Lesbók Morgunblaðsins

Ulloq

Lesbók Morgunblaðsins - 27.08.1988, Qupperneq 15

Lesbók Morgunblaðsins - 27.08.1988, Qupperneq 15
SIÐAN HEF EG EKKI GRÁTIÐ VFIR IJÓÐL M ið útidyrnar stendur barnavagn og ofan á honum lúrir dálítið tætingsleg læða. Þetta er önnur heimsókn mín á réttu ári, síðast tók kötturinn líka á móti mér. Þá var hann upp- veðraður og glaður í bragði en nú ansar hann mér ekki. Kettir eru fúlir sérvitringar, hugsa ég með mér og hringi dyrabjöllunni. Jón Gnarr kemur til dyra, kvikur í hreyfingum og ég skynja undarlega tegund af spennu sem ég hef aðeins fundið hjá skáldum. „Kötturinn heilsaði mér ekki,“ kvarta ég. „Hann er búinn að gleyma mér.“ „Þetta er annar köttur," segir Jón Gnarr. „Það var keyrt yfir hinn.“ Jón Gnarr er liðlega tvítugur, fæddur árið 196. Giftur, eitt barn og annað á leið- inni, býr í smáíbúðahverfinu og vinnur á næturvöktum á Kleppi. Næsta hversdags- legt við fyrstu sýn, en skáldskapur hans er aldrei hversdagslegur. Þvert á móti. I Ljóða- bókinni Börn ævintýranna hittum við meðal annars fýrir galandi túnfisk, litla stulku með hrafnshendur, áuga sæhestsins og kannski hittum við nakta konu sem selur hamingju. Hugarflugið er óbeislað, mynd- irnar margar hverjar framandi, héillancji og háskalegar. Jón vísar mér' tii herbergis sem í senn br stofa og-vinnuherbergi, skipt í tvennt með bókahillum. Úti í Jiorni er áfarstór og bústinn bangsi, mér fínnst ég þekkja hann Jíka. Jón kemur með kaffið, tyrkneskt jurta- kaffí, segir hann. Afbragð, segi ég, .eftir að hafa smákkað það. Þetta er sannarlega skáldlegt kaffi! Svo bytjúm við á viðtalinu. Eg spyr hvern- jg viðtökur bókin hafi fengið. „Hún hefur féngið ágætar viðtökur, eftir því seip ég best veit. Jóhann Hjálmarsson skrifaði um hana í Morgunblaðið og eitt- hvað kom í Tímanum. Það var ágætt,“ seg- ir Jón og fer ekki nánar út í þá sálma. Og yfirleitt er hann enginn langlokumaður. — Hvenær bytjaðir þú að yrkja ljóð? „Þegar ég var tíu eða ellefu ára. Það var eintóm vitleysa allt saman ...“ Punktur. — Það er kannski nær að spyija hvenær skrifin hafi orðið að skipulegri áráttu. „Fýrir svona þremur til fjómm ámm,“ segir Jón og lítur í kringum sig eins og hann vilji strax sleppa úr þessu viðtali. Ljóð Jóns em súrrealísk að mörgu leyti og þess vegna liggur beint við að spytja um áhrifavalda og upþáhaldsskáld. „Ég hef ekki mjög gaman af því að lesa ljóð,“ segir Jón Gnarr einlægur. Eins og til að gera mér greiða nefnir hann nokkra súrrealista, lífs og liðha, af ýmsu þjóðerni. Jón Gnarr Fæddur 1967. Fjölskyldumað.ur, skáld, áhugamaður úrh geðdeiláir. Sendi frá sér fyrir nokkru Börn ævintýranna. Eiginlega er það Jóhamar sem hann hamp- ar af mestri sannfæringu. — Af hveiju .yrkir maður ljóð sem ekki hefur gaman af að lesa þau? „Ég hef alltaf haft mikið ímyndunarafl, alveg frá því ég man eftir mér. I ljóðunum fæ ég útrás fyrir ímyndunaraflið og í þeim endurspeglast það. Þegar ég var átta eða níu ára varð ég fyrir mestum áhrifum af ljóðalestri á ævi minni, þá las ég Stjörnuþúf- ur eftir Jóhannes úr Kötlum og grét af inn- lifun. Síðan hef ég ekki grátið yfir Ijóðum." Hann sýpur á tyrknesku kaffinu og hugs- ar sig um. Heldur áfram: „Annars hafa þessi mál tekið nýja stefnu; síðustu sex mánuðina hef ég ekki skrifað nema eitt ljóð. Ég hef verið að skrifa sögu.“ — Sögu já. Hvað viltu segja mér um hana? „Þetta er saga fyrir stálpaða unglinga og heitir 1001 nótt í Miðnætursólborginni. Hún ijallar um óknyttadrenginn Runólf sem kemur til Miðnætursólborgarinnar að leita hefnda og skilur eftirsig blóði drifna slóð.“ — Þetta er Sem sé spennusaga, fullyrði ég- . • „Ja, svona drengjasaga," segir Jón og nær í hnausþykkt handrit og réttir mér. Ég skpða það; á annað hundrað yélntuð zeta maittpost blöð ■ í píástmöppu, Eullfrá- . gengið handrit að skáldsögu. Óneitanlega ánægjuleg tíðíndi. — Þú ætlar að géfa þetta út, ér það ekki? „Það er verið að vinna í þessu máli,“ segir Jón án þess að upplýsa í hveiju það er fólgið. „Ég býst við að ég fari með þettá í. forlögin.' Sagan er að vísu þess, eðlis að ekki er víst að útgefendur gleypi við henni . . .“ Hann brosir og strýkur hendinni yfir snöggklippt hárið. — Hvers eðlis er hún? spyr ég forvitinn. „Það er mikill kraftur í henni, get ég sagt. Ég er að prófa ýmislegt og reyni fyr- ir mér með hluti sem kannski er ekki búið að viðurkenna". Ég spyr nánar út í aðdraganda þess að hann skrifaði söguna um tíðindi úr Miðnæt- urborginni. Sagan hafði verið að geijast lengi, segir hann mér. „Fyrir hálfu ári bytjaði ég að koma henni á blað. Hún er að langmestu leyti skrifuð á nóttinni. Á vöktunum inn á Kleppi. Það var mjög þægilegt. Skrifaði ekki Guðbergur Ástir samlyndra hjóna á meðan hann var næturvörður? Ég held það.“ — Kleppur já. Jón Gnarr er einhver ötul- asti áhugamaður um geðdeildir sem ég hef hitt. „Já,“ segir hann og birtir yfir honum, „ég held að ég hafí unnið á flestum geðdeild- anna í Reykjavík. Á Borgarspítalanum, Landspítalanum, Kleppi, Vífilsstöðum . . . Það sem heillar mig mest við geðveiki er hið hreina og tæra augnablik hinnar algeru sturlunar.“ Ég trúi honum. Svo ég spyr um önnur áhugamál. „Onnur áhugamál?" Hann kemur af fjöll- um. Hugsar sig lengi um. „Ja, skáldskapur náttúrulega og kannski rokktónlist ekkert síður. Þar finnst mér raunar vera meiri gróska um þessar mundir en í bókmenntun- um. Ég hef ánægju af alls konar tónlist og listum yfirleitt. Og svo hef ég gríðarlegan áhuga á amerískum fjöldamorðingjum. Ég soga í mig allt sem ég kemst yfir um ameríska fjöldamorðingja. Það er náttúru- lega vegna áhuga míns á geðveiki". — Þig langar ekki til að læra geðlæknis- fræði? spyr ég skáldið. „Nei, ekki lengur. Mig langaði til þess þegar ég var lítill." - Lítill?! „Já, svona 14, 15 ára“. Fyrir utan að gegna hlutverki fjölskyldu- föður, vinna á geðdeildum og skrifa skáld- skap er Jón í öldungadeild Fjölbrautaskólans í Breiðholti. Stúdentspróf er ekki á dag- skránni heldur vinsar hann úr fýsileg fög: frönsku og listasögu, íslensku og heimspeki svo eitthvað sé nefnt. Finnst honum ekki talsvert álag fylgja því að hafa svóna mörg járn í eldinum? „Jú, álagið hefur verið mikið sem betur fer,“ segir hann af sannfæringarkrafti. „Ég er búinn að komast að því að ég vinn lang- best þegar álagið er mest. Því rrteira því þptra! Undanfarið ár hefur strákurinn okkar verið veikur í t alsverðan tíma og þurft mikla úmönnun, Það, auk vinnu, skála og skáld- skapar, hefur sett pressu á mig. Mér finnst það'gott og það hefur skilað sér.“ ét Langar þig sámt ekki að géta’ helgað þig skáldskap í framtíðinni? VÞáð er nú stefnan að gera það,“ segir Jón. „Ég er með margt á pijónunurn,. það er margt sem mig langar að fást við. • - * Fyrir hvern skrifár þú? spyr ég og sting úf bolianum. „Ég skrifa náttúrulega fyrir sjálfan mig, það er eitthvað í sjálfum mér sem hvetur mig áfram, knýr mig áfram. Auðvitað finnst mér gaman ef einhver hefur ánægju af því sem ég skrifa. Og ég skrifa með það fyrir augum að aðrir geti glaðst, notið þess. Það. gefur mér gífurlega mikið að geta nýtt sköp- unargáfuna. Það er eitthvað sem er alveg óútskýranlegt hvað það gefur méf mikið — og tekur mikið.“ Við spjöllum áfram saman, álagið sem Jón Gnarr lofar svo mjög ætti síst að minnka á næstunni, í febrúar eiga þau von á öðru barni. Hann heldur áfram að skrifa, á því er enginn vafi. Hann fylgir mér til dyra og ég spyr: Var það virkilega tyrkneskt, þetta kaffí? „Nei, nei. Þetta var nú bara Bragakaffí frá Akureyri," segir hann annars hugar. Kötturinn kúrir enn þá í barnavágninum. Og lítur ekki einu sinni upp þegar ég kveð hann. árstíðirnar fjórar við læðumst eftir brún reglustikunnar teiknum myndir í snjóinn og vonum að á morgun kvikni eldur í augum okkar blindur maður leiðir nakið barn niður götu þau hitta þrjá varúlfa og klappa þeim barnið hlær því það veit að döggin býr undir föllnu laufi í skóginum í fjarska byrja steypuhrærivélarnar haföm öskrar á grein: ísland þúsund ár! Island þúsund ár! aftur og aftur grátbólginn trúður með vígtennur leikur undir á pípuorgel Gotneska kirkjutónlist Amsterdam hóran í rifna kjólnum réttir fram höndina °g ég gef henni jarðarber það visnar og þar sem ég ligg sé ég það hlaupa í burtu á nóttunni skríða litlir bumbudvergar uppúr síkjunum og leika listir fyrir peninga þegar túristinn spyr mig til vegar brenni ég gat á götukortið þar sem ég er ekki og horfi undir göturnar hvítar ég hlæ svo mikið að ég breytist í barnavagn og renn í burtu grátur regn- hörpunnar tíminn vonir gærdagsins regnharpa hafmeyjunnar tónn sem titrar eitt augnablik leggur aftur augun og deyr kemur aldrei aftur frekar en æskuást eða kaldur hlátur galdramannsins LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 27. ÁGÚST-1988 15

x

Lesbók Morgunblaðsins

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.