Lesbók Morgunblaðsins - 05.07.1931, Síða 1

Lesbók Morgunblaðsins - 05.07.1931, Síða 1
26. tölublað. VI. árgangur. U PPSALI R. Sigurjón Guðjónsson: I. ^ „Uppsala ár bást“. Einhver allra kunnasti bær Svíþjóðar er Uppsalir (Uppsala). Margir sænskir bæir eru miklu iölksfleiri en iiann. Hásin eru víða hærri og fallegri, göturnar beinni og breiðari og lega margra þeirra er að miklum mun fegurri. En þrátt fyrir þetta hafa Uppsal- ir margfalt meira aðdráttarafl en aðrir sænskir bæir, að sleptri höf- uðborginni Stokkhólmi, sem er, að flestra dómi, er víða hafa farið, einn af allra fegurstu stórbæjum í heimi. Stokkhólmúr befir líka oft verið kallaður „Feneyjar Norð- urlanda“. En Uppsalir með umhverfi er hið sögulega „sentrum“ sænsku Erkibiskupssetrið. þjóðarinnar. Þeir eru háborg hinnar „akademisku“ sesku í landinu og hafa verið um margra alda skeið. — Þó að vjelamenning nútímans hafi haldið innreið sína í bæinn, þá íheldur liann enn sín- um gamla svip. Háskótinn, Caro- lina Rediviva (háskólabókasafn- ið), höllin og dómkirkjan og aðrar eldri byggingar gnæfa yfir bæinn og gefa honum tignar- legt yfirbragð. Þær eiga sitt at'- mælda svæði, sem vjelskröltið og sótið nær ekki til. Uppsalir liggja beggja megin Fýrisárinnar, nokkurn spöl frá Málaren, stöðuvatninu fagra, með sínum óteljandi hólmum, en á Jieim er nokkur hluti Stokkhólms bygður. Það er taíið að fyrir örófi vetra hafi Málaren náð þangað, sem Uppsalir standa nú, en hafi fjar- að síðar að miklum mun. Áin Fýri kemur ofan af Upplandasljett- unni. Hún er vatnslítil, en þó er hún nú fær smáskipum frá Uppsölum og niður til Málaren. — Margir ferðamenn, sem fara milli Stokkhólms og Uppsala velja -þá leiðina, því að hún kvað miklu fallegri en landteiðin. Skip eru fimm klukkustundir milli bæj- anno, en járnbrautarlest er aðeins rúma klukkustund. Fýri er skolplituð mjög, svo að nú geta Uppsalaskáldin ekki kveð- ið um „Fyris klara bölja“. — Áin skiftir Uppsölúm í tvo hluti. Aust- urbærinn liggur í Upplandasljett- Dómk'rkjan. unni, en vesturbærinn, með Dóm- kirkjunni, Háskólanum, höllinni og Carolina Rediviva, á allhárri hæð, hallarbrekkunni (Slottsbaek- en), og er hún kunn úr Gluntum Gunnars Wennerberg. Efst á hæðinni stendur höllin fornfræga. Gnæfir hún ásamt dómkirkjunni yfir bæinn. — Þeg- ar komið er með lestinni frá Stokkhólmi eru þær það fyrsta, er augað hvílist við eftir að Upp- landasljettunni er náð. Sljettan þögul og tilbreytingarlaus, þýt- ur fram hjá, en upp úr henni rísa þessir tveir frægu varðar hins vercldlega og andlega vahls, sem hvísla því að ferðamanninum, að hjer hafi sagan ríkt og rist á sín rúnaspjöld. Gamli bærinn allur er í kring um kirkjuna og höllina, en nýi bærinn þýtur upp í útjörð- unum og þenur sig æ lengra eftir Upplandasljettunni. Uppsalir er nú bær með nálægt þrjátíu þúsundum íbúa, en auk

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.