Sunnanfari - 01.07.1892, Side 2

Sunnanfari - 01.07.1892, Side 2
2 sína, en giptist aptur árið eptir f»óru Grímsdóttur amtmanns, Jónssonar. 1862 — 85 var Páll mála- flutningsmaður í Reykjavík og hafði jafnframt á hendi tímakenslu við latínuskólann (síðan 1868). 1885 veitti alþingi honum laun fyrir að kenna sagnafræði við latínuskólann og gegnir hann því starfi enn. Af því sem hér hefir verið tálið, sést að að Páll Melsteð hefir haft mikið að starfa um æfina, en aungu að síður hefir hann gefið sér tíma til að fást við ritstórf og snerta þau flest sagnafræðina, uppáhaldsvísindagrein hans. þ>egar »Ágrip« Páls, sem áður er nefnt, kom út, var ekkert til prentað á íslenzku máli um útlenda sagnafræði almenna, nema svolítill pési eptir Galletti, sem Jón Espólín hafði þýtt og látið prenta (Leirárg. 1804) og stóðu því íslendingar, »sagnaþjóðin« sjálf, mjög illa að vígi í þessari grein. »Ágrip« Páls var því til mikilla bóta, en Páll lét ekki sitja við það og tók að rita mann- kynssögu, svo stóra, að hún væri einhlít til að gefa yfirlit yfir hagi þjóðanna frá því sögur hóf- ust. Fornaldasagan kom út 1864, og er hún þýdd. Miðaldasagan kom út 1866 en Nýa sagan byrjaði að koma út 1868 og er henni ekki lokið enn. Enn gaf Páll út »Ágrip af almennri veraldarsögu« 1878—79, en seinasta sagnarithans er Norðurlandasaga 1891. það hefir verið fundið aðsögubókum þessum, að höfundurinn hafi lagtof- mikla áherzlu á stríð og styrjaldir, en skeytt því minnaen skyldiað gjöragrein fyrir menningarsögu þjóðanna og má vera að nokkuð sé hæft í þvi, en eingu að síður er óefað að sögurit Páls Melsteðs hafa haft mikil og góð áhrif á íslenzka tungu og íslenzkar bókmentir, því þau eru rituð á svo lipru og hreinu máli að leitun er að slíku, og í annan stað hafa þau eflaust átt mikinn þátt í því að halda við og græða út áhuga þann, sem Íslendíngar hafa haft á sagnafræði frá alda öðli. Sama lipurðin, sem einkennir ritmál Páls og framsetningu alla, hefir líka verið aðalþáttur- inn í kensluaðferð hans við skóla, þá sem hann hefir kent við. Margir eða jafnvel flestir af lærisveinum hans munu hugsa með ánægju til þess er hann var að kenna þeim sögu, og mörg smásagan og lausavísan á Páli að þakka líf sitt og því hve honum er lagið að fara lipurlega og skemtilega með sögu og aðra svipaða fræði. Páll Melsteð á mjög mikinn þátt í stofnun kvennaskólans í Reykjavík, því hann og kona hans þ>óra Melsteð höfðu rætt og ritað um það mál laungu áður en kvennaskólinn komst á stofn 1874. Myndin af Páli, sem fylgir hér, er tekin af honum á 74. aldurs ári (1886). Ó. D. 1. Maí. J>ú ert hljóður þröstur minn, þér eru góðar horfnar bögur; fyrr eg óðinn þekti þinn, þá voru ljóðin mörg og fögur. Hefurðu eingin hljóð í dag? hér eg leingi feginn biði ef eg feingi eitthvert lag áður en geingi sól að viði. þ>ér er lagin þögnin ein, þú hefir ’olæinn haft um vangann og horft á æginn efst af grein allan daginn sumarlangan. Kanské líði útferð að, og þín bíði norðr í sænum uppi í hlíð á hlýjum stað hríslan frið í dalnum grænutn. Skjólið völdu vinir þar vor er köldu blés af heiði, svo á kvöldin sungin var saungva fjöld á litlum meiði. Sunnan bæði á sæ og grund sól nú gæðin lætur streyma, en þó hún klæði þennan lund þá er hann æði nakinn heima. Enn um sjá við kennum kalt Kára frá af Svía heiðum, um þig sá mun anda svalt á þeim bláu norðurleiðum. Enn er betra lund af lund lyft að geta vængjum sínum; enn er vetur yfir grund ís og hret i dalnum þínum. En er litið líður frá Læðing brýtur fjall og dalur; ei mun hvíta ættlands brá altaf bíta vetur svalur. Dagar langir ljósum arm leiða þangað Vor um geiminn með sól í fangi, blóm við barm og bros á vanga norðr í heiminn.

x

Sunnanfari

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Sunnanfari
https://timarit.is/publication/140

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.