Morgunblaðið - 24.04.1988, Side 36

Morgunblaðið - 24.04.1988, Side 36
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 24. APRÍL 1988 36 Sætar kartöflur (Sweet potatios) arið er að flytja inn „sætar kartöflur", þótt ekki fáist þær í öllum verslunum, heldur aðeins í þeirn verslunum sem selja framandi ávexti og grænmeti, enda I verður að telja sætar kartöflur með framandi grænmeti. Ég hef verið að leika mér að matreiða sætar kartöflur og finnst það skemmtileg tilbreyting, sérstak- lega á þessum árstíma, þegar okkar venjulegu kartöflur eru famar að verða leiðinlegar. Þótt sætar kartöflur séu ekki eins algengar og hinar sem við þekkjum betur er þetta þó sú tegund kartaflna sem fyrr fluttist til Evrópu frá Nýja heiminum. Haiti-búar kölluðu þessar sætu kartöflur batatas, en það var Kólumbus sem flutti þær á undan hinum venjulegu til Evrópu árið 1493, en skömmu síðar kom hann einnig með hinar auk margra annarra tegunda græn- metis. Spánveijar fögnuðu þessari kartöflu vel, enda óx þessi hitabeltis- planta ágætlega í hinum heita jarðvegi Spánar, en þar var hún kölluð spánsk kartafla. Sir Francis Drake flutti þær til Bretlands og Bretar urðu strax hrifn- ir af þeim og á dögum Shakespeares vom þær sykraðar og seldar sem sælgæti. Jósephina kona Napoleons lét rækta þessar kartöflur og urðu þær mjög vinsælar í Parísarborg, og talið er að ungmeyjar Parísarborg- ar hafi gefið ástvinum sínum sætar kartöflur til að lægja tilfinninga- hita þeirra, sem þeim þótti stundum nóg um. Það undarlega er að sætar kartöflur fluttust til Bandaríkjanna frá Evrópu, og höfðu þá farið langan hring, þar sem þær em upprunnar í Mið-Ameríku. í Banda- ríkjunum borða allir einhvers konar sætar kartöflur með kalkúnanum á þakkargjörðardaginn og er algengast að búa til stöppu úr kartöflun- um. Þetta er eins algengt hjá þeim og það er algengt hjá okkur að bera rófustöppu með hangikjöti. Sætar kartöflur hafa margbreytilega lögun og hýðið er rauðleitt en kartaflan sjálf hvítgulleit. Onnur skyld tegund, yam, er mjög lík sætum kartöflum. Hana hefi ég ekki séð hérlendis. Sú kartafla er miklu gul- ari en sæta kartaflan. Notkun þessara kartaflna er lík, en yam er ekki eins sæt og hin. Sætar kartöflur em yfirleitt soðnar með hýðinu, en það gera Islendingar að öllu jöfnu við allar kartöflur. Kartöflurnar em burstaðar vel og soðnar í saltvatni þar til þær era meyrar. Gott er líka að baka þær. Geymið sætar kartöflur aldrei í kæliskáp. Umsjón: KRISTÍN GESTSDÓTTIR Teikningar: SIGURÐUR ÞORKELSSON Stappa (mús) úr sætum kartöflum 4 stórar sætar kartöfllur (IV2 kg) 50 g smjör 1 tsk. salt V4 tsk. nýmalaður pipar 1. Burstið kartöflurnar vel upp úr köldu vatni. 2. Setjið vatn í pott og látið sjóða, setj- ið kartöflurnar í sjóðandi vatnið og sjóðið við hægan hita þar til kartoflurnar eru meyrar ef stungið er prjóni í. Þær eiga að vera mjög vel soðnar. 3. Takið kartöflumar úr pottinum, af- hýðið og setjið í pott. 4. Stappið kartöflumar vel með kart- öflustappara. 5. Setjið salt, pipar og smjör út í og hrærið vel með sósuþeytara. Látið hitna vel í gegn. Athugið: Þetta er gott meðlæti með kjúklingum, skinku, saltkjöti og auðvitað hangikjöti. Stappa (mús) úr sætum og venju- legum kartöflum V2 kg sætar kartöflur V2 kg venjulegar kartöflur V2 tsk. salt 1 dl mjólk 30 g smjör (2 smápakkar) nýmalaður pipar V8 tsk. múskat 1. Afhýðið bæði sætu kartöflumar og hinar, skerið í þykkar sneiðar. 2. Hitið vatn, setjið salt saman við. Látið sjóða. 3. Setjið kartöflurnar í vatnið og sjóðið við vægan hita þar til þær eru meyrar, 20—30 mínútur. 4. Hellið kartöflunum á sigti og látið renna af þeim. 5. Setjið kartöflurnar í pott, merjið síðan með kartöflustappara. 6. Setjið mjólk og smjör út í og hrærið í með þeytara á heitri hellunni. 7. Setjið múskat saman við og hrærið vel saman. Bakaðar sætar kartöflur 3 stórar kartöflur 30 g smjör nýmalaður pipar múskat 1. Þvoið kartöflurnar, skerið langsum í tvennt. 2. Hitið bakaraofn í 200°C. 3. Raðið kartöflunum á grind, skurð- flötur snúi upp. 4. Skerið örlítið ofan í kartöflumar. Setjið í heitan ofninn og bakið í 50—60 mínútur. 5. Bræðið smjörið og smyijið kartöflum- ar öðru hveiju með því meðan á bakstri stendur. Malið pipar yfir. 6. Berið kartöflurnar fram heitar með miklu smjöri. Baka með sætum kartöflum Bakan: 250 g hveiti 100 g sykur 150 g smjör eða smjörlíki 1 egg 1. Setjið hveiti og sykur í skál. 2. Skerið smjörið smátt og myljið saman við mjölið. 3. Setjið eggið út í og búið til deig. Hnoðið vel saman. 4. Setjið deigið á botninn á springmóti, 25 sm í þvermál. Fyllingin: 250 g soðnar sætar kartöflur 100 g smjör 100 g púðursykur IV2 dl ijómi 2 egg V2 tsk. múskat 1 tsk. kanill 150 g valhnetukjarnar 5. Meijið kartöflumar með kartöflu- stappara. Hrærið smjör og sykur saman við í hrærivél. 6. Setjið síðan 1 egg í senn út í og loks ijómann. 7. Setjið múskat og kanil út í. 8. Meijið helming valhnetukjamana 0g setjið út í. Valhnetur er hægt að meija með kökukefli. 9. Hellið soppunni ofan á botninn, setjið síðan heilu valhnetumar ofan á meðfram brúninni á mótinu. Þær sökkva að ein- hveiju leyti ofan í. 10. Hitið bakaraofn í 200°C, blásturs- ofn í 180°C. Setjið botninn í ofninn og bakið í 40—45 mínútur. Stingið með pijóni í botninn til að aðgæta hvort þetta er bakað. 11. Berið fram heitt eða kalt með þeytt- um ijóma. Mér finnst betra að bera þetta fram kalt. Búðingur úr sætum kartöflum 3 frekar stórar sætar kartöflur 3 egg 2 bollar mjólk 2 dl sykur 1 tsk. kanill 100 g möndlur 15 g smjör 1 dl romm eða ávaxtasafi 1. þeytið egg með sykri, setjið mjólk út í. 2. Hellið sjóðandi vatni á möndlumar, látið standa í 5 mínútur, takið þá húðina af. 3. Saxið möndlurnar. 4. Afhýðið sætu kartöflurnar, rífið síðan gróft á rifjárni. Setjið saman við eggja- hræruna ásamt kanil og möndlum. 5. Smyijið eldfasta skál, setjið maukið í skálina. 6. Skerið smjörið smátt og setjið ofan á skálina. 7. Hitið bakaraofn í 190°C, blástursofn í 170°C. Setjið skálina í miðjan ofninn og bakið í IV2 klst. 8. Ef þetta dökknar mikið að ofan, þarf að leggja álpappír ofan á. 9. Hellið rommi eða ávaxtasafa yflr það sem er í skálinni og berið fram. Athugið: Þetta er gott meðlæti með kalkúna, skinku eða sem sjálfstæður rétt- ur, sem borinn er milli annarra rétta eða í lok máltíðar. Sætar kartöflur með lárperu (avokado) 1 kg sætar kartöflur, stórar 1 meðalstór lárpera 1 appelsína */8 tsk. salt nýmalaður pipar Vs tsk. múskat 1. Burstið kartöflurnar vel. 2. Setjið vatn í pott og látið sjóða. Setj- ið kartöflurnar í vatnið og sjóðið við væg- an hita í 20—30 mínútur eða þar til kart- öflurnar eru meyrar. Stingið ptjóni í þær til að aðgæta það. 3. Afhýðið kartöflurnar, setjið í kvörn eða hrærivélarskál. 4. Afhýðið lárperuna, takið úr henni steininn, skerið smátt og setjið með kart- öflunum í kvörnina (hrærivélarskálina). Meijið sundur. Setjið í skál. 5. Rífið börkinn af appelsínunni, kreis- tið síðan úr henni safann. Setjið saman við maukið. 6. Setjið salt, pipar og múskat út í. Hrærið vel saman. 7. Smyijið eldfasta skál, setjið maukið í skálina. 8. Hitið bakaraofn í 180°C, blástursofn í 160°C. Setjið í miðjan ofninn og bakið í 30—40 mínútur. Þetta er gott meðlæti með alls konar pylsum eða skinku. í síðasta þætti féll niður magn af mjólk í jólakökuuppskriftinni, en það á að vera 3 dl.

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.