Morgunblaðið - 28.08.1977, Qupperneq 20

Morgunblaðið - 28.08.1977, Qupperneq 20
20 MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 28. AGUST 1977 Frásögn Michaels Goldsmith, frétta- manns AP, af fang- elsisdvöl hans í BANGUI þar sem BOKASSA I ræður ríkjum „1 mánuður í fangeLsis- vítí BOKASSAI keisara Brezki blaðamaðurinn Michael Gold- smith, sem starfar hjá bandarísku frétta- stofunni AP, var nýlega látinn laus úr fangelsi í Bangui, höfuðborg Mið- Afríkukeisaradæmisins, þar sem hann hafði dúsað í einn mánuð að fyrirskipun Bokassa keisara, eftir að hinn síðar- nefndi hafði móðgazt yfir fréttum, sem Goldsmith sendi um fyrirhugaða krýn- ingu hans 4. desember nk, sem mun kosta eitt fátækasta ríki í heimi milljónir dollara. Frásögn Goldsmiths fer hér á eftir. „Ég vár á leið í kvöldverðar- boð með Grant Smith, sendi- ráðsritara við bandarfska sendi- ráðið í Bangui, höfuðborg Mið- Afríkukeisaradæmisins, að kvöldi 14. júlí, er við komum aðeins við á hótelinu, sem ég bjó á. Smith beið úti í bíl meðan ég ætlaði að skjótast inn. 1 and- dyri hótelsins biðu eftir mér 4 vopnaðir en óeinkennisklæddir lögreglumenn, sem handtóku mig. Þannig var upphafið að fjórum vikum í helvíti, þar af sex dögum sem ég lá handjárn- aður og oft hlekkjaður í glugga- lausri fangelsisholu, með opin sár á andliti, höndum og Ifkama á nærbuxum einum saman með steingólf fyrir hvílustað. Lögreglumennirnir, sem handtóku mig, voru kurteisir en þögulir, og af því litla, sem þeir sögðu, skildist mér að ég væri grunaður um að vera út- sendari leyniþjónustu S- Afrfku. Lögreglumennirnir handjárnuðu mig og óku mér síðan 100 km vegalengd til Berengo, sem er fæðingar- og dvalarstaður Bokassa I, keisara Mið-Afríkukeisaradæmisins. Keisarinn var fréttaefni mitt í ósköp venjulegu verkefni fyrir AP, að skrifa grein um þennan fyrrum ofursta f franska ný- lenduhernum, sem hafði skipað sjálfan sig keisara og eyddi milljónum dollara í fyrirhug- aða krýningu sína 4. desember nk. Barinn með staf Við komum á áfangastað um kl. 22.00 og þá voru handjárnin tekin af mér og ég var einnig færður úr jakkanum og vasar mínir tæmdir. Því næst stóð ég fyrir utan höllina með lögreglu- menn við hlið mér f u.þ.b. 30 mínútur. Þá sá ég lítinn hóp manna ganga f átt til okkar og þekkti þar keisarann sjálfan, sem eins og alltaf bar hinn þunga staf, sem hann notar sem tákn hátignar sinnar. Ég hafði án árangurs reynt að ná við hann viðtali og gladdist þvi yfir að sjá hann, taldi víst að ég gæti í fáum orðum leiðrétt misskiln- inginn. Mennirnir staðnæmd- ust fyrir framan mig og mér fannst ég sjá djöfullegan glampa f augum keisarans, er ég hneigði mig og sagði „yðar hatign . þetta voru sfðustu orð- in, sem ég mælti af munni fram næstu 24 klukkustundir. Keis- arinn lyfti staf sinum án þess að segja aukatekið orð og barði honum af öllu afli vinstramegin á enni mér þannig að stórt sár opnaðist og blóðið fossaði út. Arásin var svo snögg að ég gat engum vörnum komið við og hné meðvitundarlaus til jarðar. Nokkrum augnablikum sfðar rankaði ég við mér og man óljóst eftir þvi að keisarinn og skósveinar hans spörkuðu i mig. Ég sá gleraugu mín liggja á jörðinni og heyrði einhvern hrópa „brjótið þau“ og stígvél keisarans muldu þau mélinu smærra. I því missti ég aftur meðvitund, til allrar hamingju. Ég var meðvitundarlaus í 24 klukkustundir og þegar ég vaknaði var ég handjárnaður í litlum, dimmum klefa og blóð lagaði úr sárum mínum. Það var ekki fyrr en 10 dögum seinna að ég gerði mér grein fyrir að mér hafði verið ekið þessa sömu nótt til baka til Bangui og settur i ríkisfangels- ið þar. Handjárn hert um sárið Einu sinni á dag var þykka stálhurðin fyrir klefanum opn- uð og verðirnir réttu inn skál með vatni í og örlftið af Manioc, sem er bragðlaus rót, sem mikið er borðuð í Afríku. I hvert skipti sem hurðin var opnuð sá ég 6 hermenn vopnaða vélbyss- um, og allir miðuðu þeir vopn- um sínum á mig. Ég reyndi að tala við verðina á frönsku og bað þá árangurslaust um læknisaðstoð eða að fá að tala við fulltrúa bandarfska sendi- ráðsins, því að þótt ég væri Bokassa keisari starfsmaður bandarfskrar fréttastofu, var ég brezkur þegn og svo óheppinn að land mitt átti engan diplómatfskan fulltrúa í Bangui. Daginn eftir, laugardaginn 16. júlí, fyrirskip- aði yfirmaður fangelsisins, Ngongo major, að ég yrði hlekkjaður á fótum og hann herti af ásettu ráði handjárnin yfir opið sár á vinstri ulnlið mínum. Ég vissi að umheimurinn hlyti að vita af handtöku minni, því að Grant Smith hafði orðið vitni að henni og að eitthvað væri verið að vinna f máli mínu þótt svo að ég fengi aldrei vit- neskju um slíkt. Þegar örvænt- ingin greip mig sem mest reyndi ég að hughreysta mig við að e.t.v. yrði ég náðaður í tilefni krýningarinnar, nema ég dæi áður af sárum mfnum. Aðstæður breytast 21. júlí breyttust aðstæður mfnar svo skyndilega til hins betra. Ég var fluttur í stærri klefa og f fyrsta skipti fékk ég tvær ábreiður. Engin skýring var gefin á þessu. Tveimur dög- um sfðar kom hjúkrunarmaður, sem ég sfðar komst að, að var persónulegur hjúkrunarmaður keisarans og veitti mér fyrstu læknisaðstoð, sem ég hafði fengið frá handtökunni. Hann saumaði sárið á enninu saman með sex sporum, hreinsaði önn- ur sár og gaf mér penicillin- sprautur og þetta gerði hann daglega fram til 1. ágúst. Ég grátbændi verði mfna um að fá að senda orðsendingu til konu minnar í Lo' >n og aldraðar móður minriar, en án árangurs. I þrjár vikur, sem aldrei virtust ætla að taka enda, lá ég f klefanum án þess að vita hvað biði mfn. Það hressti mig að vfsu mjög mikið andlega að er ég var fluttur í stóra klefann fékk ég daglega eina heita evrópska máltfð, sem var búin til á Safarihótelinu í Bangui, sem er i eigu rfkisins. öfund- uðu verðirnir og aðrir fangar mig mjög af þessum lúxus. Ég komst seinna að því að það var keisarinn sjálfur, sem haðfi gefið fyrirmæli um að ég fengi þennan mat. Rottur og kakkalakkar Þessi matur, læknishjálpin og ábreiðurnar tvær voru eini lúxusinn, sem ég naut. Klefinn var kaldur og fullur af rottum, risastórum kakkalökkum og moskftóflugum, sem gerðu heiftarlegar árásir á mig á hverri nóttu. Til að drepa tím- ann og missa ekki vitið f örvæntingu hóf ég að marg- falda ýmsar tölur f huganum og daglega fór ég á flugnaveiðar og gaf stig fyrir hvgrja drepna flugu, dró eitt stig frá ef ég hitti ekki og 4 stig fyrir tvær í einu höggi. Ef ég náði 20 stig- um á dag þýddi það að veiðarn- ar höfðu gengið mjög vel. Að morgni 11. ágúst var ég f fyrsta skipti færður út úr klef- anum, ekið með mig niður í bæ á skrifstofu Michel Gbezera- Bria utanríkisráðherra, sem tók mér einkar hlýlega. Hann kynnti mig fyrir sérlegum sendimanni Omars Bongos, for- seta Gabons og formanns Éiningarsamtaka Afrfku, sem bersýnilega hafði verið sendur til að spyrjast fyrir um mig. Ljósmyndari tók af mér mynd- ir, þar sem ég sat í blóðdrifinni skyrtu, skeggjaður og hand- járnaður. Sfðan var ég án frek- ari skýringa sendur aftur f fangelsið. Keisarinn hrærður, kossar í kveðjuskyni Daginn eftir var mér skipað að klæðast og fyrsti vonargeisl- inn skein á mig. Mér var ekið til Berengo, þar sem hópur ráð herra úr stjórn Bokassa las fyr ir mig skeytasendingar, sem fram höfðu farið milli keisar- ans og konu minnar, og sögðu að Bokassa hefði orðið svo hrærður af beiðnum hennar, að hann hefði ákveðið að sleppa mér. Keisarinn kom sfðan sjálf- ur og talaði yfir mér stanzlaust í tvær klukkustundir og lagði áherzlu á að það hefði verið þáttur konu minnar, sem hefði ráðið úrslitum. Hann sakaði Framhald á bls. 36

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.