Lesbók Morgunblaðsins

Ulloq
Ataaseq assigiiaat ilaat
Saqqummersitaq pingaarneq:

Lesbók Morgunblaðsins - 16.11.1985, Qupperneq 4

Lesbók Morgunblaðsins - 16.11.1985, Qupperneq 4
Ingvar Sverrisson: „skrifa um þennan vegg sem er milli fólks og þrána tilað brjóta hann niður..." Arnór Gísli Ólafsson: „Mér finnst Ijóðið standa heldur höllum fæti nú uppá síðkastið. “ Wilhelm Emilsson: „Ég sé fegurð í undarlegum hlutum. Samskipti fólks og húmor þess er áhugasvið mitt. “ ,Ég vil skapa nýjan heim“ Nokkrar skáldspírur á ári æskunnar Viðtal: GUÐBRANDUR GÍSLASON Lengi hefur verið vinsæit að vitna í vísupart eftir Leif Haraidsson, þar sem segir svo: „IJngu skáldin yrkja kvæði/án þess að geta það.“ Sumir teija með vissu, að þetta hafi upp- haflega verið öðruvísi hjá Leifi, en hvað um það, svona fuilyrðing þykir nokkuð góð á þá, sem „ekki geta rímað“ og þá er því um leið slegið föstu, að rímið eitt ákvarði kosti skáidskaparins. Rétt er það að visu, að flest af því unga fólki, sem biður Lesbókina um að koma Ijóðum sínum á framfæri kýs að yrkja órímað. En það er þó engan veginn aigild regla. Þau, sem hér koma fram, eru á aldrin- um 16-21 árs, sum í menntaskólum, en önnur í Háskólanum. vor þegar prófin stóðu sem hæst hittumst við undir súð á Torfunni, Ingvar Sverrisson, Wil- helm Emilsson og Arnór Gísli Ólafsson og ég með blað og blýant. Allir byrjuðu þeir að skrifa fimmtán, sextán ára gamlir og allir eru þeir nú um tvítugt, að ljúka námi við Mentnaskól- ann í Reykjavík. Við fengum okkur kaffi ogégspyr: „Eruð þið skólaskáld?“ og vísa til mikill- ar hefðar, sem hvergi er sterkari en ein- mitt í MR og kallar fram í hugann myndir af mörgum helstu stórmennum andans á íslandi. Svarið kemur mér nokkuð á óvart. „Nei, við erum það ekki. Þeir eru fleiri í skólanum sem skrifa en við. Við lítum ekki á okkur sem MR-inga. I fjölbrauta- skólunum eru margir sem yrkja og skrifa. Kannske verða sumir þeirra síðar kallaðir skólaskáld." Mig grunar að þessum ungu mönnum sé ekki um það gefið að vera settir á bekk með afmörkuðum hópum. Þeir vilja ekki vera reknir á bása, eða troðið í umslög og frímerktir. Flestir sem reyna við skáldgyðjuna á unga aldri yrkja ljóð þar sem tilfinningar eru ofarlega á blaði, ástin í ýmsum litum. Hvað með þá þremenningana? Aftur koma þeir mér á óvart. Ingvar er sá eini þeirra sem reynir við ljóðformið. Arnór treystir sér ekki til að semja ljóð. Hann segir: „Mér finnst ljóðið standa heldur höllum fæti nú upp á síðkastið. Það er í því mikill arfi. Ljóðið er hætt að hafa þau áhrif sem það hafði áður. Það virðist orðið auðvelt að setja saman ljóð — í þeim kemur alltaf fram sama hugsunin, við gerð þeirra virð- ist allt leyfast." „Þetta er harður dómur.“ „Með þessu er ég ekki að dæma ljóðið sjálft, heldur þá sem yrkja það. Þeir mættu aga sig betur og læra meira af gömlu meisturunum. Við höfum orðið varir við þetta viðhorf meðal margra á okkar reki. Ungu fólki finnst formbyltingin hafa geng- ið of langt, bylting hafi verið gerð bylting- arinnar vegna. Tilfinningin ein er látin ráða, en skýr hugsun víkur. Flest ljóð fjalla um hughrif af einhverju tagi — og nú er ég að tala um ljóðagerð jafnaldra minna — andspænis fegurð, ást, hatri. Þetta er orðið hversdagslegt, búið að segja það allt margsinnis áður.“ Við þetta bætir Ingvar: Þetta er að mörgu leyti rétt en slíkt hið sama er að gerast á vettvangi skáldsögunnar — en þar er bara auðveld- ara að fela misfellurnar. „Flytjið þið af ásettu ráði einhvers konar boðskap í verkum ykkar?“ „Nei. Þó höfum við ekkert á móti því að sýna fólki hitt og þetta, opna augu þess. Hinsvegar hefur enginn okkar áhuga á beinum pólitískum áróðri. Pólitík deyðir, og hún á ekki heima í skáldskap hér á landi. í Suður-Ameríku og á öðrum stöðum þar sem enn ríkir hrópandi ranglæti, gegn- ir e.t.v. öðru máli. Þar verður að neyta allra bragða til þess að bæta ástandið." „Á hvaða mið róið þið þá ?“ „Við viljum taka fyrir einstaklinginn, mannleg samskipti, ekki þjóðfélagið sem heild. Allir erum við búnir að afskrifa vandamálasögurnar. Þær hafa fyrir löngu gengið sér til húðar. Það má segja að okkar vandi felist síður í því hvaða efni við veljum en hvernig við tökum á því. Kannske vefst formið einna mest fyrir okkur. Það er viss uppgjöf í þeirri afstöðu sem við, að Ingvari undanskildum, tökum til ljóðsins, og við viljum alls ekki jarða það heldur freista þess að láta tungutak þess renna saman við prósa eins og Einar Már hefur gert mjögvel. Við erum allir að þreifa fyrir okkur, leita að nýjum sjónarhóli. Við gerum okkur grein fyrir því að við verðum að þekkja reglur formsins áður en við verðum færir um að brjóta þær.“ „Nú heyrast raddir sem segja að bókin sé dauð, skáldsagan sé dauð. Þið eruð væntanlega ekki þeirrar skoðunar. “ Birna Tómasdóttir Lítil bráðum stór Það er komin nótt, myrkrið er svo fallegt rigningin grætur á glugganum. Ljósastaurarnir hrópa, komdu útað leika við myrkrið. Ég læðist útí nóttina. Þið sitjið inni og eruð hrædd. Því þegar mamma sagði ykkur sögur, sagðihún að það væru ljótirpúkar ímyrkrinu. Rigningin heldur utan um mig, oghvíslar einhverju fallegu að stelpunni, sem er svo lítil ínótt. BirnaTómasdóttir er 16 ára Reykjavlkurmær. 4

x

Lesbók Morgunblaðsins

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.