Alþýðublaðið - 29.01.1950, Síða 7

Alþýðublaðið - 29.01.1950, Síða 7
Sunnudagur 29. janúar 1950 ALÞÝÐUBLAÐIÐ 7 Verkamannabústaðirnir eru bezta lausn húsnæðisvandrœðanna Tómas Vigfússon: ÞAÐ er helzt að heyra á blöðum Sjálfstæðisflokksins að borgarstjórinn okkar sé einn mesti byggingafrömuður þessa bæjar. Þau telja það verk borg- arstjórans, hvað byggt hefur verið hér í Reykjavík af íbúð- arhúsum nú síðustu árin. Jú, bærinn hefur byggt Melahúsin, Skúlagötuhúsin og Lönguhlíðarbyggingarnar; öll þessi hús eru margbýlishús. Lönguhlíðarhúsin eru byggð á borgarstjóraárum þess borg- arstjóra, sem nú er, en hin ekki. Bygging þessara húsa virtist vera að mörgu leyti góð byrjun og vera tilraun í rétta ntt, er bæri að stefna að, en húsin voru byggð á tímum, þegar erfitt var um vinnuafl og fleira, og hafa orðið fyrir ó- sanngjarnri gagnrýni af þeim, er um þau hafa talað. En var það Sjálfstæðisflokknum að þakka að hafin var bygging þessara húsa? Nei, það var hug- mynd Alþýðuflokksins, sem þar var framkvæmd, en nú telja Sjálfstæðismenn það sína hugmynd og sín hús. Þeir, sem hafa verið hér í bæ síðustu 20 árin minnast þess ekki, að Sjálfstæðisflokk- urinn teldi það skyldu sína að gangast fyrir byggingum íbúða húsa fyrir almenning, en nú telja þeir sjálfum sér trú um að þeir séu fæddir til að byggja yfir þá húsnæðislausu. Sjálfstæðismenn í bæjar- stjórn Reykjavíkur eiga forust- una, en ekki hugmyndina að hinum 25 húsum, er nú er ver- ið að byggja við Bústaðaveg. En staðsetningu húsanna munu Sjálfstæðismenn • einir geta þakkað sér. En hvað um það, húsin verða byggð og þar koma íbúðir. Sízt skyldi lasta fjölg- un íbúða hér í bæ, þar sem húsnæðisvandræðin þrengja að fólki. Dálítið er það nú losaraleg- ur áhugi í skipulags og bygg- ingamálum bæjarins að hafa verið að ljúka við að skipu- íeggja ákveðið svæði til bygg- inga fyrir framkvæmdir bæj- 'arins í íbúðarhúsnæði, þegar allt í einu er hlaupið suður á Bústaði, en hin skipulögðu svæði geymd. Sjálfstæðismeiri- hlutinn veit ekki enn hvert hann ætlar að leiða holræsi frá Bústaðahúsunum, hefur þó ef- íaust eftir sinni venju haldið marga einkafundi um málið með öllum bakvörðum og ráð- gjöfum. Flestir bæir, sem eru í þró- un, reyna að taka fyrir ákveð- in byggðahverfi til bygginga og reyna að ljúka byggingum í þeim, þar' sem götur og lóðir hagnýtast bezt þannig. Það er vitað að gatnagerð hér í bæ er stór útgjaldaliður fyrir bæjar- rjóð og þá borgarana um leið. Það ætti því að vera vilji allra flokka er vilja hag borgaranna, að gera þann lið sem minnstan, ,en þó sem beztan fyrir bæjar- búa. Ég lít svo á að þessa^hafi ekki verið gætt sem skyldi. Bæjarstjórnin hefur gert sér of lítið far um að gera þenn- an lið sér og borgurunum sem ódýrastan. Við Hringbraut vestan Kapla skjóls eru til lóðir fyrir marg- býlishús, með öllum leiðslum og jafnvel skilyrði til hita- veitu. Þar hefði verið hægt að byggja allt að því allar þær íbúðir, sem nú er verið að reisa við Bústaðaveg. Það virðist heldur ekki hafa vaknað áhugi meirihluta bæjarstjórnar Reykjavíkur fyrir að hagnýta betur eyður í eldri hluta Reykja víkur. Þessi lausung í bygginga málum gerir Reykjavík mikið ógagn hvað útlit og fegrun snertir, sem öllum flokkum mun þó vera áhugamál að verði bætt. Það er alsiða að eftir að byggðahverfi hafa verið reist, eru stórgrýtishaugarnir á lóð- um og fyrirhuguðum götum svo árum skiptir. En á sama tíma er bærinn að láta vinna við hafnargerðir; grjótuppfyll- ing sótt í holtin í námunda við byggðahverfin, sem eru í smíð- um eða jafnvel fullbyggð; en þar má ekki taka grjótið, sem væri til stórþæginda og sparn- aðar fyrir byggjendur, bænum enginn kostnaður, en stórt spor til fegrunar. Alþýðuflokkurinn er ekki að berjast fyrir því að eingöngu séu byggð hér margbýlishús, hann vill að byggð séu hús er uppfylli kröfur um góðar og heilsusamlegar íbúðir, en helzt að sem mest frjálsræðis gæti í byggingaframkvæmdum al- mennt. En á sama tíma og hús- næðisvandræðin þjá borgar- ana, telur hann nauðsyn á að haga byggingum þannig að sem mestrar hagsýni gæti. Hér í bæ hafa verið byggð hús, sem kölluð eru tvístæðuhús, þann- ig að tvö hús standa saman; þau eru almennt 2 hæðir auk kjallara, með íbúð á hvorri hæð. Þessi hús hafa gefizt vel, þau skapa sundurlausa byggð, þar sem lóð er við hvert hús. Þessi hús eru ódýrust í bygg- ingu fyrir utan 3ja hæða marg- býlishús. Það eru þannig hús og margbýlishús, sem ætti að kyggja nú, þegar húsnæðis- vandræði steðja að og fjárhag- ur ríkis, bæjar og einstaklinga er svo óviss sem hann er nú. Við nánari athugun er vafamál, hvort hér hefði þurft að vera þau húsnæð- isvandræði, en nú steðja að, með þeim byggingafram- kvæmdum, er verið hafa frá því 1943, ef rétt hefði ver- I ið á hlutunum haldið. Eftir skýrslum byggingafullírú- ans í Reykjavík hafa verið byggðir 923.234 rúmmetrar af íbúðarhúsnæði frá byrj- un árs 1943 og til ársloka 1948. Það samsvarar 3077 íbúðum 300 rúmmetra að stærð; 300 rúmmetra íbúð samsvarar sem næst 75—80 fermetra íbúðum, og að auki geymslum í kjöllurum. Ef reiknað er með að 5 manns komist af með 300 rúmmáls metra íbúð, ætti þetta hús- næði að hafa tekið á móti 15 385 manns, sem er sem næst sú fjölgun, er varð í bænum á þessum árurn. Nú var nokkuð fanð að bera á húsnæðiseklu á árinu 1942, en ekki meira en hægt hefði verið að ná upp með því að draga úr byggingu verzlun- ar- og skrifstofuhúsa. En til þess hefði þurft að lögfesta húsmarksstærðir á íbúðum. Maður á erfitt með að kom- ast hjá þeirri hugsun að ein- hver leiðasti blettur á stjórn- Framh. á 11. síðu. Þessi mynd sýnir stofu í verkamannabústöðunum, smekklegt herbergi, en hóflegt að stærð. Þessi gangur í verkamannabústöðunum er ólíkur hinum óhóf- íegu ,,holum“ í villunum, sem eru heilar stofur, er fara tiJ einskis sem íbúðarhúsnæði. Smekklegt og hentugt eldhús í verkamannabústöðum. Hér er ekki rúrni eða byggingarefni eytt til einskis.

x

Alþýðublaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.