Sunnanfari - 01.12.1891, Síða 4

Sunnanfari - 01.12.1891, Síða 4
■13 ana, og á 4 börn sitt á hverri sveit svo að segja. Vilt þú gjalda fyrir grísina, lagsi?« »Ekki hélt eg það, að þú vildir flýja börnin þín, kunningi, því þar sem eg hefi verið ungur og elskað, þar vil eg líka bera beinin,« sagði Búi og hallaði sér upp að stórri lyngþúfu. »0, ekki get eg nú betur séð en að hyggilegt sé að flytja sig um set, þegar maður er orðinn of kunnugur. Svo er það annað. Eg hefi opt hugsað sem svo: Nú er eg til að mynda kominn út í haf, um borð á einum af þessum útflutningaskrokkum, sem kunnugir segja að djöflum sé naumast vært í, hvað þá heldur mönnum. Og svo spyr eg sjálfan mig: Er það nú nokkuð sem þú sér eptir, Eiríkur minn? Er eins og þig svíði í augun, ha? jbví eg skal nefnilega segja þér, þess konar grillur geta sótt á mann í einrúmi. Eg er nú fæddur í Kjós- inni, sérðu, og var 7 ára þegar eg fór þaðan, en opt þegar mér dettur í hug græni balinn fyrir neðan bæinn, fæ eg eins og einhver ótætis ónot í mig, sem eg reyndar ekkert vil hafa að sýsla með, lagsi, því eg er eingin heimótt. Alíka ímynda eg mér að muni sækja á mig niðri i skipinu, þegar eg fer yfir sjóinn. En hvað um það. Gunna min þrælar baki brotnu i ársvist dag út og dag inn og fær 80 krónur í kaup, og sveitastjórnir, yfirvöld og alt það djöfuls sleingi, sem kúgar þjóðina, hefir gert mér lífið svo leitt á Islandi að eg vil ekkert hafa að »do« með það. I vetur lærði eg svo mikið í ensku að eg get beðið um mat og drykk, þegar þangað kemur, og hreppsnefndir og hreppstjórar skulu naga um hnúturnar á einhverjum öðrum en mér. það geturðu bitið í nefið á þér upp á.« »Eg vil ekki þrátta við þig um þetta, því þú ert ekki nógu mentaður til þess að skilja mig,« svaraði búfræðingurinn. »En eitt vil eg segja þér, kunningi. Onotin, sem þú nefndir, skulu aldrei yfir- gefa þig, þó þú flýir það land, sem hefir alið þig og krakkana þína, þegar hættan er mest. Til yztu merkja skulu þau elta þig eins og skuggi frá fylki til fylkis, meðan þig rekur minni til, hvar þú ert fæddur og þíns eigin nafns. — Við skulum gjalda fyrir grísina. Við skulum ala upp ungana þína, sem eg reyndar kann þér þökk fyrir, því fólkið er fátt í landinu. En við gerum það með þeirri von, að þegar ómagarnir verða vaxnir menn, búi þeir bændur á Islandi, sem hafi vit á að láta fólkið vinna, svo þeir geti goldið slitið með öðru en smánarkaupi, að þá sé sveitunum ekki stjórnað af fíflum, sem ýmist flæma eða kaupa menn til að yfirgefa sitt eigið land, að íslenzkir menn en ekki hálfdanskir leiguþjónar ráði hér lögum og lofum, en einkum með þeirri von, að i stað þín og þinna líka vaxi upp kynslóð, sem finnur að sú sanna ham- ingja býr í okkar eigin hjarta og inanlands, en sá eltir villuljós, sem leitar hennar yfir hafið.« Svo mælskan hafði eg aldrei heyrt Búa, enda hafði kaupi lagt höfuðið í hnakksetið áður en ræð- unni var lokið og breitt klút yfir andlitið. Við hinir hölluðum okkur nú líka, og biðum þess að klukkutíminn liði, og nú heyrðist ekkert nema langir andardrættir, suðið i ánni og hagalætin i hestunum. Stundum ryktu þeir grasinu upp með rótum svo nærri okkur að við fundum grundirnar nötra, eða þeir frísuðu stutt og snögt rétt við eyrun á okkur, en jarðarilmurinn breiddi sig þungur og sumar- varmur yfir bala og brekkur. Kaupi reis fyrstur á fætur, og tíndi saman klárana, en við fleygðum á þá reiðverunum i snatri, því nú var nógu leingi áð. — |>ar sem vegir skiljast kvaddi kaupi okkur með kærum þökkum fyrir hestlánið og hélt niður í Sæmundarhlíðina. Fyrir okkur blasti við Skagafjörðurinn. Sólin var hátt á lopti og við heyrðum kveða við í Gýgja- fossi, en til hægri handar var hóað hátt uppi í holtum og hundur gelti við. það var smaladreingur með ærnar sinar, á að gizka einar 30. Út um sveitina sáust grænir blettir hér og þar, ekki stórir og langt á milli, en hinum megin »Vatnanna« gnæfðu Blönduhlíðarfjöllin við hiroin grá og nakin niður undir hjalla. f>ó seildist gróðurinn sumstaðar í geirum og tungum hærra upp í auðnina. þegar við vorum komnir spölkorn niður fyrir gatnamótin, sneri kaupamaðurinn sér við í hnakknum, veifaði hattinum og hrópaði: »Good by!« E. B. Andvari er ekki kominn hingað enn þá til þjóðvinafélagsmanna, en vér höfum fyrir löngu feingið sérprent af grein einni úr honum, svo að það mun vera langt síðan hann kom út. En það er svo sem ekkert nýnæmi að bækur þjóðvinafé- lagsins, sem prentaðar eru i Reykjavík, hafi orðið nokkuð síðheimtar, því svo má segja að öll þau ár síðan farið var að gefa Andvara út i Reykjavík, hefir hann aldrei komið til Kaupmannahafnar fyrri en missiri eða jafnvel ári siðar en frézt hefir til að búið væri að prenta hann. Sé afgreiðsla bók- anna jafngreið víða, er von að skilagrein á félags- tillagi verði góð og að hagur félagsins blómgist eða hitt þó heldur eins og raun er nú á. Vér viljum nú biðja þá dánumenn, sem eru að þessu hirðuleysi valdir, að taka sér fram, því þetta hefir verið þolað nógu leingi óátalið og er mál komið að þvi sé lokið. Forustuvagn hafa þeir nýlega smíðað á Englandi, sem á að ganga á norðversturbrautum og er afl vélarinnar svo mikið, að vagnlestin fer enska mílu á mínút- unni. það er rett eins og ferðalagið á Islandi!

x

Sunnanfari

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Sunnanfari
https://timarit.is/publication/140

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.