Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 03.01.1987, Síða 79

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 03.01.1987, Síða 79
ÞORKELL GRÍMSSON, GUÐMUNDUR ÓLAFSSON FORNAR LEIÐSLUR í REYKHOLTI í BORGARFIRÐI Inngangur Eftirfarandi grein segir frá rannsóknum sem gerðar voru að Reykholti 1964 og 1984, á fornum gufu- og vatnsleiðslum eða stokkum. Leiðslur þessar voru þrjár talsins og lágu til vesturs frá hvernum Skriflu. Tvær þeirra voru vatnsleiðslur sem lágu að Snorralaug, en sú þriðja stefndi upp á bæjarhólinn og reyndist hafa verið fyrir gufu. Þessi gufuleiðsla er alveg einstæð í mannvirkjagerð hér á landi, og er fjallað um hana sér- staklega, getum leitt að því í hvaða tilgangi hún hefur verið lögð í upp- hafi og hvenær það hafi að líkindum gerst. Rannsóknirnar fólust m.a. í því að grafnir voru könnunarskurðir, tekin snið í gegnum leiðslurnar og þær grafnar upp að hluta. Að sjálf- sögðu voru snið og allar hleðslur mæld upp, mynduð og teiknuð. Hverjum könnunarskurði var gefið bókstafsheiti A—G, og hverri leiðslu var gefið númer 1—3. Rétt er að geta þess til glöggvunar, að skurður G sem er holræsisskurður, grafinn 1984, og F sem er könnun- arskurður, grafinn að enda gufuleiðslunnar 1964, skarast að hluta. Rannsókn Þorkels Grímssonar 1964 Haustið 1964 urðu þau tíðindi, að uppi í Reykholti í Borgarfirði fundust tveir fornir neðanjarðarstokkar, allfrumstæðir að gerð, og hafa verið notaðir til að veita í vatni og gufu. Var verið að grafa skurð undir skolpleiðslu frá nýbyggðum kennarabústað Reykholtsskóla. Bústað þessum hafði verið valinn staður norðan brekkunnar austan við bæjar- hólinn (teikning I). Hinn 17. september, en þá náði skurður þessi næstum niður að brekkurótum, kom í ljós hellulögn þversum í botni, og rás sást þar grafin undir. Var rásin um fet á dýpt, með lóðréttum hliðum og botn flatur. Gufa steig þarna upp. Hinn stokkurinn fannst við könnun nokkru ofar í skurðinum, og lá hann einnig þversum. Var hann ekki alveg ósvipaðrar gerðar, en rásin hér miklu minni, gufa var í. Báðir hafa stokkar þessir verið lagðir vestur og suður frá hvernum Skriflu. Á svæðinu var mýri, einnig kálgarðar og tún, og vegur lá hér
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.