Lesbók Morgunblaðsins - 01.11.1925, Síða 6

Lesbók Morgunblaðsins - 01.11.1925, Síða 6
LBSBÓK MORGUNBLAÐSINS 1. nóv. 1925. Sftaerstu pappfrsf r amleiðendur á Nor ðurlöndum DDion.PaperCo,, Ltd. Osló Afgr«i8a pantanir, kvort heldur beint erlendis frá e8a af fyrir- liggjandi birg6u» í Reykjavík. Einkasali 4 íslandi. Garðar Gfislason. kemst inn til þeirra nema fuglinn fljúgandi. Mælist þetta því afar- iila fyrir og mun það vera sjer- staklega Spánverjum að kenna, því þeir vilja hefna sín fyrir ófar- ir sínar. í Atlasaf jöllunum er alt með friði og spekt. Þó Lyautey, vinur Berba, sje farinn frá, þá halda Frakkar fast við alla hans stjórn- arháttu. Hann vildi gera Berbum svo hátt undir höfði, að með tím- anum fengju þeir tögl og hagldir í Marokkó á sama hátt og Búar hafa náð forráðum í hinum ensku Bandaríkjum Suður-Afríku. — Frakkar líta fram í tímann og sjá nýtt Frakkland, eða frönsku mæl- andi land rísa upp fyrir sunnan Miðjarðarhafið, bygt þessum hrausta þjóðflokk. Þeir ætla hon- um að yngja upp Frakka og taka við Ijósi menningar og mentunar af þeim. Þá verður Frakkland og ekki Italía erfingi Rómaveldis, þó að Frakkar sjálfir úrkynjist og úrættist. Sven Hedin hefir tekið máli Berba og ritað skörulega um, hver óhæfa það er, að stórveldi sjeu samtaka um að drepa konur og börn með eitri og sprengivjelum úr lofti ofan. Frakkar svara: Býsna skal til batnaðar. Ef á annað borð á að buga Berba, þá er betra að skjóta þeim svo mik- inn skelk í bringu, að þeim falli allur ketill í eld, en að fara að heyja langvinnan ófrið við þá. Ef Frakkar sjá um, að kjör Berba í Riff verði lík og í Atlas- fjöllunum, þá er þeim. borgið. „K v æ ð i“ Guðm. Friðjónssonar. I. Höfundur þessarar bókar hef- ir margt skrifað um dagana, frá því fyrst að hann hóf ritstörf. Hann hefir gefið út ljóðabók, „Úr heimahögum' ‘, skrifað skáldsðgu, samið fjöldamargar smásögur og dreift í blöð og tímarit lands- ins grúa af greinum um ólíkustu efni. — Sumt af þessu hefir fallið dautt til jarðar eftir fyrsta lestur og gleymst. — Sumt, líklega ||meiri hlutinn, lifir, og mun lifa, bæði af ljóðum lians og sögum. Því Gr. Fr. hefir oft sagt það, sem jafn bókelsk þjóð og skáldlineigð og íslendingar eru, gleymir ekki. — En í þessari Ijóðabók hans hygg jeg vera það, sem hann hefir best sagt og snjallast, og sem lifa mun lengst a lra hans verka. Hann er, eins og menn munu hafa tekið eftir, meira ' ioðskáld en söguskáld. En þama rru hans ágætustu og eftirminni- legustu kvæði — mannlýsinga- kvæði hans mörg og eftirmxli. ■ , •• i *. ..&LiSaiaeí II Það er gaman að bera saman ,Úr heimahögum* og þessi ,Kvæði‘ Guðmundar. Á milli þeirra liggur langur tími. Munurinn er líka mikill. Þó eru sömu persónuein- kennin, sama röddin, sami merg- urinn og mátturinn í máli. En alt er orðið fágaðra, hugsanirnar skýr ari, myndirnar sannari, málmur málsins enn skygðari og yrkisefn- ir. stærri og fjölbreyttari. „Úr heimahögum" orti maður, sem bar í sjer frumleikann, leitaði að honum og lenti oft í öfgum. En „Kvæði“ yrkir sá, sem frumleik- inn, persónuleikinn er sprunginn út í í fullum glæsileik. Nú þarf ekki að leita hans. Hann er orð- inn hið ráðandi afl, mótið, sem gefur kvæðunum svip, yfirbragð, ættarmerkið. Það er óþarfi að fara nokkrum sjerstökum lýsingarorðum um þann svip, sem er yfir kvæðum G. Fr. Alþjóð veit, að þau eru engin tilfinningaleiftur, engir eldslogar augnablikshughrifa. Þau eru eins og mikil, breið, djúp og tíguleg vatnsföll, sem velta fram með sterkum straumi, og stundum miklum og þungum gný, svo land- ið og loftið umhverfis skelfur við. Það er máttur málsins, þróttur hugsananna og sterkar og litauð- ugar myndir, sem gefa þeim þenn- an svip. Guðmundur Friðjónsson. Guðm. Friðjónsson er meira en íslenskt skáld, Hann er norrænn Bragi. Hann yrkir jafn vel um efni frá fornöld Norðmanna og um íslensk efni. Norrænn andi er furðulega lifandi í honum. Og þetta er merkilegt, þegar þess er gætt, að liann er takmarkað skáld — á ekki landnám listar sinnar nema á fremur þröngu sviði. En þar er hann líka afburða snjall oft. III. þau kvæðin, sem bera af í þess- ari bók, eru mannlýsingakvæðin. Það eru veglegustu og mestu

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.