Lesbók Morgunblaðsins - 02.06.1979, Síða 14

Lesbók Morgunblaðsins - 02.06.1979, Síða 14
Myndlista- og handíða- skóli íslands Framhald af bls. 9. efnistækni (malteknik) — menn þurfa aö geta búiö til mismunandi léreft sjálfir, rifiö liti og unniö liti úr náttúrunnar ríki. Búiö til pensla og hvers konar hjálpartæki. Rannsakað mismunandi litategundir, olíur og blöndunaraðferöir o.s.frv. Um þetta hef ég rætt um árabil án nokkurs sýnilegs skilnings. — Lúövíg Guðmundsson mun alveg hafa vitað aö hverju hann gekk, er hann stofnaði skólann, því aö honum var fullljós þýðing slíkra skólastofnana meöal menningar- þjóöa, — mikilvægi listrænnar undir- stööumenntunar og almennra hand- mennta. Honum verður seint full- þakkaö fyrir elju sína og þrjósku, hann bauö öllum erfiöleikum byrginn og er merkilegt, aö jafnan skyldi takast að halda skólanum gangandi, á stundum óskiíjanlegt kraftaverk. Ég minnist þess, hve glaöur hann var, er vel gekk, hið ábúðarmikla andlit Ijómaöi, augun geisluöu og hann tókst eins og á loft. Hins vegar skal því ekki neitað, að hann var oft þungbrýnn og skapiö úfiö og má það vera eðlilegt. — Hér fór mikill menntafrömuður og óvenjuríkur húmanisti, er einnig vildi greiöa götu þeirra, er áttu viö erfiöleika aö stríða. Hann vildi, aö þeir fengju jafna möguleika til náms og aðrir, svo fremi sem kollurinn væri í lagi. Þaö var óvenjulegt hérlendis á þeim tímum (og er um margt enn), svo aö hér var hann einnig framsýnn og velgjöröarmaöur slíkra. Hefði Myndlista- og Handíöaskóli íslands þegar frá fyrstu tíö notiö þess skilnings og brautargengis, sem hann verðskuldaði, vaxið og dafnað svo sem efni stóðu til, heföi vafalítiö mátt komast hjá mörgu, sem er landi og þjóö til lítils sóma. Viö skulum einungis hafa þaö sem viðmiðun hér, aö viö seljum bestu hráefni veraldar á mörgum sviðum úr landi og oft meö öllu óunnin, en flytjum á sama tíma inn í ótakmörk- uðum mæli fáfengilegan skranvarn- ing. Þaö er grátlegt, aö aldrei hefur veriö meira um þaö en í dag og smekkleysið aldrei veriö jafn áber- andi. Þó hefur umJeiö margt áunnist á liðnum árum á sviöi list- og handmennta, og margt hiö fram- sæknasta í þeim skilningi er ávöxtur af starfi Handíða- og myndlistaskóla íslands. Batteriið Framhald af bls. 12 Og hvernig heföi þá veriö umhorfs í borginni núna? Þaö er ekkert smáræöi af jarövegi og grjóti, sem fariö hefir í hafnargaröana og uppfyllingar, enda mun flatarmál Miö- bæarins hafa stækkað um helming á þessari öld. Upphaflega var bogadregin sandfjara fyrir botni víkurinnar, allt frá Arnarhóls- klettl vestur aö Hlíöarhúsaklettum. Þarna á sjávarkambinum, innan viö víkina, voru reist fyrstu verslunarhúsin, en framan við þau var alfaravegur. Þar sem hann var, kom svo Hafnarstræti og ber þaö enn svip sinnar tíöar, því að þaö er bogið, alveg eins og sjávarkamburinn var. Allt svæöiö noröan Hafnarstrætis er nýtt land. Og ef menn líta yfir þaö, þá munu þeir geta séö að þaö samsvarar hálfri stærö Miöbæarins eins og hann var, þegar Reykjavík var úthlutaö því landi sem kaupstaðarlóð. Auk þess hefir Mið- bærinn stækkaö til suöurs, því aö allt svæöiö sunnan Vonarstrætis og að því meötöldu hefir verið tekiö af Tjörninni. Vel á minnst! Þaö er ekki óhugsandi aö elzta hús í bænum standi í Hafnarstræti. Jacobæus kaupmaöur keypti kóngs- verslunina í Keflavík þegar kóngurinn seldi hana, og 1794 fékk hann útmælda lóö í Hafnarstræti í Reykjavík til þess aö versla þar líka. Áriö eftir, 1795, flutti hann svo hingaö fiskverkunarhús frá Keflavík, og annaö hús flutti hann þaöan 1799 og setti þaö þversum viö endann á hinu, þannig aö framhlið þess vissi aö Kola- sundi, sem þar kom síðar. Þessi tvö kóngsverslunarhús úr Keflavík, gátu veriö komin til ára sinna. Enginn veit nú hvenær þau voru reist, en þaö var siður hjá einokunarversluninni, aö láta standa von úr viti þau hús, sem hún reisti hér á landi. Þess vegna er alls eigi loku fyrir þaö skotið aö þessi hús hafi veriö hálfrar aldar gömul, þegar þau voru flutt til Reykjavíkur. Væri svo, þá eru þetta elztu húsin hér í Reykjavík. Þessi hús standa í Hafnarstræti 18. Áriö 1806 var þriöja húsinu skeytt viö austurendann á hinum. Er því húsiö nr. 18 í Hafnarstræti upphaflega þrjú hús og ef menn horfa eftir endilangri framhliö þess, má enn sjá hvar samskeyti húsanna hafa veriö. Þarna hefir stööugt verið verslað um 184 ára skeiö, og margir hafa ráöiö þar húsum. Nú er þar versl. Optik o.fl. Kvöldvaka Framhald af bls. 3. hvarflaöi augum, þau svo aö segja horföu inn í sjálfan hlátur sinn. Hve ég hló aö Bill elskan, 09 amma hinum megin viö þilið, sagöi Ólvun. Ó, ef hún heföi nú vaknað sú gamla og komiö inn á okkur! Og sjá fótinn á Bill skjótast upp í loft og demba sæng- inni ofan af ykkur niður á gólf! É minn eini! Frá Texas, sagöi hann. Dáldið feiminn þessi elska og kúrekalegur og meö stóran maga. Þú alveg trompuö og vildir heldur minn og bara stundir, en viö James samt að horfa á og flissa niöur í sængina og sáum löppina á Bill rísa hátt í loft! Ó elskan, aö sjá hana skella í þiliö svona föla og æöabera! í þessum svifum gengu tveir menn inn í salinn og þeir virtust finna mikiö til sín því þeir gengu eitthvað gleitt inn og töluöu saman eins og þeim virtist aö þeir væru einir og engir aörir hér. Sá þeirra sem svipmeiri var gekk viö staf, og hann var meö gull á fíngri og á vöngum skegg sem skoriö var eftir stakri tísku, virtist Guöjóni, og eftir andartak komst hann aö raun um aö þessi maöur væri einhvers konar menníng- arfrömuöur. Hinn var á svipuöum aldri, eöa um fertugt, en hann var lítill fyrir mann aö sjá, fremur ófríður og ekki vel klæddur. Nef hans var meö miklum vængjum og hann var þannig á svipinn aö kulda lagöi frá persónu hans. Æ, er þaö nú gamla seiga kvöldvakan, sagöi sá nasavíöi þegar þeir höfðu sest. Enn er glímt viö þessi gömlu gráu vandamál um hugsanleg- an uppruna og höfunda ýmsra sagna, og svo er karlakórinn látinn hrjóta úr sér inn á milli til aö hefja efniö upp í göfgina. Sá meö stafinn spuröi hinn hvort hann hefði eitthvað á móti gömlum minnum. Ef heföin er á traustum grunni. . . Hefðin! sagöi sá smái og brosti viö þeim stóra; hann brosti enn og sagöi rólega, næstum geispaði: Gröfin hirði hana. Sá meö gullið sagöi ekkert viö þessu en sneri sér aö öðru efni. Svo ég snúi mér aö erindinu, sagöi hann, þá lángar mig aö vita hvort þú sért ekki til í viötal. Viðtal? Hvaö ætti þaö aö þýöa! Vegna útgáfu nýs tímarits. Mig lángar aö fá viö þig tal. Þaö er og. Um hvaö? 0, um mennínguna... bók- ménntirnar. Æ, ég held ekki aö þaö mundi hánga saman. Ekki nema þaö þó!

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.