Morgunblaðið - 12.08.1956, Síða 6

Morgunblaðið - 12.08.1956, Síða 6
MORGVNBLAÐIÐ áunnudagur 12. Sgiist 1958 — HAGALÍN, árás þín í Eim- reiðinni á svonefnd sorprit hefir vakið athygli og umtal. Segðu mér, hver finnst þér skaðlegustu áhrií þessara rita? — Skaðlegustu áhrif? Jú, sjáðu til, þegar unglingar lesa lítið annað en þessi rit, verður sá vettvangur sem þau fjalla um eini hugarheimur þeirra. Löng- un þeirra eftir einhverju ævin- týralegu og jafnvel hetjulegu sem — ef allt er með felldu — verður aflvaki röskleika í athöfnum, fær þarna mjög óheppilega og, ef svo mætti að orði kveða, sjúklega svölun. Og góö áhrif frá skólum og heimilum njóta sín ekki fyrir bragðið. TIL ORRUSTU — Þú vilt sem sagt láta sltera upp herör gegn þessum ritum? — Já, það er einmitt það. Út- gáfa slíkra rita er að mínum dómi háskalegri en flest önnur siðspillingarstarísemi í þjóðfé- laginu. — Þú nefnir öll þessi rit í grein inni þinni, en hver finnst þér verst? — Það get ég ekki sagt um. Sum þeirra flytja stundum eitt- hvað sem má teljast siðuðum mönnum boðlegt, en yfirleitt er efnið þó vitaómerkilegt. Önnur leggja sig einungis eftir glæpa- og kynæsingasögum af versta tagi, og þótt málfarið sé misjafnt, er það yfirleitt óvandað og stund- um fráleitt. — Það sem nýtilegt er í þessum ritum er vafalaust valið vegna þess æsingaefnis sem í því er, en ekki vegna þeirra fróð leiksmola sem þar er að finna. SKRÍLL Á ÍSLANDI? — Heldurðu að þessi rit geti i alið upp skríl á íslandi? — Já, áreiðanlega. Hingað til hefur ekki verið neinn skrill hér j á landi. Sem betur fer. Framtíð fagurra bókmennta hjá jafnfá- mennri þjóð er beinlínis undir því komin, að meiri hluti þjóð- arinnar kunni að meta gömul og ný bókmenntavexðmæti. Með ó- óheillastefnu sinni, smekkleysi og andlegri sljóvgunarstarfsemi gætu sorpritin orðið menningu þjóSarinnar að fjörtjóni, ef ekki er við brugðizt hið fyrsta. „KÚLTÚR“! — Heldurðu ekki að menning okkar sé nú merkilegri en það. . ? — Ég veit svei mér ekki. Ef heil kynslóð af ungu fólki á íslandi gegnsýrist af eiturlofti sem sí- fellt streymir af þessum prentuðu sorphaugum, ja þá þarf víst eng- an spámann til að segja fyrir um afleiðingamar. — Hugsaðu þér bara smárollinga í kúrekafötum, miðandi skammbyssum í allar áttir og þar fram eftir götunum. Ja, fyrr má nú vera andskotans „kúltúrinn". — Þú ert hörkumenni, Haga- lín, bæði til orðs og æðis. En hafa þeir ekki stefnt þér fyrir árásina. Ég var að heyra að þeir hefðu stefnt þér fyrir atvinnuróg. — Ekki svo að ég viti. En ég er tilbúinn til orrustu. Ég tel að allar aðgerðir frá þeirra hendi séu líklegar til að vekja réttláta andúð á ósómanum. GRÓÐAFÝKN OG SIÐSPILLING .— En viltu að útgáfa sorprit- anna verði bönnuð? .— Við leggjum bann við klámi og guðlasti og gerum annars veg- ar greinarmun á sálfræðilegum lýsingum á kynferðislífi og sóða- legum frásögnum um samfarir kynjanna og hins vegar á guðlasti og hreinlegri gagxirýni á trixar- brögðum okkar. — Englendingar gera svipaðan greinarmun á glæpa- og kynofsafrásögnum og bánna sorpritin miskunnarlaust út frá þeim forsendum að þau eigi sér engan annan tilgang en gi'óðafýkn útgefenda og afleið- ingarnar verði engar aðrar en siðspilling. SVIÖUR UNDAN; — En finnst þér ekki ýmislegt annað í þjóðfélagi okkar siðspill- andi? — Jú, auðvitað er það; en það er aftur annar handleggur. Þó vil ég aðeins geta þess að kvik- myndahúsin eiga þakkir skilið fvrir það, hversu mikla rækt þau hafa lagt við góðar myndir upp á síðkastið. Það er lofsvert. En segðu mér annars, hvað ertu með þarna fyrir framan þig? — Ooo, það er nú bara Eim- reiðin og — — nei, ég á við þetta þarna — — þetta, já, það er síðasta heft- ið af einu þessara rita. Guðmundur G. Hagalín skáld: Ja — hérna. En það andríki! shrifar úr daglega lífinu Símarabb frá Akureyrí. LOA og hinar þrjár“ á Akur- eyri hafa skrifáð mér langt bréf, sem hefst á þessa leið: „Við hittumst öðru hverju fjór- ár miðaldra konur og röbbum saman yfir handavinnu og kaffi- sopa. Ber þá margt á góma, t.æði landsins gagn og nauðsynjar, ávirðingar náungans eða þá, að við minnumst glaðra og góðra æskudaga. — Nýlega var aðal- umræðuefnið síminn, gagn hans og ógagn á heimili. Langar okkur nú til að koma á framfæri nokkr- um af hugleiðingum oltkar eða öllu heldur ályktunarorðum þeiri-a.“ Lóa gagnrýnir síðan, hvernig sumir ofnota símann — grípa til hans í leiðindum síiium og láta móðan mása, án þess nokkurn tíma að hugleiða, að sá sem hann hefir hringt í á kannske mjög annríkt þá stundina, þótt hann hins vegar hiki við að láta á því bera í símanum. Misnotið ekki þá góðsemi. ÞÁ tekur Lóa fyrir vandamálið með lán á smímanum, þ. e. að leyfa öðrum sem eru símalausir afnot af sínum eigin. — í flestum tilfellum sé þetta elcki annað en sjálfsögð greiðasemi við náung- ann, en stundum keyri úr hófi fram og þeir, er símann lána verði iðulega fyrir óhæfilegum átroðningi og ónæði — og stund- um talsverðum aukaútgjöldum, þegar um skeyta3endingar eða landsímasamtöl er að ræða — sem gleymast kann að borga fyrr en eftir dúk og disk — og stund- um algerlega. — Það er heldur hreint ekkert notaleg tilfinmng fyrir þann, sem símann hefir — heldur Lóa áfram — að geta í hvert skipti, sem hann hringir búizt við, að nú eigi að senda hann upp eða niður tvær til þrjár hæðir eða jafnvel í annað hús, til að ná í einhvern í símann. — Oftast er orðið við þess konar óskum af góðsemi einni saman — en, gott fólk — eru lokaorð Lóu — misnotið ekki þá góðsemi". Venjulega með glöðu geði. Á, satt er það, að víða er síma vandamálið á döfinni, ekki sízt í hinum stærri kaupstöðum landsins, sem stækkað hafa örast s.l. ár, og hafa ófullkomið síma- kerfi af þeim sökum. Ég get vel skilið þá afstöðu Lóu, að síma- rápið geti tekið á taugarnar og það ættu þeir, sem þurfa að leita á annarra náðir í þessum efnum að hafa hugfast. Það er alls eng- inn sjálfsagður hlutur, að fóik, jafnvel manni óviðkomandi, leyfi öðrum að ganga inn á heimili sitt hvenær sem er og hvernig sem á stendur og hafa þar afnot af sxma. Því, síður, að það stökkvi langar leiðir til að sækja Pétur eða Pál til þess. — Hitt er svo annað mál, sé beðið um slíkan greiða af kurteisi og hógværð — án þess að ganga út frá neinu sem vísu — og án þess að ganga óhæfilega á lagið — þá gerir allt venjulegt fólk þetta með glöðu geði, af því að það getur sett sig í spor þeirra, sem símalausir eru og skilið, hve nauðsyn þeirra til að hafa afnot af honum getur verið brýn. — En, eins og bréfritari minn á Akur- eyii bendir á, þá getur síma- kvabbið hæglega gengið of langt og reynzt hrein og bein áníðsla á góðsemi fólks. Meiri áhuga á jörðinni. ER Sir Winston Churchill kom til boi-gar einnar í Englandi, sem ætlaði að fara að dubba hann til heiðursborgara, var hann spurður að því, hvort lxann Pr . '^awli langaði ckki til E’ . t; að koma upp mjjkÉ ' m borgarinnar. ^Jhe.minum ætti 81 svo sem að gera þangað upp? — spurði ' kempan Churc hill. .— Jú, það er þetta, við eigum þar einn allra bezta sjónaukann sem til er í öllu Bretlandi, og þér mynduð geta athugað í honum stjömúhimininn, Sir Winston. — Stjörnuhimininn, endurtók hann, næstum fyrirlitlega. Ég hefi enga löngun til þess. Ég hefi miklu meiri áhuga á því, sem er að gerast hér á jörðinni. Syrgir hjólið sitt. KONA nokkur kom til mín í fyrradag og bar sig illa fyrir hönd lítils sonar síns, sem hafði misst hjólið sitt. Það hafði verið tekið morguninn áður, 'fimmtudagsmorguninn snemma, þar sem það stóð við dyrnar á Efstasundi 90. Hjólið var stórt og vandað drengjahjól, blátt á litinn með tveimur litlum aukalijólum á afturhjóli. Drenginn tekur sárt að missa hjólið og væntir móðir hans þess, að ef einhverjir for- eldrar skyldu verða varir við, að börn þeirra hafi þetta hjól undir höndum, þá verði því vinsam- legast skilað aftur. Ómakleg árás á Bjarna Bene- diktsson ALÞÝÐUBLAÐIÐ er enn að dá- 'sama það þrekvirki Gunnlaugs Þórðai’sonar að flytja í útvarpið erindi um Litla-Hraun, sem ein- kennist af skorti á allri sanngirni og skilningi á því, sem er að sjá en liins vegar nóg af stói'yrtum lýsingum. Ræðst Alþýðublaðið að Bjarna Benediktssyni fyrrv. dómsmála- ráðherra í forustugreininni í gær. G. Þ. gerði mjög að umtalsefn? skort á læsingum á fanga geymslum. Eins og skýrt hefur verið frá hér í blaðinu, voru læs- ingarnar ekki aðalatriðið, heldur hurðirnar sjálfar. Þeir merni, sem tilkvaddir voru, töldxt rétt að láta setja stcrkar járnhurðir fyrir klef- ana og að þeím tillögum fengn um lagði Bjarni Bcnedikísson dómsmálaráðherra svo fyrir, að liurðirnar yröu smíðaðar og var því verki ólokið, þegar G. Þ. greip tækifærið til aö halda ræðu slna. Bjarni Benediktsson lét gera margar endurbæíur á Litla- Ilrauni, sumar þeirra voru und- irbúnar iengi og aðrar eftir því, sem efni stóðu til. Það þarf meira til en áróðursræðu frá G. Þ. til að hnekkja áliti mann^i á störfum Bjarna Benediktssonar sem dóms málaráðherra. Öllum, sem til þekkja, kemut saman um, að enginn dóms- málaráðherra, livorki fyrr né síðar, hafi verið athafnasam- ari en haun í því embætíi, og munu menjar þess lengi sjást í margvíslegum framkvæmd- um og lagasetningui. Bjarni Benedikísson á það allra sízt skilið af lögfræðinguni, að ráð izt sé að honuni á þann liátt, sem gert var í áróðursræðu Gunnlaugs Þórðarsonar. \ í fóum orbum sagt: f ► ► Spjallað við Hagalín um sorpritin og siðleysið, árásir og gagnárásir — Hvað er þetta, kauplr Mogg- inn það....?? — Nei, en .. — láttu mig sjá það, ég hef ekki séð það, það er bezt að fletta því. Nei, sjáðu nú bara til, hér er nú heldur merkileg ramma klausa: „Að láta hengja sig og drekkja sér, það læt ég: vera“, hugsaði hann. „En ég vil ekki láta skjóta mig líka. Nei, það er engin sanngirni í því“. — Ja, hvernig finnst þér?? Og samt er þetta rit með þeim skástu í þess- um hópi. — Veit ekki, ég hef ekki litið á þetta. Ég keypti það aðeins vegna árásarinnar á þig — — árásarinnar á mig? — Já, þeir eru að ráðast á þig fyrir Eimreiðar'greinina, flettu betur. Þú ert bæði kallaður þar „gerfiprófessor" og „búkhljóða- rithöfundur". — Ja — hérna! En það andríki! — Hvernig lízt þér annars á þetta, hvað segirðu um þetta? — Gott og vel, það sést að jviðið heíur undan. M.

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.