Árbók Landsbókasafns Íslands - 01.01.1957, Blaðsíða 161

Árbók Landsbókasafns Íslands - 01.01.1957, Blaðsíða 161
ÍSLANDSKLUKKAN f SMÍÐUM 161 Það er enginn efi á því, að skáldið hafi af ásetlu ráSi keppt að því marki. Áhugi hans á hinni sígildu hollenzku myndlist virðist mér vera enn einn votlur þeirrar viðleitni. Þessi heimildaskrá, eins og hún birtist í handritum höfundarins, er orðin löng. Þó mætti enn lengja hana með því að nefna t. d. Einokunarverzlun Dana á lslandi 1602— 1787 (1919) eftir Jón J. Aðils. Sú bók hefur auðvitaS verið aðalheiinild hans urn ís- landsverzlunina. En það er einnig vísað til hennar í sambandi við klæðaburð íslenzkra hefðarkvenna (Klukkan A 67) Rits Einars Arnórssonar, Réttarsaga Alþingis (1945), er m. a. getið sem heimildar um lögmannsvald (Minnisbók b 26) og um dóm í máli guðlastarans Halldórs Finnbogasonar (Minnisbók a 40—41). En hinn síðarnefndi er um stundarsakir félagi Jóns Hreggviðssonar í dýflissunni að Bessastöðum. (Klukkan 59—60) Þó að heimildir Halldórs viS samningu 1 slandsldukkunnar séu sögulegar eða jafnvel sagnfræðilegar, þá er aðferð hans að viða að sér efni og sveigja það undir kröfu lista- verksins í meginatriðum sú sama og við samningu nútímaskáldsagna, eins og Salka Valka, Heimsljós eða — Atómstöðin. ÞaS er næstum því táknrænt, að söguhetjunnar Uglu skuli fyrst vera getið í miðri Minnisbók b, meðan höfundurinn var enn að semja fyrsta bindið af 1 slandsklukkunni: Skáldsagan Ugla: Þrá læknisins til sveitarinnar frá civilisationinni birtist í ást hans til Uglu. Ugla kommúnisti. Hvernig heimili borgarans leysist upp, og læknirinn stendur aS lokum einn í ást sinni til Uglu, lnigsjónir hennar beinast mót hinum nýa heimi sem hann er ekki maðttr til aS gefast á vald. (85) SöguþráSur Atómstöðvarinnar hefur þá aS sumu leyti verið spunninn árum áSur en herstöðvamál og „beinamál“ komu til skjalanna. En þessir atburðir hafa eflaust gert skáldinu auðveldara að' setja söguna á svið, eins og atburðir löngu liðinna tíma hafa gætt boðskap íslandsklukkunnar lífi listarinnar. III í útvarpserindi sínu, Höfundurinn og verk hans, sem var flutt 22. nóvember 1942, lýsir Halldór m. a. því, hvernig ,,hið lifandi líf umhverfis höfundinn og í brjósti hans“ neyðir upp á hann „yrkisefnum sem hann hefur kannski flúið undan árum saman“: „Til dæmis veit ég aS höfundur einn er nýbyrjaður á bók sem hann hefur í átján ár verið að biðja guðina aS forða sér frá að skrifa."1 I átján ár — þ. e. a. s. frá 1924. En í við- tali í ÞjóSviljanum 23. desember 1943 segir skáldið, að vinur hans Jón Helgason í Kaupmannahöfn hafi þegar árið 1924 bent honum á mál Jóns HreggviSssonar. SíSan var hann öðru hvoru með söguefnið í huga; um 1934 samdi hann stutt yfirlit, tíu eða tuttugu blaðsíður, yfir atburðarás sögunnar allrar. Handritin að íslandsMukkunni bera það með sér, að sagan hefur átt sér langan að- 1) Tilvitnunin eftir Vettvang dagsins (1942), bls. 473. Árbók Lbs. '55-56 Í1
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196

x

Árbók Landsbókasafns Íslands

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Landsbókasafns Íslands
https://timarit.is/publication/279

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.