Morgunblaðið - 20.10.1992, Side 52

Morgunblaðið - 20.10.1992, Side 52
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 20, Oj<XOBER 1.992 ) 1986 Universal Press Syndicate 7/J2. ,/Hcknrc málcÁi þessCL þegcirham trestist thn£ i i/mnustnft/nni sinni. " Stöðin? Mér tókst að hafa hendur í hári Gvendar sleipa...! Ast er... e-fí ... upp og niður TM Reg. U.S Pat Off.—all rights reserved ® 1992 Los Angeles Times Syndicate Verð ég enn að bíða eftir því að fá kvöldmatinn? HÖGNI HREKKVÍSI kyrriii? ... Ciorr'" „ÉG þA(?F EKK.I VAMGAMVMO, PAP!•" BRÉF TIL BLAÐSINS Aðalstræti 6 101 Reykjavík - Sími 691100 - Símbréf 691222 Lífsviðhorf og trúar- hugmyndir í Njálssögu Frá Sigurði Sigurmundssyni: NOKKUR orð og athugasemdir við Skírnisgrein Jóns Sigurðssonar um lífsviðhorf og trúarhugmyndir í Njálssögu. Aðalinntak þessarar greinar, sem er gaumgæfilega hugsuð og vel skrif- uð, virðist vera að skilgreina tákn- og trúfræðilega endalok Njálu. Og sýna fram á að út úr henni megi eingöngu lesa kristinn siðaboðskap. Máli sínu til stuðnings vitnar höfund- ur til nokkurra Njálufræðinga, svo sem Einars Olafs Sveinssonar en þó einkum til Hermanns Pálssonar. En hann hefur varið miklu máli til þess að sýna fram á kristnar kenningar bæði í Hrafnkelssögu og Njálu sök- um þess að hann telur þær ritaðar af kirkjunnar mönnum. Hins vegar getur höfundur hvergi né vitnar til djúpstæðasta Njálufræðings þessara tíma, Barða Guðmundssonar. Og ekki heldur um táknmálsfræði Einars Pálssonar. En Einar hefur í grein í Morgunblaðinu sagt að grein Jóns beri að verulegu leyti saman við sín fræði. Greinin hefst á hugleiðingum höf- undar um lögfræði og lagaformála Njálu. Höfundur fer út á þá hálu braut að reyna að kryfja lögfræðina og tengja endalokum sögunnar, en tekst ekki. Hann telur Njáluhöfund glaðvakandi og fullkomlega meðvit- aðan um hvert hann væri að fara með þessum lagakrókum. „En hvers vegna ruglast höfundur þá í Grágás- arlögum," spyr hann. Svarið verður hjá greinarhöfundi að Njáiuhöfundur hafi kært sig kollóttan um það sem hann bar á borð fyrir lesendur og gilti einu hvort mark yrði á því tek- ið. Greinarhöfundur virðist ekki hafa kynnt sér álit Barða Guðmundssonar að formálarnir væru öðrum þræði innlegg til valdabaráttu höfðingja samtímans. I bók undirritaðs, Sköp- un Njálssögu, er þessa málsgrein að finna: „Því hefur verið haldið fram, að Njáluhöfundur hafi ekki verið mikiil lagamaður. En hvers konar lög giltu þá í landi um ritunartíma henn- ar? Hvað þekkti höfundurinn af eigin reynslu og hvaða lagaþekking var honum tiltæk? Hvers vegna geymir hún slíka lagaformála og til hvers eru þeir þangað komnir? Hvers konar ástand var þá ríkjandi um lög og rétt sýnir best að vitna til orða Bjöms Þórðarsonar (Síðasti goðinn) varð- andi bréf Þorvarðs Þórarinssonar til konungs árið 1276:“ „Þjóðveldislögin eru úr gildi gengin og ný lögbók, Járnsíða, næsta ófullkomin, er komin í þeirra stað fyrir fáum árum. Við hliðina á þessari nýju löggjöf kon- ungs og alþingis er hins vegar rutt inn í landið með kynngi krafti kirkju- legri löggjöf á mörgum sviðum, sem kölluð eru guðslög, sem standi í öllum greinum ofar hinum ef ágreiningur er.“ Einar Ól. Svejnsson segir í bók sinni um Njálu: „íslendingar gengu Noregskonungi á hönd 1262—1264, en lýðveldislögin ekki afnumin fyrr en 1271, þá kom Járnsíða hingað til lands. 1275 kemur kristniréttur Áma biskups Þorlákssonar fyrir alþingi, en 1281 Jónsbók. Þessi lagaskipti hafa auðvitað verið vel til þess fallin að rugla menn í lögum." Hér að framan hafa verið færð sterk rök fyrir því hvers vegna Njáluhöfundur ruglaðist í ríminu. Hvað trúarhugmyndir og lífsvið- horf varðar skal hér fljótt farið yfir sögu. Höfundur getur þess að fræði- menn hafi hneigst til þess að lesa „heiðni“ út úr flestu því sem fyrir Frá Björgvin Hólm: Mér brá í brún þegar ég las Tím- ann þann 16. október, þar sem land- læknir segir að einn sjúklingur búi í tjaldi. Þar sem ég veit ekki um neinn annan en mig, sem býr í tjaldi, vil ég birta þesar línur til að útiloka að nokkur geti tekið þetta þannig að um mig sé að ræða. Þar sem ég veit ekki um hraustari mann, bæði á sál og líkama, en mig, sem hefur ekki þurft að leita læknis í marga tugi ára, þá er nauðsynlegt ber. Það liggur í hlutarins eðli að heiðinna áhrifa hlýtur að gæta í sög- um sem þessum. Þrettándualdarmað- urinn sem söguna reit hlaut að verða að skyggna sviðið sem sagan fjallar um og taka mið af þeim trúarhug- myndum sem þá giltu. Um það leyti fór kristnitakan fram þótt heiðnin lifði lengi eftir það. Ekki þarf að efa að Njáll var göfugmenni (þótt eigin- gjarn væri) og kristin sjónarmið réðu gerðum hans. En hvort Flosa ber sú nafngift er annað mál. Það var ekki göfugmannlegt verk að standa fyrir Njálsbrennu þótt honum væri ljóst að hér hafði verið unnið bæði stór- virki og illvirki. Annars er ekki að sjá að orð og athafnir Flosa fari yfír- leitt eftir kristilegum hugmyndum. T.d. að troða illsakir við Ásgrím Ell- iðagrímsson í Tungu. En Flosi er mikil persóna sem rís við endalok sögunnar. En dómar manna í fræð- um eru sundurleitir. Þannig taldi Lars Lönnrot í riti sínu, Njálssaga, að í munnlegri geymd hafi Njáls- brenna verið svo mikið illvirki, að foringinn Flosi hafi verið brenni- merktur sem illmenni fyrir vikið. Þess vegna taldi hann líklegt að niðj- ar hans, Svínfellingar, hafi staðið fyrir ritun sögunnar til þess að rétta þar hlut forföðurs síns. SIGURÐUR SIGURMUNDSSON, Vesturbrún 12, Flúðum. að þetta brenglist ekki saman. Eg bý í tjaldi einungis vegna þess að þetta er ný og skemmtileg reynsla. I fyrra var ég 8 mánuði samtals í tjaldinu og er það met hjá mér. Nú er ég búinn að vera í tjaldinu frá því í maí og hugsanlega get ég slegið þetta met. Þetta hefur verið mjög skemmti- leg og lærdómsrík lífsreynsla. Þökk fyrir birtinguna. BJÖRGVIN HÓLM tjaldbúi. Áthugasemd frá tjaklbúa Víkveiji skrifar að er til marks um þá reynslu, spm söngvarar og aðrir starfs- menn íslenzku óperunnar hafa öðl- ast, að hver sýningin á fætur ann- arri, sem sett er upp í óperunni heppnast mjög vel. Það á ekki sízt við um sýningu á óperu Donizettis, Luciu de Lammermoor, sem frum- sýnd var fyrir rúmum hálfum mán- uði. í stuttu máli sagt er þetta sýn- ing, sem unnendur óperutónlistar og sönglistar mega ekki láta fram hjá sér fara. í heild er sýningin frábær en Diddú ber af. Þessi unga söngkona á sér ævintýralegan feril. Þess eru áreiðanlega ekki mörg dæmi, að dægurlagasöngkona hafí snúið við blaðinu með þeim hætti, sem Sigrún Hjálmtýsdóttir hefur gert og náð slíkum árangri, sem hún í óperu- söng. Vinsældir söngkonunnar meðal áhorfenda eru gífurlegar eins og mátt hefur heyra á þeim óperusýn- ingum, sem hún hefur sungið í á undanförnum árum, en frammi- staða hennar nú er hápunktur á ferli hennar fram til þessa. Þess vegna hvetur Víkverji fólk til þess að sækja sýningar á þessari óperu og fylgjast með ferli þessarar heill- andi söngstjörnu okkar íslendinga. xxx Víða á hraðbrautum á borð við Kringlumýrarbraut og Miklu- braut, svo að dæmi séu nefnd, eru merktar göngubrautir fyrir gang- andi vegfarendur og ljós, sem stöðva bílaumferð meðan þeir ganga yfír. Hins vegar er umferðin á þessum hraðbrautum orðin svo mikil og hröð, að tímabært er að huga að byggingu göngubrúa yfir þær, sem mest umferð er um. Þess verður ekki langt að bíða, að slys verði á göngubrautunum, þótt merktar séu og umferðarljós stjórni umferðinni. Þá má heldur ekki gleyma því, að umferð gang- andi yegfarenda tefur aðra umferð á þessum brautum, sem er orðin svo mikil, að hana má ekki teija að ástæðulausu. Það er því bæði í þágu aukins öryggis og greiðari umferðar ökutækja að byggja nokkrar göngubrýr yfir slíkar hrað- brautir. Fréttir í fjölmiðlum beinast að vonum fyrst og fremst. að margvíslegum erfíðleikum og vandamálum. Margir telja sjálfsagt, að landsbyggðin sé að leggjast í eyði, ef marka megi fréttir um stöðu sjávarútvegs í einstökum byggðar-~ lögum. Þetta er þó mjög mismun- andi. Fyrir nokkru kom Víkveiji t.d. til Grundarfjarðar, þar sem rek- in eru þijú myndarleg sjávarútvegs- fyrirtæki og a.m.k. tvö þeirra hafa sýnt góða afkomu fram til þessa, hvað sem verður á næstu mánuðum, þegar harðnar enn frekar á dalnum. Atvinna er mikil og afkoma íbúanna er yfírleitt góð eins og raunar sjá má á þessu myndarlega byggðar- lagi. Vafalaust eru margar og flóknar ástæður fyrir því, að sumum byggð- arlögum vegnar vel og öðrum illa, jafnvel þótt stutt sé á milli en það er alla vega ánægjulegt að sjá, að ekki er allt á sömu bókina lært í þessum efnum.

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.