Lesbók Morgunblaðsins

Ulloq
Ataaseq assigiiaat ilaat
Saqqummersitaq pingaarneq:

Lesbók Morgunblaðsins - 08.06.2002, Qupperneq 6

Lesbók Morgunblaðsins - 08.06.2002, Qupperneq 6
6 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS ˜ MENNING/LISTIR 8. JÚNÍ 2002 Í HEIMALANDI sínu er Robyn Archer fyrst og fremst mjög þekkt söngkona en á síðustu árum hefur hún uppgötvað nýja hlið á sjálfri sér og orðið eftirsótt- ur skipuleggjandi listahátíða. Hún var stjórnandi hátíðarinnar Ten days on the Island eða Tíu dagar á eyjunni sem haldin var í Tasmaníu síðastliðið vor. Þessi hátíð var tileinkuð eyþjóðum um allan heim. Íslenska listamenn til Ástralíu Hefurðu komið til Íslands áður? „Nei en mig hefur lengi langað að koma til Íslands. Listahátíðin Ten Days on the Island í Tasmaníu styrkir þennan hluta ferðar minnar um Evrópu, með það fyrir augum að ég geti kynnt mér hvað íslenskir listamenn eru að gera.“ Eruð þið þá aðallega á höttunum eftir ein- földum litlum sýningum eins og þeirri sem Helga var með í Tasmaníu? „Ekkert frekar. Við gætum alveg viljað sjá eitthvað stærra og flóknara. Ég er ekki bara að hugsa um festivalið í Tasmaníu þegar ég skoða mig um. Ég verð til dæmis stjórnandi á festi- valinu í Melbourne næsta haust þar sem lögð er áhersla á leikhús. Mig langar að benda ís- lenskum listamönnum á að gera okkur tilboð og senda okkur efni. Þá erum við að tala um allar listgreinar; bókmenntir, leikhús, tónlist, dans... Við sendum ljósmyndara til Íslands á síðasta ári, sem dvaldi hér í nokkrar vikur. Hún var að skoða áhrif ljóssins. Við viljum halda þessum samskiptadyrum opnum.“ Hrifin af Veislunni Ertu ánægð með þessa heimsókn til Ís- lands? „Já, mig hefur dreymt um að koma hingað í 20 ár og nú fyrst ég er búin að koma þá verður ábyggilega auðveldara að koma aftur.“ Robyn skoðaði það sem hún gat komist yfir af atriðum á Listahátíð. Þá var hún mjög heill- uð af leiksýningunni Veislunni á sviði Þjóðleik- hússins. Robyn sagði að hún væri yfirleitt ekki mjög ginnkeypt fyrir hefðbundnum leiksýn- ingum og það þyrfti að vera mjög sérstök sýn- ing til að slíkar leiksýningar heilluðu hana. „Þetta var mjög vel leikin sýning og afar heillandi uppsetning.“ Hún nefndi líka ljóða- dagskrá í Listasafni Sigurjóns Ólafssonar. Hún hefur viðað að sér heilmiklu af efni frá ýmsum listahópum. Og mun eitthvað af því efni verða kynnt á listahátíðum í Ástralíu. Hún var líka mjög heilluð af landinu; sá Gullfoss í miklum vatnsham og lét sig dreyma í Bláa lón- inu. Og var ákveðin í að gefa sér nokkrar vikur næst. Listahátíð tileinkuð eyþjóðum Við rifjuðum upp heimsókn okkar Helgu og leikhússins Tíu fingra til Tasmaníu síðastliðið vor og litum yfir feril hennar sem stjórnandi listahátíða. Eins og áður kom fram hefur Rob- yn stjórnað mörgum listahátíðum víðs vegar um Ástralíu, m.a. hefur hún þrisvar verið framkvæmdastjóri á stærstu hátíð Ástrala í Adelaide, sem haldin er annað hvert ár, síðast nú í vor. Samkvæmt hefðinni var aldrei sami stjórnandi oftar en einu sinni en vegna þess hversu vel hún leysti það af hendi var þessi hefð rofin. En hvernig kom hún til, þessi hug- mynd um að halda hátíð tileinkaða eyþjóðum? „Ég var beðin um að skipuleggja alþjóðlega listahátíð í Tasmaníu og varð að halda mig inn- an mjög þröngra marka fjárhagslega miðað við þær hátíðir sem ég hef áður komið að. Stóru hátíðirnar kosta á bilinu 4-8 milljónir ástralsk- ra dollara. Hérna vorum við með 600 þúsund dollara. Við gátum valið að bjóða upp á eitt stórt atriði sambærilegt því sem boðið er upp á á stórri hátíð eða að gera þetta öðru vísi. Mig langaði ekki til að gera fátæklega „versjón“ af stórri hátíð. Við vorum að leita að leið til að halda góða hátíð án þess að fara út fyrir fjár- hagsrammann sem okkur var settur. Á einu og hálfu ári var svo búið að velja 62 atriði frá eyj- um um víða veröld.“ Leifur heppni „Sýningin frá Íslandi var gott dæmi um það sem við vorum að leita að, lítil sýning og fag- mannlega unnin, einföld sviðsmynd, listfengi á háu stigi og hún fjallar um Ísland. Sýning sem við höfðum efni á. Sýning Helgu kom stórkostlega vel út. Þetta er frábær sýning, full af orku og hæfileikum. Margir sem komu að sjá hana og bjuggust við barnasýningu voru fullir undrunar að sjá sögu um konur og kvennapólitík, sagða á svona skemmtilegan hátt. Ég hlakka til að sjá næstu sýningu. Ég heyrði að Helga væri byrjuð að undirbúa sýningu sem hún ætlar að vinna aftur með sama leikmyndahönnuði, Peter Matazec, og sem mér skilst að verði tilbúin næsta haust. Sýningin var mjög vinsæl og vel sótt. Margir sem höfðu aldrei hugsað um Ísland vita núna að Ísland býr yfir hæfileikaríkum listamönn- um og bíða eftir að sjá fleira frá Íslandi.“ List fyrir venjulegt fólk „Alone it stands frá Írlandi var líka mjög einföld í sniðum, þar eru 6 leikarar og engin leikmynd. Við vildum fá góða blöndu af öllu, eitthvað fyrir alla. Tasmanar eru ekki vanir að fá ut- anaðkomandi listamenn í heimsókn. Ástralskir listamenn gera sér ekki oft ferð svona langt út á hafið. Tasmanar eru því óvanir mjög flóknum eða háþróuðum listviðburðum. Við vorum að leita að sýningum sem væru hugmyndaríkar, gæfu mynd af hæfileikum listamannsins og gætu um leið höfðað til allra.“ Eyjahátíð annað hvert ár Hvernig gekk listahátíðin? „Mjög vel. Viðbrögðin sem leikhúsið Tíu fingur fékk í Tasmaníu gefur góða mynd af því hvernig öll hátíðin gekk. Það hefur verið ákveðið að halda aðra hátíð árið 2003. Ég verð líka stjórnandi á henni. Mig langar að sjá þetta verða að föstum viðburði. Ég held ekki að það hafi verið hugmyndin upprunalega að hafa áfram hátíð sem myndi alltaf snúast um eyjar og eyjamenningu en það hefur verið svo vinsælt að nú er hugmyndin að halda því áfram. Tasmanar hafa gaman af að sjá verk sem kenna þeim eitthvað um þá sjálfa, stundum eiga þessar eyjar eitthvað sameig- inlegt og svo eru eyjar sem eru svo gerólíkar Tasmaníu og menningin því framandi.“ Eyjalist Nú berð þú væntanlega ábyrgð á vali atriða. Mér fannst öll atriðin sem ég sá vera frekar hrein og bein og einlæg og þau höfðuðu til hjartans. „Já, það er rétt, margar þessara sýninga snerta mann djúpt. Kannski er þetta einkenni á þeim verkum sem koma frá eyjum. Fólkið á meginlandinu getur frekar leyft sér að sýna kaldhæðni – kannski verða listamennirnir að vera harðari af sér. Á eyjum getur fjárhag- urinn verið viðkvæmur og þá er meira pláss fyrir hjartað. Kannski er þetta líka lýsandi fyr- ir mig – ég vil láta hreyfa við mér. Það er gott að vera gagnrýninn og ýta við þeim sem stjórna í heiminum, en ef ekki er sagt eitthvað meira þá snertir það okkur ekki.“ Hvað eiga eyjabúar sameiginlegt? Hvað finnst þér einkenna eyjamenningu? „Eyjan getur verið bæði fangelsi og paradís. Fyrir þann sem vill komast í burtu virkar hún eins og fangaklefi ef hann á ekki fyrir farinu í burtu. Kannski finna unglingarnir oft mest fyrir þessu. Þegar ég fékk bílpróf gat ég keypt mér ódýra druslu og keyrt sjálf til Sydney, eins og mig hafði lengi dreymt um. Margir listamenn hafa svo valið að setjast að á eyjum því þar geta þeir fengið frið til að einbeita sér að list sinni. Til dæmis setjast margir að í Tasmaníu til að skrifa.“ Á Ten Days on the Island fór fram umræða um eyjamenningu. Ég læt hér með fylgja nokkra punkta sem komu fram í þeirri um- ræðu: „Eyjaskeggjar hafa tilhneigingu til að leita inn á við, leita aftur til uppruna síns þegar þeir skapa.“ „En þeir horfa líka út og fá kannski minnimáttarkennd gagnvart stóru þjóðunum.“ „Verk eyjaskeggja eru oft frumleg og kannski dálítið sérlunduð vegna einangr- unar.“ Sögur eyþjóða fjalla líka oft um ferðalög. Þar er sagan um Leif Eiríksson gott dæmi. Sagan af Leifi heppna í flutningi Helgu er sam- bland af sögunni sem við þekkjum um ferðalag Leifs til Vesturheims og svo sagan af þvotta- konunni Ísafold sem getur ekki hætt að segja sögur. Fyrsti kvenfram- kvæmdastjóri í Adelaide Hefur þér verið boðið að skipuleggja listahá- tíðir annars staðar en í Ástralíu? „Já, mér var boðið að fara til Bandaríkjanna. Fyrirvarinn var bara of stuttur, þetta var vinna í nokkrar vikur og ég sá mér ekki fært að fara frá fjölskyldunni eins og sakir stóðu. Ég er frá Adelaide og fjölskylda mín býr þar. Heimili mitt á að heita í Sydney en ég bý í ferðatösku, er aldrei lengur en tvær vikur á sama stað. Ég tók að mér að skipuleggja hátíðina í Adelaide árin 1998 og 2000 og svo núna í vor EYJA- LISTAHÁTÍÐ Á HVOLFI Nýlega var hér á ferð Robyn Archer, söngkona og stjórnandi listahátíða víðs vegar um Ástralíu. Hún kom hingað til lands til að kynna sér íslenska list á Listahátíð í Reykjavík. GUÐRÚN ARNALDS fór með Helgu Arnalds og leikhúsinu Tíu fingrum í boði menntamálaráðuneytisins og Regional Arts of Austr- alia til Tasmaníu síðastliðið vor og átti síðan samtal við Robyn Archer þegar hún kom hingað til lands um listahátíðina í Tasmaníu og í Reykjavík og samskipti þessara þjóða. Auglýsingaspjald hátíðarinnar í Tasmaníu. Helga Arnalds, Robyn Archer og Guðrún Arnalds í Reykjavík.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.