Lesbók Morgunblaðsins - 20.12.1993, Page 20

Lesbók Morgunblaðsins - 20.12.1993, Page 20
*£<*?*?* Frásögn Gamla Testamentisins af flótta Israelsmanna yfir Rauðahafið og gangveginum, sem þar myndaðist, er eitt af þeim dæmum sem trúarbragðasagan greinir frá um vitranir frá almættinu. VITRAINIR FRA ALMÆTTINU Iárdaga menningarinnar, þegar akuryrkja var fundin upp, tóku menn eftir því að sólin hafði áhrif á upp- skeruna. Sólin varð því fyrsti vísir að trúarbrögðum meðal fólks. Sóldýrkendur tíðkast enn í dag en auðvitað heldur sólin áfram að skína hvort sem „Trúaðir menn dæma ekki verk meðbræðra sinna hæf eða óhæf. I stað þess að dæma, hata og ráðast á meðbræður sína, auðsýnir sannkristinn maður fyrirgefningu, kærleik og hjálp... Ég get vel fallist á margt í kenningum fjarlægra trúarbragða þótt Kristur sé frelsari minn og meistari.“ Eftir PORSTEIN EGGERTSSON menn trúa á hana eða ekki. Trúarbrögðin héldu þó áfram að birtast mannkyninu í ýmsum myndum og eru enn að þróast, m.a. með nýjum sldlningi vísindamanna á sköpun heimsins. í fomegypskri sóldýrk- endatrú og elstu heimildum hindúismans urðu smám saman til trúarlögmál, eins og t.d. karma; lögmál orsaka og afleiðinga, enda var skilningur fornegypta á hugtakinu að „uppskera eins og maður sáir“ þegar orðið ljós í upphafi akuryrkjusamfélaganna þegar tímatalið var fundið út. Karmalögmálið fæddi síðan af sér önnur lögmál, t.d. tvíeðlishugtakið sem byggði í fyrstu á greinarmun góðs og ills og þróað- ist smám saman í athuganir á samspili andstæðnanna (heitt og kalt, dagur og nótt, vetur og sumar o.s.frv.). Trúarleiðtoginn Zaraþústra, sem fæddist í Persíu á sjöundu öld fyrir Krist, lagði t.d. megináherslu á tvíeðlið. Zaraþústra, Búddha Og kristur Öll helstu trúarbrögð heimsins hafa orðið til vegna vitrana frá Almættinu og með samanburði og auknum skilningi á þessum vitrunum hafa þau þróast. Zaraþústra ólst t.d. upp við fjölgyðistrú og þekkti ekkert til gyðingdóms, en hann bjó yfir dulrænum hæfileikum og fór að leggja stund á eingyð- istrú eftir að viskuguðinn Ahúra Masda birtist honum. Það er líka athyglisvert að nokkrum misserum eftir að Zaraþústra lést, um 550 árum fyrir Krist, fæddist prinsinn Gautama Siddharta sem síðar var nefndur Búddha, á Indlandi. Búddha öðlaðist enn víðari skilning á Almættinu en Zaraþústra og þegar Búddha var kominn á miðjan ald- ur tjáði hann fylgjendum sínum að hann yrði með þeim næstu fimm hundruð árin en þá tæki nýr Búddha við. Og það er eng- in tilviljun að fimm öldum síðar kom Jesús Kristur til sögunnar. Hann var um margt líkur Búddha. Báðir voru allvel menntaðir á sína vísu en skrifuðu þó ekkert af kenning- um sínum sjálfir. Báðir söfnuðu í kring um sig hópi fylgjenda. Báðir þekktu vel ríkj- andi kenningar en afneituðu þeim til að skapa nýjan grunn. Báðir voru frumlegir í kenningum sínum og hengdu sig ekki á eldri kenningar nema helst til að hrekja þær. Báðir voru gleðimenn og boðberar friðar og kærleika en lögðu þó áherslu á rétta breytni. Báðir öfluðu sér áberandi fylgis í lifanda lífi enda höfðu kenningar þeirra breiðst víða um lönd, aðeins öld eft- ir brotthvarf þeirra. Faðirinn, Sonurinn Og HeilagurAndi Tunglið snýst kring um jörðina, jörðin kring um sólina og sólin skín á Atlantshaf- ið hvort sem við erum trúuð eða ekki. En mönnunum er ekki ætlað að finna upp trú- arbrögð. Þau eru skilaboð Almættisins til mannkynsins. Auðvitað hafa verið til menn á öllum tímum sem hafa búið til trúarbrögð í þeim tilgangi að tæla auðtrúa sálir. Ef ég væri þannig innrættur, gæti ég t.d. far- ið inn í svörtustu Afríku, sýnt fólkinu þar litla rafstöð sem framleiðir nokkur skær ljós í perur og talið þeim trú um að það sé ég sem útvega sólinni raftnagn til að skína. Og ég gæti sagt fólkinu að ég geti slökkt á sólinni ef það borgaði mér ekki skatt í fé og fríðu. En hvað gerist ef ekki slokknar á sólinni, þrátt fyrir hótanir mínar? Almættið, lífsaflið og framþróun sköp- unarínnar eða Sköpunin, Krístur og Til- gangurínn (þetta sem við köllum venjulega „Föðurinn, Soninn og Heilgan Anda“) er viðvarandi hvort sem við trúum á það eða ekki. Og Guð er ekki verkfæri mannanna, heldur er mannkynið aðeins örlítil frumeind í einu af ótal verkfærum hans. Við vitum þó að hann ætlar þessari litlu frumeind stórt og mikið hlutverk í tímans rás, en Tíminn er eitt helsta verkfæri Almættisins við sköpunina. Mannkynið er ungt, enda er alheimurinn ennþá í stöðugri sköpun. Sköpunarsögunni er því engan veginn lok- ið. Það eru ennþá milljarðar ára í „hvíldar- dag Almættisins“. Yegir GuðsEru Órannsakanlegir Ef við gerum ráð fyrir því að Almættið hafi skapað tímann ásamt smæstu frum- eindum og stærstu víðáttum alheimsins, virðist nokkuð ljóst að Almættið er í öllu. Það er í litum sem enginn maður getur skynjað, víddum sem enginn getm- skilið og óendanleikanum — hvort sem hann nær út fyrir allt og endar hvergi eða inn í enda- lausu smækkandi alheima atómsins. Við getum ályktað að eitthvað hljóti að hafa verið til á undan upphafinu og eitthvað verði á eftir endalokunum. Það hlýtm' líka að vera eitthvað fyrir utan endamörk al- heimsins og minnstu frumeindir hljóta að vera gerðar úr einhverju sem er enn minna — út í það óendanlega. Við getum fallist á þetta án þess að gera okkur fullkomna grein fyrir því hvenrig það virkar. Þetta er óendanleikinn — þetta er Almættið; Guð. Samkvæmt þeirri skilgreiningu að Guð sé óendanlegur í allar áttir, þá er honum ekkert óviðkomandi enda er allt frá honum

x

Lesbók Morgunblaðsins

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.