Morgunblaðið - 23.01.1998, Qupperneq 6

Morgunblaðið - 23.01.1998, Qupperneq 6
6 B FÖSTUDAGUR 23. JANÚAR 1998 MORGUNBLAÐIÐ DAGLEGT LIF Ofurkonan og óstudd, en engin veit sína ævina, því innan árs kynntist ég nýverandi eiginmanni mínum og við rugluðum fljótlega saman reitum. Hann er yndislegur maður, nokkuð eldri en ég, og hefur alltaf viljað allt fyrir mig gera. Eg hleypti honum bara ekki að, hélt mínu striki og lagði of- urkapp á að vera fjárhagslega sjálf- stæð, reka vinnustofuna og sjá um börnin sjálf. Mér fannst þau vera mín og á mína ábyrgð líkt og heim- ilishaldið, foreldrafundimir í skól- unum og þess háttar. Maðurinn minn, elskulegur, fékk ekki rönd við reist, en hefur trúlega verið stoltur af ungu, duglegu konunni sinni. Stresseinkenni „Sjálfri fínnst mér líka gaman að sauma og er fljót að þessu...“ sagði Katrín Óskarsdótt- ir grafískur hönnuður og fyrirmyndarhúsmóðir fyrir sjö árum í viðtali við Valgerði Þ. Jónsdóttur, sem fannst mikið til um dugnaðinn. Líka svo létt í lund, röggsöm og hraust- leg hún Katrín, sem þá hafði saumað grímubúninga á börnin sín þrjú, var í hamingju- sömu hjónabandi, rak eigið fyrirtæki og virtist hafa tíma til alls. Núna segist hún vera aðframkomin af þreytu og streitu eins og margar jafnöldrur hennar. TT' LJ I ■TKEYRÐAR ofur- konur var yfirskrift aðsendrar greinar eft- ir Katrínu Óskars- dóttur, húsmóður og atvinnurekanda, í Morgunblaðinu 20. nóvember síðastliðinn. Innan um aðrar greinar eftir brúnaþunga karla í prófkjöri lét greinarstúfur- inn lítið yfir sér, en vakti, að sögn ritara og símavarða á blaðinu, meiri viðbrögð lesenda en þeir vissu dæmi um. Konur á öllum aldri hringdu og vildu vita deili á þessari Katrínu sem sagði umbúðalaust 4 ýmislegt sem þær höfðu einungis þorað að nöldra um í hópi nánustu vinkvenna; um kröfurnar sem gerð- ar eru til þeirra, hvemig þær sjálf- ar gangast upp í glansímyndinni, reka heimili af myndarskap, hlú að börnum sínum og öldruðum for- eldrum samhliða ábyrgðarmiklu starfi ... og keppast við að vera ung- legar, sætar og fínar. Grein Katrínar lýsir hvernig blaðamenn draga sí og æ upp mynd af hinni fullkomnu konu; ofurkon- unni, sem virðist geta gert allt í einu. Hún er hugmyndarík, útsjón- arsöm, handlagin, í sjálfstæðu, krefjandi starfi, á fallegt heimili, karl, börn, hund og kött. Hún 4 saumar allt á sig og bömin, prjón- ar, föndrar og bakar auk þess sem hún stundar göngur og líkamsrækt, syndir á hverjum morgni, á hesta og sumarbústað enda áhugasöm um garðrækt eins og svo margt annað. Andaktugir yfir myndarskapnum í greininni segir Katrín að blaða- menn séu jafnan andaktugir yfir myndarskapnum og láti þess yfir- leitt getið að viðmælandinn geisli af lífsgleði og orku. „Þessar greinar hef ég lesið í gegnum árin með að- dáun og jafnvel smáöfund. Svona fannst mér að duglegar konur ættu -t að vera og ég reyndi þetta sjálf,“ skrifar Katrín og lýsir síðan hvern- ig vöðvabólga, hjartsláttartmflanir og hækkaður blóðþrýstingur urðu til þess að glansímyndin folnaði. Eftirgrennslan leiddi í ljós að Katrín Oskarsdóttir er sú hin sama og blaðamaður Daglegs lífs tók smáviðtal við fyrir sjö áram; mynd- arlega húsmóðirin sem saumaði grímubúninga á börnin sín þrjú ... og var fljót að því, eins og hún sagði sjálf. Viðtalið var ekki dæmigert glansímyndarviðtal, þótt ljóst væri að konan var dugnaðarforkur og natin við börnin sín. „Ég hefði líka verið fín í alvöra glansímyndarvið- tal þá og þar til fyrir svona tveimur árum og efalítið verið alveg til í að láta blaðamann skjalla mig svolítið fyrir fallega heimilið mitt og þess háttar," segir Katrín og er ekkert að grínast. Með alla þræði í hendi sér og nagandi samviskubit Núna er Katrín á fertugasta og fimmta aldursári og lætur ekki lengur blekkjast af glansímyndinni. Hún segir að fáar konur á sínum aldri og eldri hafi sömu orku og þegar þær vora tuttugu og fimm ára, þótt flestar haldi áfram á sama hraða og auki umsvifin og athafna- semina fremur en hitt. „Þær vilja hafa alla þræði í hendi sér, en era með nagandi samviskubit yfir að standa sig ekki nægilega vel á öll- um vígstöðvum. Alagið eykst oft með áranum vegna þess að aðstæð- ur breytast. Börnin verða ungling- ar, sem gera jafnvel meiri kröfur en áður og era stundum erfíðari viður- eignar en smábörn. Ekki er lengur hægt að leita til ömmu og afa, sem era orðin gömul og þurfa nú fremur á aðstoð að halda. Rekstur og við- hald á eignum; húss, sumarbústað- ar, bíla og ýmissa tækja, tekur æ meiri tíma og kröfurnar um öll lífs- ins gæði aukast samfara meiri vinnu og auknum fjáiTáðum. Þótt konan sé metnaðaríúll og í jafn- krefjandi starfi og karlinn, tekur hún oftast sjálfviljug ábyrgð á búi og börnum. Hún býr þannig um hnútanna að hann er stikkfrí í vinn- unni, þarf ekki að skreppa frá til að kaupa í matinn, keyra börnin til tannlæknis, í píanótíma eða taka sér frí þegar börnin era veik.“ Sjálfskaparvíti Katrínu finnst jafnréttisbarátta undanfarinna ára hafa snúist upp í andhverfu sína. Konur hafi tekið við framfærslu heimilanna ásamt körlunum en sitji eftir sem áður einar uppi með heimilið og börnin. „Má vera að þetta sé að einhverju leyti sjálfskaparvíti í ofurkappinu við að standa sig alls staðar. Metn- aðurinn, starfsframinn, eignirnar og hvernig við göngumst upp í að- dáuninni, sem við teljum okkur fá fyrir dugnaðinn við að sinna öllu í einu, gerir okkur ekki ham- ingjusamari." Konan, sem talar, býr ásamt eiginmanni, þremur bömum og tíkinni Týra í glæsilegu, gömlu einbýl- ishúsi í Hafnarfírði. Hún rak eigið íyrir- tæki; skreytinga- og skiltagerð, þar til í nóvember og hef- ur um árabil farið reglu- lega til útlanda. Trúlega forréttindakona að margra mati, sem ætti bara að una sæl við sitt. En hvernig er lífs- hlaup þessarar konu, sem skyndi- lega geystist fram á ritvöllinn og gerði hálft í hvoru gys að sjálfri sér og konum í sömu stöðu? „Ég vann sjálfstætt og lagði metnað minn í að vinna hratt og vel og langan vinnu- dag, eiga börn í leið- inni, gera upp hús, j sauma, föndra og prjóna og umfram allt að vera hress og helst alltaf í góðu skapi. Fyrir tíu árum, þegar yngsta bamið var nýfætt, skildi ég við sambýlis- mann minn og fóður barnanna. Sá hafði aldrei verið tilþrifa- mikill í heimilis- haldi og uppeldi og því vora við- brigðin ekki mikil. Mér fannst ég sinna störf- um min- um ágætlega, þótt reynslan hafi kennt mér að einungis uppeldis- starfið er alls ekki á færi einnar manneskju þannig að viðunandi sé. Ég sá ekki fram á aðra framtíð en að ala börnin mín upp ein En ungar konur eldast, verða þreklausar, jafnvel þunglyndar og geðvondar á stundum vegna álags- ins sem á þeim mæðir og þær reyna ekkert að minnka. Þegar ég fór fyrst að kenna þreytu ímyndaði ég mér að ég væri með krabbamein eða annan alvarlegan sjúkdóm. Yfirvofandi heilablóðfall fannst mér ekki ósennilegt, en lét mig þó ekki hafa það að leita læknis. Þreytan ágerðist og var orðin viðvarandi þegar ég loks nefndi krankleikann í framhjáhlaupi við lækninn minn, Þorstein Njálsson, í heimsókn með dóttur mína á heilsugæslustöðina í nóvember. Hann tók blóðþrýsting- inn og sendi mig í allar mögulegar rannsóknir, sem sýndu að ég var með hjartsláttartruflanir, vöðva- bólgu og allt of háan blóðþrýsting. Dæmigerð stresseinkenni sagði Þorsteinn og spurði mig spjöranum úr um lífsmynstrið." Þá fyrst segist Katrín hafa séð líf sitt í nýju ljósi og farið að velta fyr- ir sér stöðu kvenna í samfélaginu. Hún segir að þær séu undir gífur- legum þrýstingi frá umhverfinu og sem verra væri; frá hver annarri. Flestar kvarti um tímaleysi og leyfi sér ekld eða kunni ekki að slappa af og njóta lífsins. „Ég ákvað að gera eitthvað fyrir sjálf- an mig, eins og sagt er, og skellti mér í líkams- rækt, eins og „Aður nafði konan ekkert val og enn síður núna þegar kringumstæðurnar eru orðnar slíkar að hún verður að sinna mörgum hlut verkum i einu.

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.