Morgunblaðið - 24.12.1987, Page 13

Morgunblaðið - 24.12.1987, Page 13
MORGUNBLAÐIÐ, PIMMTUDAGUR 24. DESEMBER 1987 13 óvættur er grátbroslegt dæmi um þversagnirnar sem oft má sjá í lífinu. Maður skyldi nú halda að það hefði verið nægileg refsing að fá ekkert nýtt á jólunum þó ekki bætt- ist við að jólakötturinn tæki mann í ofanálag, en það er sjaldan ein báran stök. Fátæklingar fengu jafn- an fáar gjafir, helst kerti og spil eins og frægt er orðið, en þeim sem betur máttu ■ sín fénaðist aftur á móti hitt og þetta. M.a. fékk Árni Thorsteinsson litla fallbyssu á fall- byssuvagni frá Steingrími skáldi frænda sínum í jólagjöf, á því má sjá að það að gefa stríðsleikföng er ekkert nútímafyrirbæri eins og margir halda. Árni og bróðir hans Hannes áttu líka gott safn tindáta, m.a. Idníánahermenn, „svo ekki var lengi verið að kom af stað styijöld ef svo bar undir“, segir Árni enn- fremur í bók sinni Harpa minning- ana. Á svipuðum tíma og Árni lék sér með fallbyssuna sat lítil drengur, Stefán Hannesson í afskekktu heið- arbýli og átti hreint ekki von á miklum glaðningi þó jólin gengju í garð. Hann fékk kerti og kjötsúpu en nánast aldrei jólagjafir, ekki einu sinni ný spil. Hann og uppeldis- systkini hans áttu saman gömul spil, óhrein og gölluð og aðeins 47 að tölu. En þó það vantaði í spilin voru þau Stefáni og hinum börnun- um mjög dýrmæt. Eitt sinn þegar hann og þrír aðrir strákar sátu yfir spilum á jóladaginn var þeim sagt að fara út í Mýri að sækja hross. Það var vonskuveður en þeir voru í jólaskapi og stukku á móti storm- inum. Þá vildi það óhapp til að spilin duttu úr barmi Stefáns og urðu samstundis að fjaðrafoki. Þeir eltu spilin út um allt, meira að segja út í fljót og urðu blautir upp í klof, en höfðu uppúr krafsinu 39 spil. Á þessi dýrmætu spil var lengi spilað. Smám saman týndu þau þó tölunni og voru tuttugu þegar Stefán spil- aði á þau síðast, en þá voru þau orðin harla lúin og rytjuleg. Þrátt fyrir einangrun og lítið til- hald á jólunum miðað við það sem gerist í dag var jólahátíðin það æfintýri í huga drengsins í heiðar- býlinu að hann lét seinna svo um mælt í blaðagrein í Heima er best: „011 jólafastan var eins og heim- reið, óslitinn skeiðvöllur til Þorláks- messu, sem var næst í útjaðri jólanna. Það tímabil var í huga mínum þesslegt að nefna mætti jólagrundir. Tilhlökkun okkar krak- kanna var nóg til þess, að gera þær sléttar og bjart yfir þeim, þrátt fyr- ir langnætti og misjafna veðráttu." Þó margt sé breytingum undir- orpið verður mannlegt eðli líklega samt við sig hvernig sem allt velt- ist. Löngun fólks til þess að gleðjast og gleðja aðra er og verður vafa- laust alltaf fyrir hendi. Hvernig menn fara að því að ná því tak- marki er háð tíma og rúmi hveiju sinni. Eitt er víst að allt sem menn- imir geta notið takmarkast við að borða, sjá, heyra og skynja snert- ingu. Aðferðirnae til að gleðjast og gleðja aðra hljóta því jafnan að miðast við það. Þegar allt kemur til alls eru breytingarnar því varla meiri en öldur sem rísa og hníga á djúpu vatni. Texti: Guðrún Guðlaugsdóttir Kennitala notuð frá ára- mótum hjá hinu opinbera KENNITALA mun gilda í við- skiptum hins opinbera frá og með 1. janúar næstkomandi. Kennitalan verður auðkennitala þjóðskrár og kemur í stað nafn- númers. Að sögn Hallgríms Snorrasonar hagstofustjóra verður þó ekki um að ræða ein- föld skipti á þessum tölum og mun fólk þurfa að hafa bæði nafnnúmer og kennitölu sína á takteinum enn um sinn. Kennitalan er nú víða þegar kom- in í notkun. Til dæmis em öll skattkort auðkennd með kennitölu og þar kemur nafnnúmer hvergi fram. Einnig verður kennitala notuð á nýrri tollskýrslu sem fljótlega lítur dagsins ljós. Um síðustu helgi var auglýsing i blöðunum um að allar kröfur um greiðslur frá ríkissjóði eiga að vera á reikningi með kennitölu en ekki nafnnúmeri annars fáist þær ekki greiddar. Upphaflega var að því stefnt af hálfu Hagstofunnar að kennitala yrði alfarið tekin upp um þessi ára- mót. „En við getum ekki ráðskast allt of mikið með það hvenær menn breyta þessu kerfi. Menn verða að ráða því svolítið sjálfir, enda kostar það töluvert að breyta tölvukerfum. Við töldum ástæðu til að gefa bæði fýrirtækjum og stofnunum tíma til að gera þessar breytingar. Það fýlg- ir þvi minni kostnaður ef þessu er breytt um leið og gerðar em aðrar breytingar á tölvukerfum," sagði Hallgrímur. Þrátt fyrir að nafnnúmerin verði ekki notuð daglega verða þau ekki úr sögunni. Ýmsar kröfur og skuld- bindingar sem em skráðar á nafnnúmer nú verða það áfram. Þess vegna verður áfram haldin skrá yfir öll nafnnúmer svo lengi sem þörf krefur. Nafnnúmerakerfið var upphaf- lega notað við að raða í stafrófsröð í þjóðskrá og á þeim forsendum er það spmngið. Kennitalan hefur ver- ið til sem svonefnt fæðingamúmer í þjóðskrá og er breytingin því ekki mjög mikil. Kennitalan byggist á fæðingar- degi, -mánuði og -ári, t.d 24.12.87. Næst kemur tveggja stafa raðtala og síðan er níundi stafurinn svoköll- uð vartala, nokkurs konar öryggis- tala. Hún er reiknuð út frá tölunum átta sem á undan koma eftir ákveð- inni formúlu og á að koma í veg fyrir að rangar tölur séu slegnar inn í tölvur. Tíundi stafurinn táknar öldina sem viðkomandi er fæddur á. Þeir sem fæddust fyrir síðustu aldamót hafa því töluna 8 aftast, þeir sem fæddust á þessari öld bera töluna 9 aftast og þeir sem fæðast eftir árið 2000 fá töluna 0. Hjá fyrirtækjum verður þetta með öðmm hætti. Ef fyrirtæki er skráð 1. desember fær það ekki töluna 01.12.87, heldur 41.12.87. Tölunni 40 er bætt við skráningar- daginn til þess að greina einstakl- inga frá fyrirtækjum. Nokkrar stofnanir, t.d. innan heilbrigðiskerfisins, hafa notað fæðingarnúmerið um langa hríð sem auðveldar þeim að taka upp þessa nýju kennitölu. „Við höfum hvatt til þess að kennitalan verði tekin upp nú um áramótin, en munum þó halda áfram að úthluta nafnnúmemm til fullorðinna einstaklinga og fyrir- tækja út næsta ár. Tvö ár em síðan hætt yar að gefa unglingum nafn- númer," sagði Hallgrímur Snorra- son hagstofustjóri. 4ÓLADAQSKRÁ UTVARPSiríS RÁS 1 Aðfangadagur jóla kl. 15.40 Síðasti draumur eikitrésins gamla Jólaævintýri eftir H.C. Ander- sen. Steingrímur Thorsteinsson þýddl. María Sigurðardóttir les. Aðfangadagur jóla kl. 19.10 Jólatónleikar Útvarpsins Sinfóníuhljómsveit íslands leikur; Páll P. Pálsson stjórnar. Einleikarar: Þorkell Jóelsson, Lárus Sveinsson. Ásgeir Steingrímsson. Sigurður I. Snorrason og Örn Magnússon. a. Konsert í C-dúr fyrir tvo trompeta eftirAntonio Vivaldi. b. Ktarinettukonsert nr. 4 ÍD-dúreftir Johann Melchior Molter. c. Konsertínó nr. 2 í Es-dúr fyrir horn og hijómsveit eftir Antonio Rosetti. d. Píanókonsert í D-dúr eftir Franz Joseph Haydn. Aðfangadagur jóla kl. 20.00 Jólavaka Útvarpsins a. Jólasöngvar og kveðjur frá ýmsum löndum. Kynnir: Hanna G. Sigurðardóttir. b. Friðarjól (hefst kl. 20.55). Biskup íslands. herra Pétur Sigurgeirsson, flytur ávarp og jólaljós kveikt. c. „Ó, jesúbarn, þú kemur nú í nótt" (hefst kl. 21.00). Jól í íslenskum skáldskap tuttugustu aldar. Flytjendur: Nína Björn Árnadóttir og Kristjáh Franklín Magnús. Aðfangadagur jóla kl. 22.20 Jólaþátturinn úr oratoríunni Messíasi eftir Georg Friedrich Hándel. Flytjendur: Margaret Marshall sópran, Catherine Robbin messó- sópran, Charles Brett kontratenór, Anthony Rolfe Johnson tenór, Saul Quirke drengjasópran, Monteverdi- ' kórinn og Ensku barokkeinieikar- arnir; John Eiiot Gardiner stjórnar. RÁS 2 Aðfangadagur jóla kl. 18.00 „Kom blíða tíð" íslenskir kórar og einsöngvarar syngja jólasálma. Aðfangadagur jóla kl. 21.00 Við tvö og jólin Guðrún Birgisdóttir talar m.a. við tvenn ung hjón um jólahald í föðurhúsum og fyrsta aðfangadags- kvöld nýrrar fjölskyldu. RÁS 1 Jóladagur kl. 13.30 Maríukirkjan í París Dagskrá um sögu kirkjunnar. Lesið úr skáldverkum sem henni tengjast og leikin tónlist. Sigurður Pálsson tekur saman. Jóladagur kl. 14.30 „Ljómar jata lausnarans" Mótettukór Hallgrímskirkju syngur aðventusálma, mótettur og messu- þætti frá 16. og 17. öld eftir m.a. Palestrina. Lasso. Sweelinck, Hassler, Praetorius og Schútz. Stjórnandi: Hörður Áskelsson. Kynnir: Guðný Ragnarsdóttir. (Hljóðritun Ríkisútvarpsins). Jóladagur kl. 16.20 Við jólatréð Sungin barna- og göngulög við jólatréð. Helga Gunnarsdóttir stjórnar. Kór Melaskólans í Reykjavík og Karl Möller og félagar leika með. Jólasveinar og skrýtið fólk fer með gamanmál. Séra Árni Bergur Sigurbjörhsson ávarpar bömin. Vilborg Dagbjartsdóttir talar um bernskujól sín og segir jólasögu. Umsjón: Gunnvör Braga. Kynnir: Elísabet Brekkan. Jóladagur kl. 20.30 Af fornum kirkjustöðum við Arnarfjörð Finnbogi Hermannsson sækir heim Álftamýri og Hrafnseyri við leiðsögn Kjartans Ólafssonar. Fyrri þáttur. RÁS 2 Jóladagur kl. 15.00 „Vesalingarnir" Sigurður Skúlason kynnir söngleikinn .Vesalingana’ sem gerður er eftir skáldsögu Victors Hugo, ,Les Miserables'. Fyrri þáttur. Síðari þátturinn er á dagskrá nk. laugardag kl. 15.00. RÁS 1 Annar í jólum kl. 9.40 Barnaleikrit: „í leit að jólum" eftir Hugrúnu Leikstjóri: Helgi Skúlason. Annar í jólum kl. 10.25 Jól í koti Ásdís Skúladóttir tekur saman dagskrá um minningar og túlkun fjögurra íslenskra skálda á jólahald- inu. Lesari ásamt henni: Sigurður Karlsson. Annar í jólum kl. 14.50 Jólatónleikar Kammer- sveitar Reykjavíkur í. Áskirkju 20. þ.m. Einleikarar: Lárus Sveinsson, Ásgeir Steingrímsson, Rúnar H. Vilbergsson, Laufey Sigurðardóttir og Arnaldur Arnarsson. Leikin verða verk eftir Antonio Vivaldi. Giuseppe Tartini. Mauro Giuliani og Francesco Manfredini. Kynnir: Hanna G. Sigurðardóttir. Annar í jólum kl. 20.30 „Skín í rauðar skotthúfur" Jólaþáttur í umsjá Arndísar Þorvaldsdóttur og Ingu Rósu Þórðardóttur. (Frá Egilsstöðum). RÁS 2 Annar í jólum kl. 17.00 Góðvinafundur - þáttur Jónasar Jónassonar. Meðal gesta eru dr. Sigurbjörn Einarsson biskup. Þorgerður Ingólfs- dóttir, Hamrahlíðarkórinn, Þorkell Sigurbjörnsson og ungir listamenn sem syngja og leika jólagjafir sínar til hlustenda. (Einnig útvarpað nk. mánudagskvöld kl. 22.07). GLEÐILEG JÓL RIKISUTVARPIÐ ÚTVARP ALLRA LANDS- MANNA ★★★★★★★★★★★★★★★★★★★★★★★★★★★★★

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.