Þjóðviljinn - 17.01.1963, Page 6

Þjóðviljinn - 17.01.1963, Page 6
f 6 SfÐA Fímmtudagnr 17- janúar 1963 ! instakt afrek sovézkra lækna Landau nábelsverðlaunahafí var fjórum sinnum heimtur úr helju Sovézki eðlisfræðingurinn Lev Landau, sem hlaut nóbelsverðlaunin á síðasta ári, hefur unnið mörg afrek í vísindum, sem halda munu á lofti nafni hans. En hann hefur unnið annað afrek með tilstyrk sovézkra og erlendra lækna sem einnig mun verða minnisstætt: Hann hefur lifað af svo mörg meiðsli, að lygilegt mæ'tti telja. Landau lenti í bflslysi i janúar í fyrra, þegar árekst- ur varð á milli lítils bíls hans og þungs vörubíls. Hann stór- slasaðist, varð heymarlaus, blindur og mállaus. Hann sýndi engin viðbrögð og fann ekki fyrir sársauka. Tímaritið Medical World News hefur nýlega lýst því hvemig Landau var heimtur úr helju í bókstaflegum skíln- ingi þeirra orða. Listinn yfir meiðsli þau sem hann hlaut í slysinu er langur og næsta ótrúlegt að nokkur maður hafi getað lifað þau af: Hann höfuðkúpubrotnaði og heilaboginn skaddaðist, sömu- leiðis ennis- og gagnaugablöð heilans; hann fékk alvarlegt taugalost; níu rifbein hans brotnuðu; bæði loft og blóð komust í brjóstholið; mjaðma- og klyftabein brotnuðu; kvið- arlíffærin voru illa kramin; þvagblaðran var sprungin; báðir handleggir og báðir fætur voru lamaðir; blóðrásin hægði smám saman á sér og honum varð stöðugt erfiðara um andardrátt, að því er virt- ist vegna skemmda á heilan- um. Scrfræðingar til kvaddir Allt kapp var lagt á að bjarga lífi Landau og voru beztu læknar Sovétríkjanna kvaddir að sjúkrabeði hans, en einnig beðið um aðstoð kunnra erlendra sérfræðinga, og flaug hinn kunni kanad- íski taugaskurðlæknir Wild- er Penfield frá Montreal til Moskvu nær samstundis og hann fékk boðin. Þegar hann kom þangað höíðu sovézku læknarnir þeg- ar opnað höfuðkúpu Landaus, Lev Landau og kona hans. en gátu ekki gert upp við sig hvort þeir ættu að gera á honum frekari aðgerð eða ekki. Þeir voru þó helzt á þvi að þess myndi ekki þurfa við, enda virtist Landau heldur vera að hjarna við, meðan þeir ræddu þetta með sér. Penfield var þeim sammála. „Dó“ fjórum sinnum En þótt allt væri gert til að halda lífi í sjúklingnum, hætti hjarta hans að slá fjór- um sinnum fyrstu vikuna. Fjórum sinnum dó hann þvi klínískum dauða. f hvert sinn var spýtt í hann adrenalíni og stofantíni og blóði dælt beint inn í slagæð, svo að aftur sást með honum lífs- mark. í sjö vikur var honum þannig haldið á mörkum heims og helju, en aðrar sjö vikur liðu áður en þess varð vart að heili hans væri tek- inn að starfa að nýju. Brcytir viðurkenndri kenningu Sovézkir læknar hafa fulla ástæðu til að vera hreyknir yfir því að hafa bjargað lífi manns sem var svo illa leik- inn. Afrek þeirra hefur ekki hvað sízt vakið athygli ann- arra lækna fyrir þá sök að það hefur orðið til að grafa undan áður viöurkenndri meg- inreglu i læknisfræðinni. Heila Landau hafði skort bæði súrefni og blóð í meira en 100 daga. „Áður var talið“, segir Boris Jegoroff, forstöðu- maður taugaskurðlækninga- stofnunar Moskvuborgar, „að heilafrumurnar eyðilegðust um leið og þær skorti súrefni. Tilfellið Landau neyðir okkur til að vefengja alla reynslu læknisvísindanna. Það hefur grafið undan öllum viður- kenndum kenningum“. * i k Í |Kennedy til Bolshoi og Balanchine til Marijinski — Bók um * enskar andapíkur — Fjörmiklir prestar f fyrsta skipti sem Kenne- dy Bandaríkjaforseti lyfti sér upp eftir að mesta hættan af Kúbudeilunni var liðin hjá, bauð hann Jackie sinni að horfa á Bolshoi-ballettinn frá Moskvu, sem þá gisti Wash- ington á sýningarferð um Bandaríkin. Bolshoi-dönsurun- um var tekið með kostum og kynjum eins og alltaf þegar þeir láta sjá sig erlendis. Um sömu mundir var bandarískur ballettflokkur á sýningarferðalagi um Sovét- ríkin, og þótti sú heimsókn sæta enn meiri tíðindum en koma Bolshoi-manna til Bandaríkjanna, því þar var T ítn i b á ferðinni Ncw York-ballett- | inn undir stjóm George Bal- I ! ! i anchine, Rússans sem fór ungur að heiman og gerðist meistari bandarísks nútíma- balletts. Áhorfendur í Moskvu tóku gestunum heldur dræmt, en þegar kom til Leníngrad, þar sem Balanchine lærði list sfna meðan staðurinn hét enn Pétursborg, varð annað uppi á teningnum. Hann og dans- fólkið var hyllt ákaflega á frumsýningunni f gamla Mari- jinskileikhúsinu, þar sem Bal- anchine kom fyrst fram * sviðið níu ára gamall sein sveinn einnar álfameyjunnar í Þymirós. Margir gamlir skðiafélagar og samstarfsrnenn voru í leikhúsinu sem nú er kennt við Kiroff. Bandarísk- um fréttamönnum fannstmik- ið til um hve áhorfendur í Leníngrad og síðar í Kíefí kunnu vel að meta verk sem þeim voru áður gersamlega ókunn. Meira að segja jafn tormelt verk og Agon þeirra Balanchine og S.ravinsky Jacqucline forsetaírú fer með dóttur sína, Karólínu, að horfa á dansmeyjar Bolshoi-balletsins að æfa sig. Þær mæðg- ur eru i miðjum áhorfendahópnum aftantil á myndinni. Karólínu var einkum starsýnt á heimaprjónaðar Icgghlífar Maju Plísetskaju (t.v.), sem nú hefur tekið við af Úlanovu sem höfuðdansmær Bolshoi-leikhússins. reyndust þeim ekki ofviða. Áður en Balanchine fór frá Leníngrad átti hann viðræðu- fund með ballcttstjórum borg- .arinnar þar sem skipzt var á skoðunum um danslistina. íslendingar eiga vafalaust heimsmet í útgáfu bóka um miðla, en ekki erum við þó alveg einir um hituna. Sá er munurinn að erlendis eru svikamiðlar afhjúpaðir í bók- um en hér eru þeir hafnir til skýjanna. Bókin The Spiri- tualists eftir Trevor Hall vakti mikla athygli í Bretlandi á síðasta ári. Þar er rakinn fer- ill hinna frægu Cook-systra. sem í lok síðustu aldar báru ægishjálm yfir aðra milli- göngumenn andaheimsins meðal Breta. Fyrirbærin sem þær sýndu voru talin óvé- fengjanleg, ekki sízt sökum vitnisburðar Sir William Crookes, forseta Konunglega vísindafélagsins og Brezka vís- indafélagsins. Trevor Hall hefur nú sýnt fram á með rannsókn á samtíma gögnum, að systurnar voru ekki ein- ungis loddarar heldur fégráð- ugar og lauslátar í ofanálag. Sir William hafði ólíkt meiri áhuga á líkamlegum en and- legum hæfileikum Florence Cook, og notaði rannsóknir á miðilsfyrirbærum hennar að yfirvarpi til að koma hjákon- unni inná heimili sitt. Hin systirin og móðir þeirra fé- flettu miskunnarlaust auðugan kaupmann í Manchester, sem þær töldu trú um að hjálpar- andar þeirra væru færir um að lækna fávita dóttur hans. Trúgjarnir prestar koma við sögu í þessu andapíkumáli eins og fleirum. í formála birtir Hall ummæli J. D. Pearce-Higgins, forustumanns í sálarrannsóknarfélagi presta ensku biskupakirkjunnar. — Vitnisburður Cook-systranna, sagði sá guðsmaður 1957, veit- ir „staðfestingu á næstum öllu sem þörf er á til að geta trú- að fastlega á annað líf“ og varpar „einstæðu ljósi á fyrir- bæri sem svipar til þeirra sem fe sagt er frá við upprisu Jesú '1 Krists". I Veslings Pearce-FIiggins á varla aðra vörn en heilaga einfeldni, en prestamir sem greint er frá í annarri ný- legri enskri bók voru sann- arlega hvorki heilagir né ein- faldir. Tcmple of Love eftir Donald McCormick segir sögu Spaxton í Sommerset, þar sem tveir biskupakirkjuprestar og einn frxkirkjuklerkur höfðu hver fram af öðrum trúarlegt kvennabúr undir nafninu „Heimkynni ástarinnar" frá 1849 til 1927. Þar áttu þeir „sálarbrúðir" „engilsystur" og „aðdáunarkonur" hópum sam- an. Síðasta „sálar-ekkja“ séra Hugh Smyth-Piggott var bor- in til grafar 1956. Ludwig Bemelmans, fyndn- asti veitingaþjónn sem sögur fara af, er dáinn í New York 64 ára að aldri. Hann fæddist á Italíu og kom unglingur til Bandaríkjanna þar sem hann var þjónn á Ritz-Carlton hótelinu. Gamansögur sínar úr lífi ungþjóna og yfirþjóna, matreiðslumanna og dyra- varða, sagði hann í að minnsta kosti 30 bókum, að vísu ekki öllum jafn smellnum, en þær beztu eru á við máltíö á briggja stjörnu veitingastað. M. T. Ö. Óveniulegt ferScstag Eftir jarðsig í Vésclovskí- kolanámunum í Svcrdlovsk var nauðsynlcgt að fá sem fyrst á staðinn risastóra vélskóflu. Sú næsta af slíkri gerð var í Karp- inskí námum. Fróðum mönn- um reiknaðist svo til að það myndi taka 12 mánuði að rífa niður og sctja síðan saman aftur þessa gríðarmiklu vél sem er á við tíu hæða hús að hæð og vcgur 1300 tonn. Það var alltof löng bið, og tóku verk- fræðingar síðan það djarfa ráð að Iáta skófluna marséra til sfn sjálfa. Skóflan lagði af stað 25. ág- úst og var komin alla leið 15. október. Þá hafði vcrið farið með hana yfir tyær stórar mýr- ar, yfir tvær fjallaár, ýmsar háspennulínur og járnbrautar- teina. A myndinni sést neðri partur þessarar vélar ásamt sjálfri skóflunni sem rótar upp tiu kúbikmetrum í cinu. Okrarinn 9 meðfjórartiiilljónir í nærbuxunu \ Í Undanfarin ár hefur sænska lögreglan gert harða hríð að okrurum þar í landi. Nýlega var handtek- inn í Linköping einn sá um- svifamesti í þeirri stétt, eft- ir að umboðsmenn réttvís- innar höfðu í fjögur ár glímt við að sanna, að hann væri ekki öreigi. Þá var hann með fjórar milljónir ísl. króna faldar í nærbux- unum! Maður þossi er einhver sá út- smognasti refur, sem sænska lög- reglan hefur komizt í kynni vid. Eftir að búið var að flækja hann í netið, var byrjað á að leiða hann fyrir rétt, ákærðan fyrir meinsæri og fals. Lögfræðingur hans lýsti yfir því, að skjólstæð- ingur sinn hefði ekki í hyggju að svara neinni spumingu, með- an á réttarhöldunum stæði. Sækjandinn hélt því þá fram, að ekki 'væri nein ástæða til, að slíkur maður gengi laus og féllst dómarinn á það, svo að okrarinn var í rauninni handtekinn fyrir rétti! Okrarinn hóf starfsemi sína fyr- tólf árum, og líkt og íslenzkir stéttarbræður hans byrjaði hann á fasteignabraski. Viðskiptin gengu ljómandi vel, og 1955 varð hann að gefa upp 32000 sænskar krónur til skatts, en þá tókst að sanna, að hann hefði haft að minnsta kosti 180000 kr. í tekjur. 1958 fékk hann veður af því, að lögreglan hygðist krefja hann um stórfé vegna skattsvika og skaðabóta lil nokkurra þeirra, sem hann hafði svikið. Hann greip það ráð að skilja við kon- una sína og koma sem mestu af eignum sínum yfir á hana, en afganginn losaði hann sig við með öðrum ráðum. Síðan var hann auglýstur gjaldþrota, upp- boð fór íram og þegar kom að skuldunum til i-íkisins, var ekki grænn eyrir eftir. Þúsundkallar í saUbauknum og brjóstahöldurum Lögreglan íyrirskipaði nú ná- kvæma húsrannsókn, en allt kom fyrir ekki. En eins og menn grun- aöi, fagnaði okrarinn sigri ein- um of snemma. Stuttu síðar var enn leitað í húsinu og þá kom í ljós, að hann var þegar far- inn að safna saman eigum sín- unt. Ávísanir og verðbréf fyrir hundruð þúsunda króna komu í ljós, þegar lögreglan spretti upp striganum í hjónarúminu, kíkti undir gólfteppið og vaxdúkinn í eldhúsinu og hreinsaði óhrein- indin bak við salerisskálina og gaseldavélina. Þrír þúsundkrónaseðlar voi'u saumaðir í brjóstahaldara kon- unnar og fimm hundraðkrónu- seðlar lágu saltaðir í saltbaukn- um. Loks fannst með aðstoð geigerteljara peningakistill íalinn í afhýsi. Milljónir í nærbuxum Lögreglumennii-nir voru þó ekki vissir um, að allt væri fund- ið, svo að haldið var uppi njósn- um um ferðir okrarans. Er njósn- aramir töldu sig loks hafa veitt hann í gildruna, var hann að stíga upp í lest í Gautaborg. Einn lögreglumannanna gaf sig fram við hann, en þegar hann leit af honum andartak, sáu hinir, að okrarinn flýtti sér að ná úr tösku sinni i mikinn seðlabunka sem hann stakk undir buxnastreng- in niður i nærbuxur sínar. Síðan fylgdi hann lögreglumönnunum á lögreglustöðina, þar sem átti að yfirheyra hann. Lögreglumennirnir gengu hljóð- lega á eftir framkvæmdastjór- anum — og þetta er skemmti- legasti göngutúr, sem þeir muna eftir í starfi sínu. Eftir stuttan spöl varð göngulag mannsins harla einkennilegt líkt og hann gerði örvæntingarfullar tilraunir til að halda seðlunum í buxun- um. Svo fóru seðlarnir að detta, einn og einn, niður úr skálmun- um. Lögreglumennirnir gengu á eftir honum og tíndu þá jafn- óðum upp. Það varð samtals hálf milljón sænskra króna eða fjórar íslenzkar mill'jónir! Er réttarhöldin hófust fór okr- arinn fram á, að ríkið greiddi laun verjandans. Dómarinn hafn- aði beiðninni. pm á heila viku Sextán ára skóladrengur frá Israel hefur eytt heilli viku i árabáti á Miðjarðarhafi án matar og drykkjar. Drer gur- inn var í veiðiferð og lenti í stormi og rak um hafið þar til báturinn strandaði rétt hjá Trípólí í Líbanon. * í 1

x

Þjóðviljinn

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.