Lesbók Morgunblaðsins - 08.12.1943, Síða 6

Lesbók Morgunblaðsins - 08.12.1943, Síða 6
LESBOK morqunblaðsins :i66 aíKferðuin mim riiuiiu: verða fíer- lireytt. Þetta er allt undir því komið að vinnslan verði notadrvgri og byrjunarorkan hagnýtt. Nýtízku eimvélarafstöð vinnur taepar tvær kílówattstundir raf- orku með því að brenna einii kolapundi. En frummaðurinn vissi alls ekki hvernif? ha»gt væri að vinna orku úr kolum. Vér vitum hvernÍK. Vér brenn- um þeim. Vér getum aðeins að sumu leyti evtt kolunum. Hvað myndi ske. ef vér gætum eytt þeini alveg'? Einstein hefir reiknað xit að 24 pund kola. _fr væri gereytt. myndu veita næga raforku handa öllum jarðarbúum í heilt ár. Nútímamaðurinn er með efnið eins og frummaðurinn var með kolin. Ilann veit alls ekki hvernig hann á að ná orkunni úr því. Kn rafeindafræðin gefur lykil að lausninni. Tvær skýringar nægja: Önnur er rafeindasmásjáin. Hin er rafeindablásarinn, sem fræði- menn kalla Cyclotrón. í Ameríku, Bretlandi og Kúss- landi eru miklar efna- og raf- stöðvar, er hafa smíðað rafeinda- blásara, sem hafa sömu áhrif á rafeindastrauminn og loftblásari hefir á ofnblástur. Þeir auka hraða straumsins og valda raf- eindagosi með feikna afli. Með slíkum straumum er hægt að sjóða saman málma á svip- stundu og það er hægt að gera svo sterka Röntgengeisla. að þeir fara í gegnum feikna þykka stál- steypu, sem ætluð er í sveifar- ás stærsta orustuskips. Lítum nú á rafeindasmásjána. Þangað til fyrir fáum árum síð- an. voru aðeins til tvennskoriar smásjár. Önnur var venjuleg sjón- gterja-smásjá, er stækkað gat allt upp í 2000 sinnum. Hin var út- fjólubláugeisla-smásjáin, sem jók stækkunina upp í 5000 sinnum. .Með þessum verkfærum var hægt að sjá allt sem festi í neti ljós- geislanna. En náttúrufræðingarnir höfðu vitað um nokkurt skeið að leynd- ardómsfull veröld var til, sem þeim héldu að mannlegt auga myndi aldrei líta. Því hún var byggð verum svo örsmáum að þær smugu ljósgeislana, svo að þeir gátu ekki veitt þau'. Kiuhverstaðar í þessari ósýnilegu veröld leyndist innyfli gerlanna, smágerðar agnir reykjarins, efn- iseindin og gerlasníkillinn, vírus, sem er gerlum það, sem þeir eru mannslíkamanum er þeir ráðast á. Xú er smásaman verið að upp- götva þessa veröld. í Bretlandi hefir L. C. Martin, prófessor við Ríkisháskólann og Wickers-félag- ið og i Ameríku hefir Radíofélag- ið búið til rafeindasmásjána í staðinn fyrir sjóngler eru í þessu nýja verkfæri notuð rafsegulsvið, sem stilla braut hraðfara rafeind- ar eftir brennivídd sviðsins. Raf- eindaöldur eru miklu styttri en Ijósöldur og geta stækkað upp í 100.000 sinnum. Stórar sameindir efnisins eru nú orðnar sýnilegar manni. Hann mun brátt sjá virusunum bregða fyrir, sem valda sumum sjúkdóm- um. svo sem flensu og venjulegu kvefi. Hægt verður að leysa ráð- gátu krabbaiueins og barnalöm- unar. ()g einhvern daginn má vera að manni takist að sjá, ef til vill sem veikan blikandi slátt, hinn smæsta, dularfulla byggingarstein, sem maðurinn og heimurinn er byggður úr, rafeindina sjálfa, á sífelldri hringrásumhverfiskjarna efniseindarinnar. — F J AÐRAF OK Góðgjarn maður hjálpaði litlum dreng til þess að draga þungan handyagn upp brattan hæðarveg. Þegar þeir voru komnir alla leið og lagðir af stað niður aftur, sagði maðurinn ásakandi: ..Það eru aðeins þorparar, sem krefjast þess, af jafn ungum dreng og þér, að þú dragir þetta einn upp þessa brekku. Húsbóndi þinn hlýtur ða hafa vitað, að þetta var of þungt fyrir þig.“ ..•)á. já,“ svaraði drengurinn, „en hann sagði: Svona, legði bara af stað, þú ert viss með að hitta einhvern gamlan heimskingja, sem hjálpar þér upp brekkuna. Og það reyndist rétt.“ „Afi!“ sagði lítil stúlka. “Eg var frammi í eldhúsi áðan og þá sá ég nokkuð hlaupa eftir gólfinu, sem hafði enga fætur. Hvað heldurðu að það hafi ver- ið?“ „Eg veit það ekki, góða mín!“ „Það var vatn, afi!“ „Hvað sagði pabbi þinn, þegar hann sá, að pípan hans var brot- in?“ „Á ég að sleppa blótsyrðunum, mamma?“ „Já, auðvitað!" „Þá held ég að hann hafi ekki sagt neitt.“ „Fæ ég allt, sem ég bið guð um, mamma?" „Já. allt, sem er gott fyrir þig-“ „Uss! Hvaða gagn er að því? Það fæ ég hvort sem er.“ - Hundurinn yðar beit mig í annan fótinn. — Nú, og hvað með það. Þér gætið alls ekki búizt við, að hann geti bitið yður í nefið — Hvenær geturðu borgað mér, Jensen? — Þú mimiir mig mikið á mág minn. Hann spyr alltaf spurninga, sem mér er ómögulegt að svara. Undirforinginn: Sjáið þið til. Fyrsta skylda ykkar er að hlíða. Ef ég skipa ykkur að stökkva út um glugga á fjórðu hæð í húsi, þá verðið þið að gera það, en auðvitað hafið þið alltaf eftir é leyfi til þess að klaga mig fyrir kapteininum.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.