnað árið 1955 varð hann for- stjóri þess, enda hafði hann átt allt frumkvæði að stofnun félagsins. Eftir farsælan og viðburðaríkan feril lét Hallgrímur af forstjóra- störfum er' hann varð 65 ára gam- all. Þá var hann kjörinn stjórnar- formaður félagsins og gegndi því verkefni næstu 5 árin. Hallgrímur mótaði því starfsemi félagsins þegar frá upphafi og á meiri hlut að því en nokkur annar einn maður hvernig til hefur tekizt með vöxt þess og viðgang. Hallgrímur átti sæti í ýmsum viðskiptanefndum á vegum íslenzkra stjórnvalda, sem of langt mál yrði upp að telja. Hann sat lengi í Orðunefnd. Hallgrímur átti um árabil sæti í stjórn Verzlunarráðs íslands og i stjórn Vinnuveitenda- sambands íslands. í flokksráði Sjálfstæðisflokksins átti hann sæti um nokkurra ára skeið. Formaður og varaformaður Ólympíunefndar Islands var hann í mörg ár. Hann var fararstjóri íslenzku Ólympíufaranna á leikun- um í London 1948. Hallgrímur var einn af forgöngumönnum að golfí- þróttinni á Islandi. Formaður Golf- klúbbs Reykjavíkur var hann í nokkur ár. Hann var heiðursfélagi klúbbsins. Þá sat Hallgrímur í stjórn íslenzk-ensk félagsins „Angl- ia“ um langt skeið og var formaður þar um tíma. Haligrímur var með- limur i Rótarýklúbbi Reykjavíkur frá árinu 1936 og forseti klúbbsins á árunum 1940—43. Hann var heið- ursfélagi Rótarýklúbbs Reykjavík- ur. Hallgrímur Fr. Hallgrímsson kunni ávallt vél að meta góðan fé- lagsskap. Hann stundaði 'íþróttir, bæði sér til ánægju og heilsubóta. Hann taldi að vel færi saman heil- brigð sál í hraustum líkama. Mun hann hafa verið farinn að leggja stund á íþróttir þegar á yngri árum sínum í Kanada. Auk þess að iðja golf var Hall- grímur áhugasamur stangveiði- maður. Hann stundaði þá íþrótt lengi, enda hafði hann mikla ánægju og gleði af því að glíma við laxinn þegar færi gafst. Sérstak- lega mat hann mikils að fara slíkar ferðir í þröngum hópi vina og fé- laga og njóta samtímis fegurðar íslenskrar náttúru á þeim tíma árs- ihs sem hún er í mestum blóma. Hallgrímur Fr. Hallgrímsson var fyrsti ræðismaður Kanada á Is- landi. Því starfi gegndi hann með miklum sóma frá 1957—1975. Sá sem þessar línur ritar þekkti vel til þess hversu mjög honum var annt um að rækja það starf sitt, svo sem öll önnur, af.einurð og samvizku- semi. Enda þótti honum starfið ánægjulegt og hlaut fyrir það mikla virðingu og þakkir frá stjórnvöldum í Kanada. Hallgrímur Fr. Hallgrímssyni var ýmis sómi sýndur um ævina sem þakklætis- og virðingarvott fyrir margháttuð störf sín. Hann fékk gullmerki ÍSÍ árið 1955. Hann var sæmdur hinni virðulegu brezku orðu CBE (Com- mander of the British Empire) árið 1956. Forseti íslands heiðraði Hallgrím með því að sæma hann Stórriddarakrossi hinnar íslenzku fálkaorðu með stjörnu. Einnig hafði honum verið veittur Stórriddara- kross St. Ólafsorðunnar norsku. Hallgrímur Fr. Hallgrímsson var glæsimenni hið mesta. Hann hafði til að bera sterkan persónuleika. Hann var ákveðinn og viljasterkur en jafnframt umburðarlyndur og góðgjarn. Hann var starfsmaður maður, duglegur og ráðagóður. Sumum þótti Hallgrímur nokkuð stífur stjórnandi. Hann ætlaðist til þess að starfsmenn sínir ynnu öll þau verk er þeim voru ætluð, af samvizkusemi og eftir beztu getu, en mestar kröfur gerði hann þó ávallt til sjálfs sín í því efni. Ef Hallgrími mislíkaði við menn lét hann það gjarnan í ljósi á hógværan en ákveðinn hátt. Hann var raunsær maður og hreinskiptinn og mikill vinur þeirra sem náðu trúnaði hans og trausti. Þegar vanda bar að höndum og leitað til Hallgríms var hann ein- staklega hjálpsamur og aðstoðaði margan manninn, án þess að á slíkt væri minnzt eða um það talað, enda var hann ekki þeirrar gerðar að bera hjálpsemi sína á torg. Kynni okkar Hallgríms voru mik- il og náin, þau stóðu lengi og voru með afbrigðum góð alla tíð. Mér er það mikið ánægjuefni, nú þegar leiðir skiljast um sinn, að geta með góðri samvizku sagt, að aldrei bar skugga á samvinnu okk- ar og samstarf, þótt auðvitað væru sjónarmið á stundum ólík. Með virðingu og þakklæti kveð ég nú mikinn persónuleika, ágætan vin og góðan dreng. Hallgrímur mun lengi lifa í verk- um sínum. Hans mun þó fyrst og fremst minnzt vegna dugnaðar og drengskapat' í hvívetna. Það verður óbrotinn minnisvarði um langa tíð. Svo vermdi þig almættis voldug hönd á vegferð þinni um óþekkt lönd þar birtu og ljós ei brestur. (Jóhann Bárðarson) Blessuð veri minning hans. Eiginkonu Hallgríms og ástvin- um öllum flyt ég innilegar samúðar- kveðjur. Indriði Pálsson í dag verður lagður til hinstu hvílu Hallgrímur Fr. Hallgrímsson, fyrrverandi forstjóri, sem lést þann 16. september sl. Það leikur vart á tveim tungum að genginn er mikilhæfur fram- kvæmda og hugsjónamaður. Auk fjölmargra trúnaðar- og félags- málastarfa, sem tengdust starfi hans, lagði Hallgrímur Fr. Hall- grímsson íþróttahreyfingunni lið úm langt árabil. Hann var vara- formaður Ólympíunefndar íslands árin 1932-36, þegar undirbúin var þátttaka íslands í Ólympíuleikunum í Berlín 1936. Sú þátttaka var ís- lendingum til mikils sóma, en þá gengu íslendingar í fyrsta sinn inn á ólympíuleikvang undir íslenskum fána. Hallgrímur Fr. Hallgrímsson var kosinn formaður Ölympíu- nefndar íslands fyrir tímaþilið 1946-49, en þá undirbjó_ nefndin eftirminnilega þátttöku í Ólympíu- leikunum í London 1948. Það var mikið lán fyrir nefndina að fá Hallgrím þá sem formann, en starfið hafði legið niðri í 10 ár vegna heimsstyijaldarinnar. Nú þurfti að byggja allt starf upp að nýju og jafnframt undirbúa þátt- töku okkar í leikunum í London. Þá áttum við marga afreksíþrótta- menn, svo sýnt var að undirbúa þurfti stóran hóp manna og kvenna til þátttöku. Fjármálin voru stærsti Þrándur í Götu. En Ólympíunefnd- in undir forustu Hallgríms leysti þann vanda á undraverðan hátt, svo hægt var að ráða erlenda og innlenda þjálfara til þess að und- irbúa Ólympíulið okkar jafnframt því sem nefndin kostaði hina mynd- arlegu þátttöku okkar í Ólympíu- leikunum. Varð þátttaka okkar lándi og þjóð til sóma, svo eftir var tekið. Þrátt fyrir mikinn tilkostnað við þátttökuna og undirbúninginn skilaði nefndin digrum sjóðum, sem skyldi nota til uppbyggingar af- reksíþróttamönnum framtíðarinn- ar-. Á þessum vettvangi vann Hall- grímur stórvirki fyrir íslenskt íþróttalíf. Um leið og Ólympíunefnd ís- lands þakkar Hallgrími Fr. Hall- grímssyni frábær störf í þágu ðlympíuhugsjónarinnar og ís- lenskra íþrótta, sendir nefndin nán- ustu ættingjum dýpstu samúðar- kveðjur. Ólympíunefnd Islands Látinn er .Hallgnniur F. Hall- grímsson, fyrrum forstjóri Olíufé- lagsins Skeljungs, í hárri elli. Honum eiga margir gott að gjalda fyrir greiðasemi og glæsilega fyrirmynd bæði til orðs og æðis. Undirrituð man hann fyrst á bernskustöðvum sínum í Svigna- skarði, þegar hann kom með reið- skjóta sína sem veiði- og útivistar- maður í Borgarfjörðinn fyrir röskri hálfri öld. Þar varð hann blessunar- lega tíður gestur í mörg ár. Þessi maður frosts og funa, heims og sveitar hjálpaði hugmynd- um sveitabarnsins út fyrir girðing- 'una, enda réð hann það í vinnu eftir skólagöngu í Kvennaskólanum og var því hinn besti húsbóndi og lærifaðir í sjö ár og góður vinur allar götur síðan. Með þessum fáu orðum vil ég votta honum ævarandi þakklæti mitt og virðingu um leið og ég sendi aðstandendum hans djúpa samúð nú þegar dauðinn kveður dyra tvisvar í fjölskyldunni með fárra daga millibili. Blessuð sé minning Hallgríms og dótturdóttur hans. Valdís Krisljónsdóttir Vélritunarkennsla Vélritun er undirstaða tölvuvinnslu. Lærið vélritun á vægu verði hjá vönu fólki. Enginn heimavinna. Ný námskeið byrja 5. og 6. október. Innritun í símum 36112 og 76728. Vélritunarskólinn, Ánanaustum 15, sími 28040.

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.