Morgunblaðið - 06.08.1992, Síða 22

Morgunblaðið - 06.08.1992, Síða 22
22 MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 6. ÁGÚST 1992 MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 6. ÁGÚST 1992 23 Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Fulltrúar ritstjóra Fréttastjórar Ritstjórnarfulltrúi Árvakur h.f., Reykjavík Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Þorbjörn Guðmundsson, Björn Jóhannsson, Árni Jörgensen. Freysteinn Jóhannsson, Magnús Finnsson, Sigtryggur Sigtryggsson, Ágúst Ingi Jónsson. Björn Vignir Sigurpálsson. Ritstjórn og skrifstofur: Aðalstræti 6, sími 691100. Auglýsingar: Aðal- stræti 6, sími 691111. Afgreiðsla: Kringlan 1, sími 691122. Áskriftar- gjald 1200 kr. á mánuði inncr'lands. í lausasölu 110 kr. eintakið. Barnaheill eða fram- tíðarvandi * Islenzk börn eru að meðaltali stærri og þyngri við fæðingu en börn í grannríkjum og ung- bamadauði hér á landi er með þeim lægsta sem gerizt. Á hinn bóginn látast hlutfallslega fleiri börn og unglingar af slysfömm hér á landi en annarsstaðar á Norðurlöndum - og önnur slys á bömum em og hlutfallslega mun fleiri hér en þar. Þetta kom fram á norrænni ráðstefnu um börn og barnavemd, sem haldin var hér á landi í liðinni viku. Þar var einnig greint frá félags- legri könnun á högum níu ára bama í fjölmennum skóla hér á landi, sem leiddi í ljós, að allt að 43 af hveijum 100 börnum voru ein heima fyrir eða eftir skóla, eða hluta af þeim tíma, og í nokkrum tilfellum gættu þau að auki yngri systkina. Orsakir slysa á bömum hér á landi em í mörgum tilfellum raktar til ónógs eftirlits hinna fullorðnu. Það kom og fram í erindi Péturs Lúðvíkssonar, barnalæknis, að „ofbeldi og ein- elti er vaxandi hluti af daglegu lífí skólabama á íslandi. í sum- um skólum, einkum á höfuð- borgarsvæðinu, eru dæmi um að böm þori ekki í skólann vegna þess“. í flestum tilfellum em „ofbeldisseggimir“ börn sem „sjálf eiga við félagsleg eða til- fínningaleg vandamál að stríða, sem ekki hefur verið sinnt“. Bakland erfíðleikanna er oftar en ekki slæmar heimilisástæður viðkomandi bama, áfengissýki annars eða beggja foreldra, eða annars konar heilsufarslegur eða félagslegur vandi. Þessi börn þurfa því ekkert síður hjálpar við, að mati læknisins, en fórnarlömb þeirra. í upplýstu samfélagi sam- tímans er fólki að verða betur og betur Ijóst, að aðbúð og umönnun bama á fyrstu æviár- um þeirra, sem og á mótunar- og skólaámm ungviðisins, hefur afgerandi áhrif á þroska þeirra og velferð síðar í lífínu, jafnvel ævina á enda. Sú spuming verð- ur því áleitin, þegar fréttir af þessari faglegu ráðstefnu um börn og barnavemd em lesnar, hvort lífstíll okkar á líðandi stundu, sem m.a. kemur fram í vaxandi vinnu beggja foreldra utan heimilis, geti leitt til ófyrir- séðs framtíðarvanda fyrir fjölda einstaklinga og þar með samfé- lagið. Af sjálfu leiðir að atvinnulíf fámennrar þjóðar kallar hlut- fallslega fleiri til starfa en raun- in er hjá milljónaþjóðum. Sá lífs- máti, sem við íslendingar höfum tamið okkur, kallar og á tvær fyrirvinnur til tekjuöflunar, ekki sízt hjá stærri fjölskyldum. Engu að síður verðum við að staldra við niðurstöður þeirrar ráðstefnu um böm og barna- vernd, sem hér að framan er vitnað til. Hvern veg getum við skapað börnum okkar umhverfi, öryggi og umhyggju í uppvext- inum sem gerir þau að farsælum og velheppnuðum einstakling- um? Getur samfélagið stuðlað að því að annað foreldra sé lengur en nú er heima hjá ungum börn- um sínum, t.d. með því að greiða þeim beint svipaða fjárhæð og það greiðir hvort eð er með við- komandi barni/börnum í ein- hvers konar dagvistun? Verðum við ekki að stefna hraðar en nú er gert að einsetnum skóla og byggja upp gæzlu og umönnum skólabarna, utan kennslutíma, í skólunum, þegar aðstæður krefjast þess? Fyrsta skrefíð út úr vandan- um er að hvetja foreldra og yfír- völd til umhugsunar og umræðu um mikilvægi málsins, framtíð- arvelferð barnanna okkar. Lengi býr að fyrstu gerð. Ábyrgð for- eldra og samfélags er því mikil. Sú aðstaða, umhverfi og um- hyggja, sem við búum ungviðinu í uppvexti, hefur afgerandi áhrif á lífsferil þess allan - og þar með á framtíðarheill og/eða framtíðarvanda samfélagsins. Eftirdæmi Akureyrar Eins og fram kom í innsetn- ingarræðu forseta íslands, frú Vigdísar Finnbogadóttir, er það keppikefli hverrar sjálf- stæðrar þjóðar að varðveita og hlúa að móðurmáli sínu og menningu, ekki sízt á líðandi stundu, þegar erlendar tungur ferðast skilríkjalaust yfir land- mæri og álfur eftir farvegum tækni og fjölþjóðlegra sam- skipta. Stofnun Málræktarsjóðs, sem ætlað er að styrkja hvers konar málrækt, er því öllum góðum íslendingum fagnaðar- efni. Sveitarfélög, fyrirtæki og ein- staklingar geta gerzt stofnaðilar að Málræktarsjóði með fjár- framlagi fyrir árslok. Akureyri hefur gefíð öðrum sveitarfélög- um, sem og fyrirtækjum og ein- staklingum, gott menningarlegt eftirdæmi með 500 þúsund króna stofnframlagi til sjóðsins. Ráðstefna um börn og barnavernd: Þriðjimgiu’ skilnaðar- barna þjáist af óham- ingju síðar á ævinni ÓLAFUR Ólafsson landlæknir segir þá fullyrðingu ranga, sem oft heyr- ist, að áhrif skilnaða á börn séu einungis skammvinn. Þvert á móti þjáist þriðjungur þessara barna síðar meir af óöryggi og óhamingu, þeim gangi verr í skóla og hverfi oftar frá námi en önnur börn. Þetta kom fram í erindi sem landlæknir hélt á ráðstefnu um börn og barna- vernd í gær. Hann sagði athyglisvért að skilnaður virtist hafa meiri langtímaáhrif á börn en dauði föður. Ölafur sagði að á síðustu 20 árum hefðu orðið verulegar breytingar á kjamafjölskyldunni hér á landi. Hlut- fall giftra hefði lækkað úr 85,8% í 72,5% en hlutfall þeirra sem væru í óvígðri sambúð eða einstæðir hefði aukist veralega, úr tæplega 13% í rúmlega 24%. Þá hefði hlutfall ein- stæðra foreldra einnig aukist, úr 10,5% í 13,1%. Ólafur sagði að foreld- ram í hjónabandi með börn hefði fækkað um 20% á þessum árum auk þess sem giftingatíðni hefði lækkað um helming. í erindi sínu kom Ólafur inn á rétt- arstöðu foreldra við fæðingu fyrsta barns. Hann sagði að á árunum 1961 til 1965 hefðu 75% foreldra verið í hjónabandi, 13% í sambúð og 12% hvorki í sambúð eða í hjónabandi. í dag væri tæpiega helmingur foreldra í hjónabandi, rúmlega 40% í sambúð og 10% hvorki í sambúð né hjóna- bandi. Ólafur sagði að hugsanlega mætti rekja fjölgun þeirra sem byggju í sambúð til þess að skatta- lega séð væri sambúð nú jafngild hjónabandi en hefði ekki verið það áður. Hann sagði að lögskilnuðum hefði fjölgað hratt á áranum eftir stríð og hefðu í heild nær þrefaidast á tímabil- inu, aðalfjölgunin hefði orðið eftir 1971. Tíðni lögskilnaða sagði hann að væri lægri í dreifbýli en þéttbýli en dreifbýlið hefði greinilega dregið á þéttbýlið í þessu tilliti á undanföm- um_ áram. Ólafur sagði að eflaust leystu skilnaðir oft ýmsan vanda margra fullorðinna en viðamiklar rannsóknir hefðu sýnt að þeir sem lentu í hjóna- skilnuðum ættu oft við mun meiri heilsufars- og sálarlega vanheilsu að stríða en þeir sem lifðu í farsælu hjónabandi. Hann nefndi að kvíði, slæm geðheilsa, vímuefnanotkun og sjálfsvígstilraunir væru algengari meðal þeirra sem lentu í hjónaskiln- uðum. Einnig fengju þeir frekar hjarta- og æðasjúkdóma, fremdu frekar sjálfsmorð, lentu oftar í slys- um og meðal þeirra væri hærri dán- artíðni. Hann sagði að samverkandi orsakir þessara sjúkdóma eða van- heilsu mætti meðal annars rekja til fjárhagsvanda, einangrunar, streitu, sálarkramar, reykinga og neyslu áfengra drykkja. Ólafur sagði að það væri rangt, sem oft væri haldið fram, að áhrif skilnaða á börn væra einungis skammvinn. „Samkvæmt niðurstöð- um erlendra rannsókna þjáist þriðj- ungur þessara barna síðar meir af óöryggi og óhamingu, sérstaklega ef foreldrarnir skilja þegar bamið er ungt,“ sagði Ólafur. Hann sagði að þessi böm væru oft haldin vanmátt- arkennd, sjálfsásökun, árásargimi og óróa. Þeim gengi verr í skóla, hyrfu oftar frá námi en þau sem ekki yrðu fyrir þessu áfalli og lentu oftar í skilnaði síðar á ævinni en aðrir. Slæm geðheilsa og hegðunarvandræði unglinga tengist mjög lélegri hjú- skaparaðlögun, afskiptaleysi, lítilli umhyggju og samvinnu foreldra og virðist hafa neikvæð áhrif á náms- getu. Ennfremur virðist þetta tengj- ast fráhvarfi unglinga úr námi, en þetta kemur fram að sögn Ólafs í rannsókn Siguijóns Bjömssonar sem hann segir að virðist vera mun kunn- ari erlendis en hér. Ólafur sagði at- hyglisvert að skilnaður virtist hafa meiri langtímaáhrif á börn en dauði föður. Óvissan virtist oft vera verst fýrir bömin. Þá sagði hann að rann- sókn sem gerð hefði verið hér á landi hefði leitt í ljós að börnum sem fæð- ast utan hjónabands farnaðist oft betur en bömum sem lentu í aðskiln- aði foreldra. Trúlega sagði hann að orsökin væri sú að fjölskyldutengsl og aðstoð náinna aðstandenda við þau væri oft til fýrirmyndar. Ólafur sagði að í heild hefði burð- armálsdauði lækkað mikið hér á landi á undanförnum árum, færri konur fæddu böm sín 20 ára og yngri og léttburam hefði fækkað. Hann sagði að fólk eignaðist böm 2 til 4 áram eldra nú en það gerði fyrir um 20 árum. Ólafur sagði að uppeldisaðstæður og heimilisaðstæður unglinga sem neyttu ftkniefna væru mun óhag- stæðari en þeirra unglinga sem ekki neyttu fíkniefna. Þessir unglingar kæmu mjög oft frá sundraðum íjöl- skyldum, væra ekki alin upp af báð- um kynforeldrum og ættu við heimil- isböl að stríða. Þá væri menntun þeirra mjög oft ábótavant enda hyrfu þeir oft úr skóla áður en grannskóla væri lokið. Þeir væra vinafáir og undu illa sínum hag, væru ekki sjálf- um sér nógir og skorti oft leiðandi hönd. „Fullyrðingin um að hver sé sinnar gæfu smiður er því ekki alls- kostar rétt því sumir eiga mun erfið- ara en aðrir að skapa sér eðlilegt líf,“ sagði Ólafur að lokum. Tafla 1. Samanburður á högum unglinga er neyta ólög- legra vímuefna og þeirra er ekki neyta fíkniefna (vestræn lönd). Nota Nota ekki Fjölskylda Alin upp af báðum kynforeldram........i... < 50% < 80% Alin upp á fósturheimilum/stofnunum............. 10-30% 1-0,5% Hjónaskilnaður.................................. 30-50% 20% Sundrað fjölskylda fyrir 7 ára aldur.............. 50% 5% Heimilisástand Vímuvandamálífíölskyldum........................... 25% 5-6% Vímuvandamál, taugaveiklun og/eða afbrot.. 54% 10-15% Áfengissýki (faðir)............................... 27% Taugaveiklun (móðir).............................. 32% 5-10% Lyfjaneysla........................................ 22% Tafla 2. Samanburður á högum unglinga er neyta ólög- legra fíkniefna og þeirra er ekki neyta fíkniefna (vestræn lönd). Nota Nota ekki Menntun Ljúka ekki barnaskólaprófí........... Hverfa úr skóla fyrir 14 ára aldur... „Orsök misnotkunar" Vandræði heima....................... Vandræði í skóla..................... Frístundir Eiga enga vini....................... Tómstundaiðja........................ í vandræðum vegna skorts á tómstundaiðju 20- -55% 5-7% 60- -70% 31% 56% V 58% ? 14% 2% 34% 60% 50% 10% Tafla 3. Breytingar á kjarnafjölskyldunni 1971-1991.(1) 1971 1991 Breyting Foreldrar í hjónabandi með börn 58,2% 37,7% -20,5% í óvígðri sambúð með börn 2,3% 11,2% +8,9% Einstætt foreldri með börn 10,5% 13,1% +2,6% Barnlaust hjónaband 27,6% 34,8% +7,2% Sambúð án barna 1,3% 3,3% +2,0% Tafla 4. Tíðni lögskilnaða á íslandi og heildartíðni lög- skilnaða á Norðurlöndum á 1.000 giftar og frá- skildar konur af meðalmannfjölda. ísland Norðurlöndin 1941/50 3,77% 1951/60 4,32% 1961/70 5,38% 5,14% 1971/75 8,18% 9,01% 1976/80 9,04% 9,98% 1981/85 10,22% 10,69% 1986/90 10,35% 11,40% Kaupmáttaijafnvægistalan PPP; Nýr mælikvarði notaður til samanburðar milli landa HAGSTOFA íslands hefur ásamt Efnahags- og framfarastofnun Evrópu, OECD, unnið að gerð nýrrar vísitölu sem ætlað er að auðvelda efnahags- legan samanburð milli ríkja. Nýju mælieiningunni, er nefnist PPP (Pur- chasing Power Parities), eða kaupmáttarjafnvægistala, er ætlað að ein- gangra gengissveiflur frá verðsveiflum innanlands. Mun þá verða unnt að bera saman hagstærðir, svo sem kaupmátt, þjóðarframleiðslu og fleira, bjögunarlítið milli landa. Rósmundur Guðnason, hagfræð- ingur hjá Hagstofunni, sagði að nán- ast allar þjóðir heimsins tækju þátt í gerð jafnvægistölunnar. „ísland tekur nú í fyrsta sinni þátt í þessu starfi, og vinnur með OECD-ríkjunum. Þau hafa unnið og endurskoðað PPP-jafn- vægistöluna sín á milli á fimm ára fresti," sagði hann. Umfangsmikil verðkönnun var gerð til grundvallar útreikningunum hér á landi, að sögn Rósmundar. Miklu skipti að í öllum löndunum væra vör- umar sambærilegar eða eins, svo verðútreikningar yrðu marktækir. Með þessu móti fengist verð á sam- bærilegum vörupakka í öllum þátt- tökulöndunum, sem síðan væri veginn með mismunandi neyslumynstri þjóð- anna til að fá marktæka lokaniður- stöðu sem nota mætti við samanburð- arútreikninga. Aðspurður kvað Rósmundur jafn- vægistöluna ekki vera gengi í hefð- bundnum skilningi. „En það má nota töluna til að útiloka gengissveiflur milli þátttökuríkjanna," sagði Rós- mundur. „Það er fyrst og fremst ætl- unin að nota þetta til að bera saman hagstærðir milli landa. Mun meira kemur inn í myndina þegar þjóðir verðleggja gjaldeyri sinn.“ Nú þegar hefur verið gengið frá jafnvægisgrunninum á Norðurlönd- um, og gert er ráð fyrir að öll OECD- ríkin ljúki verkinu á næstu vikum.1- Ætlunin er að endurskoða jafnvægis- tölugranninn á þriggja ára fresti í framtíðinni meðal OECD-ríkja, en að sögn Rósmundar endurreikna Evrópu- bandalagsríkin hann árlega, enda skipti jafnvægistalan miklu máli í svo nánu efnahagssambandi. Barokk og nýsköpun á sumar- tónleikum í Skálholtskirkju Flytjendur á sumartónleikum í Skálholtskirkju. SUMARTÓNLEIKAR í Skál- holtskirkju verða haldnir laug- ardaginn 8. og sunnudaginn 9. ágúst. Þetta er fjórða tónlistar- helgi sumarsins og ber yfirskrift- ina Barokk og nýsköpun. Laugardaginn 8. ágúst kl. 15.00 bjóða Guðrún Óskarsdóttir sembal- leikari, Kolbeinn Bjamason flautu- leikari og Rannveig Sif Sigurðar- dóttir sópran áheyrendum í franska barokkveislu. Þau flytja verk eftir Hotteterre, Leclair, Boismortier o.fl. Guðrún Óskarsdóttir er einn af fáum semballeikurum á íslandi og hefur verið við nám erlendis í mörg ár og nú síðast í Sviss. Kolbeinn Bjarnason er löngu þekktur fyrir flautuleik og er m.a. einn aðstand- enda Caput-hópsins. Rannveig Sif Sigurðardóttir er nú við nám í Hol- landi og leggur sérstaklega stund á barokksöng. Blokkflautuleikarinn Dan Laurin frá Svíþjóð leggur leið sína í Skál- holt um helgina og flytur hann ein- leiksverk fyrir ýmsar gerðir af blokkflautum laugardaginn 8. ágúst kl. 17.00 og sunnudaginn 9. ágúst kl. 15.00. Hann mun flytja verk frá ýmsum tímabilum tónlistarsögunn- ar og framflytja verk eftir Markus Zahnhausen. Messa verður í Skálhoitskirkju sunnudaginn 9. ágúst kl. 11.00. Tónlistarflutningur verður í hönd- um Guðrúnar Óskarsdóttur og Kol- beins Bjamasonar. Boðið verður upp á barnapössun meðan á tónleik- unum stendur og hægt að kaupa veitingar í Skálholtsskóla. (Úr fréttatilkynningu) Böm sem em ein heima dag- lega standa sig verr í námi BÖRN sem eru ein heima í meira en fjóra tíma daglega fá að meðal- tali einum heilum lægra í einkunn í lestri en börn sem ekki eru ein heima að jafnaði. Þetta eru niðurstöður könnunar sem sálfræðideild skóla í Réttarholtsskóla gerði á níu ára börnum í tíu skólum sem sál- fræðideildin sér um. Könnunin leiddi einnig í ljós að börn sem eru ein heima daglega hafa fleiri einkenni vanlíðunar en önnur börn, einkum þau börn sem eru ein í meira en fjóra tíma á dag. Þá kom í ljós að börn sem segjast vera hrædd við að vera ein heima svo og börn sem horfa mikið á myndbönd þegar þau eru ein hafa meiri áhyggjur en önnur börn. Könnunin, sem kynnt var á ráð- stefnu um börn og barnavernd í gær, Var gerð á 396 níu ára bömum í þeim tíu skólum sem sálfræðideild- in hefur með að gera. Könnunin leiddi í ljós að 54,2% barnanna eru ein heima einn til þrjá tíma á dag og 16% eru ein heima í fjóra tíma eða meira. Að sögn Brynjólfs Brynj- ólfssonar, sálfræðings sögðust ein- ungis 3,5% bamanna vera hrædd við að vera ein heima. „Það er at- hyglisvert hve fá bamanna sögðust óttast að vera ein og má ef til vill skýra með ríkjandi viðhorfi hér á landi. Bömin eru alin upp við að ekkert athugavert sé við það að þau séu skilin eftir ein þó þau séu ekki eldri en þetta,“ segir Brynjólfur. Brynjólfur segir að könnunin hafi leitt í ljós að flest barnanna séu í ágætu sambandi við foreldra sína og enginn munur hafi komið í ljós á börnum sem skilin séu eftir ein og öðram bömum hvað þann þátt varðaði. Börnin voru spurð að því hvað þau gerðu þegar þau væru ein og sögðust 26% þeirra oft lesa sér til skemmtunar, 19% sögðust teikna oft, 47,5% sögðust læra heima þeg- ar þau væru ein, 13,2% sögðust leika sér að dóti, 27,6% sögðust leika sér að tölvum og 22,2% sögð- ust horfa á myndbönd. Enginn merkjanlegur munur kom í ljós á milli kynjanna að öðru leyti en að stúlkur sögðust frekar leika sér að dóti. „Könnuninn leiddi í ljós að það heftir áhrif á skólagöngu hvað böm- in era skilin mikið eftir ein heima,“ segir Brynjólfur. Hann segir að börn sem séu ein heima í meira en fjóra tíma á dag fái að meðaltali einum heilum lægra í einkunn í lestri en önnur börn. Einnig hafi komið í ljós að þau hegði sér verr en önnur börn og séu skömmuð meira í skó- lanum. Í ljós kom að börnin sem eru hrædd við að vera ein standa sig einkum verr en önnur börn. Könnunin sýndi að böm sem eru ein heima í einn tíma eða meira á dag hafa fleiri einkenni vanlíðunar en önnur börn. Sérstaklega bera böm sem eru ein í fjóra tíma eða meira á dag merki vanlíðunar, að sögn Brynjólfs. Hann segir greini- legt að það sé mikið andlegt álag á bömin að vera skilin eftir ein. Þá kom í ljós að börn sem segjast vera hrædd við að vera ein heima svo og böm sem horfa á myndbönd þegar þau era ein heima hafa meiri áhyggjur en önnur börn. Brynjólfur segir að skammir og tiltal séu þær refsingar sem beitt sé á flestum heimilum og stærstur hluti bamanna segist sjaldan vera skammaður. Böm sem era ein heima í einn eða fleiri tíma á dag eru ekki skömmuð meira en önnur böm. í ljós kom hins vegar að þau böm sem em ein heima í fjóra tíma eða meira á dag eru frekar beitt líkamlegum refsingum en önnur böm. Brynjólfur segir líklegustu ástæðuna vera þá að foreldrar þess- ara barna vinni langan vinnudag, séu þreyttir þegar þeir komi heim og hafi því minni þolinmæði til að fá börnin til að hlýða með tiltali. Könnunin leiddi í ljós að börn sem era ein heima leita ekki frekar til sálfræðideildar skóla en önnur börn. Þetta er athyglisvert að sögn Víðis H. Kristinssonar, forstöðumanns sálfræðideildar skóla í Réttarholts- skóla. „Stærstur hluti þeirra barna sem til okkar leitar er börn sem eiga við námserfiðleika að stríða að mati kennara. Ef börn sem skilin era eftir ein standa sig þokkalega í fögum er þeim ekki vísað til okk- ar,“ segir hann. Brynjólfur segist ekki vilja full- yrða að um vanrækslu sé að ræða þó börn séu skilin eftir ein í fjóra tíma eða meira á dag. „íslendingar hafa í gegnum tíðina haft tilhneig- ingu til að leggja mjög mikla ábyrgð á börn. I bændasamfélagi okkar áður fyrr þótti sjálfsagt að börn hjálpuðu til við störf úti við og þó samfélagið hafi breyst í gegnum tíðina er afstaðan um að böm hafi gott af þVí að bjarga sér sjálf enn sú sama,“ segir Brynjólfur. Hann segir að þegar börn um- gangist svo mikið jafnaldra sína læri þau minna af fullorðnum og mörg böm eigi mjög erfitt með að hlýða þar sem þau hafi aldrei lært það. „Það er ekki hægt að staðhæfa neitt um áhrif þess á böm að vera skilin eftir ein. Hugsanlega era þau sjálfstæðari en geta á sama hátt átt erfiðara með sig á unglingsárum þar sem þau vantar fyrirmynd,“ jSegir Brynjólfur. m JÉ Morgunblaðið/Kristinn Fimmtán listamenn kynna verk sin í Álafosskvosinni 9. ágúst næstkom- andi í tilefni fimm ára afmælis Mosfellsbæjar. Mosfellsbær 5 ára: Fímmtán lista- menn kynntir Menningarmálanefnd Mosfellsbæjar og fimmtán starfandi listamenn í bænum standa sameiginlega að útgáfu á kynningarriti í tilefni þess að 9. ágúst eru- fimm ár liðin frá stofnun Mosfellsbæjar og Listaverksjóðs Mosfellsbæjar. Gefið er út kynningarrit í 7.000 eintökum, þar sem hver listamaður er kynntur sérstaklega auk þess sem opið hús verður hjá lista- mönnunum í Álafosskvos milli kl. 13 og 17 n.k. sunnudag, 9. ágúst. í frétt frá Mosfellsbæ segir, að á fyrsta fundi bæjarstjórnar hafi verið stofnaður Listaverkasjóður Mosfells- bæjar og skyldi markmið hans vera að koma upp góðu safni listaverka, sem endurspeglaði listsköpun í land- inu. Sjóðnum var tryggður ákveðinn tekjustofn, sem er 0,5% af útsvars- tekjum bæjarins. „Eftir gjaldþrot Álafoss hf. eignaðist Framkvæmda- sjóður íslands öll gömlu húsin í Ála- fosskvosinni, nema-Þrúðuvang, sem er í eigu Byggðastofnunar. Lista- menn leigja því húsnæði sitt af Framkvæmdasjóði til skamms tíma. Bæjaryfirvöld munu á næstunni kanna hug Framkvæmdasjóðs og annarra eignaraðila til framtíðar þessara húsa, í þeim tilgangi að tryggja eðlilega uppbyggingu og þró- un þessa svæðis.“ í kynningarritinu kemur fram, að alla laugardaga opna myndlistar- menn hús sín og kynna verk sín og vinnustofur. Kynnt er hugmynd að framtíðarskipulagi Álafosskvosar, þar sem meðal annars er gert ráð fyrir að vinnustofur listamanna verði í verksmiðjuhúsinu auk veitingahúss og útimarkaðar við ána. Kynningarritið er fjármagnað með ágóða af listaverkum, sem lista- mennimir hafa gefið og Listaverka- sjóður hefur keypt. Listamennirnir era Haukur Dór, Þóra Sigurþórsdótt- ir, Tolli, Edda Jónsdóttir, Áslaug Höskuldsdóttir, Þórdís Alda Sigurð- ardóttir, Magnús Kjartansson, Helga Jóhannesdóttir, Ásdís Sigurþórsdótt- ir, Inga Elín, Eydís Lúðvíksdóttir, Ólafur Már Guðmundsson, Steinunn Marteinsdóttir, Ingibjörg V. Frið- björnsdóttir og Sjöfn Eggertsdóttir. Tímamótanna verður einnig minnst meðal annars með hátíðar- messu í Lágafellskirkju kl. 11 á sunnudag, og formlegri opnun ný- byggingar dvalarheimilis aldraðra að Hlaðhömrum kl. 14, en húsakynn- in verða sýnd almenningi milli kl. 15.30 og 17.30 sama dag. Opið hús verður hjá listamönnunum í Ála- fosskvos milli kl. 13 og 17. Þá verð- ur farin tveggja tíma söguferð í rútu um Mosfellsbæ með leiðsögn. Farið verður frá Hlégarði kl. 14.

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.