Morgunblaðið - 20.04.2003, Qupperneq 36

Morgunblaðið - 20.04.2003, Qupperneq 36
36 SUNNUDAGUR 20. APRÍL 2003 MORGUNBLAÐIÐ 20. apríl 1993: „Ríkissjóður er illa staddur um þessar mundir. Að loknum fyrsta ársfjórðungi yfirstandandi fjárlagaárs er ljóst, að fjár- lagahallinn á þessu ári stefnir í a.m.k. 10 milljarða króna. Þetta stafar bæði af minni tekjum vegna minnkandi um- svifa í þjóðfélaginu og aukn- um útgjöldum, sem ekki var gert ráð fyrir við fjár- lagagerðina í desember. Fyrstu áætlanir um fjárlög ársins 1994 benda til þess, að hallinn á því ári geti orðið enn meiri, eða nokkuð á annan tug milljarða.“ . . . . . . . . . . 20. apríl 1983: „Í upphafi kosningaviku sendi Þjóð- hagsstofnun frá sér skýrslu með helstu niðurstöðum um framvindu og horfur í efna- hagsmálum. Morgunblaðið birtir þessa skýrslu í heild í dag og eins og lesendur geta kynnt sér er ekki orðum auk- ið þótt hún sé nefnd svarta skýrsla Þjóðhagsstofnunar. Lífskjörunum hrakar ár frá ári án þess að gripið sé til gagnráðstafana. Vegna skorts á fyrirhyggju og stefnu yfirvalda sem hafa verið andvíg orkufrekum iðn- aði hefur orðið að sækja of fast fram í öflun sjávarfangs og nú eru sumir fiskistofna að þrotum komnir. Þannig hefur verið haldið á málum eftir út- færslu fiskveiðilögsögunnar í 200 sjómílur að andvirði hins aukna afla hefur verið eytt jafn harðan. Engin áhersla hefur einu sinni verið lögð á það að útgerðarfyrirtæki treystu eigin stöðu. Enda er svo komið nú að sjávar- útvegsráðherrann stofnar op- inberan kosningasjóð með er- lendu lánsfé til að unnt sé að halda skipum úti fram yfir kjördag. Í samræmi við þetta spáir Þjóðhagsstofnun því að á árinu 1983 verði þjóðar- framleiðslan 4,5 til 5,5% minni en á síðasta ári þegar hún dróst saman um 2%. Því er spáð að framleiðsla til út- flutnings verði svipuð eða nokkru minni í ár en í fyrra. Þá er spáð samdrætti í þeirri framleiðslu sem háð er inn- lendri eftirspurn eins og byggingarstarfsemi. Jafn- framt er nú spáð 3 til 4% samdrætti þjóðartekna á árinu 1983.“ . . . . . . . . . . 19. apríl 1973: „Þinglausnir fóru fram í gær. Þegar störf þessa löggjafarþings eru skoðuð, kemur í ljós, að af- raksturinn er harla lítill. Það sem við blasir, er fyrst og fremst alger ringulreið í með- ferð mála á vegum ríkis- stjórnarinnar. Einungis allra nauðsynlegustu mál hafa hlotið afgreiðslu á þessu þingi, svo sem fjárlögin.“ Fory s tugre inar Morgunb laðs ins Hallgrímur B. Geirsson. Styrmir Gunnarsson. Framkvæmdastjóri: Ritstjóri: STOFNAÐ 1913 Útgefandi: Árvakur hf., Reykjavík. Aðstoðarritstjórar: Karl Blöndal, Ólafur Þ. Stephensen. Fréttaritstjóri: Björn Vignir Sigurpálsson. VANTRÚNNI EYTT Píslarsagan, sem við höfum heyrtsagða á ýmsum vettvangi undan-farna daga, er ekki eingöngu saga um pínu og dauða Krists. Hún er ekki síður saga um vantrú annarra á að hann væri sá, sem hann sagðist vera eða að hann gæti sigrazt á þeim öflum, sem ofsóttu hann. Öldungaráð gyðinga trúði því ekki að hann væri Guðs sonur. Lýðurinn í Jerú- salem heimtaði að Barrabas yrði látinn laus fremur en Jesús. Jafnvel Pétur, nánasti samverkamaður hans, afneitaði honum. Eftir krossfestinguna fannst mörgum fylgismönnum Krists að öllu væri lokið og þeir voru daprir og von- lausir. Meira að segja eftir að konurnar, sem komust að því að Jesús væri horf- inn úr grafhvelfingunni, þar sem hann var lagður, sögðu lærisveinunum frá því, voru þeir enn vantrúaðir, eða eins og segir í Lúkasarguðspjalli: „En þeir töldu orð þeirra markleysu eina og trúðu þeim ekki.“ Lúkas segir áfram frá því hvernig Jesús slóst í för með lærisveinum sín- um á leið til Emmaus eftir upprisuna, en þeir þekktu hann ekki. Að sögn Lúk- asar sagði Jesús við þá: „Ó, þér heimsk- ir og tregir í hjarta til þess að trúa öllu því, sem spámennirnir hafa talað! Átti ekki Kristur að líða þetta og ganga svo inn í dýrð sína?“ Það var ekki fyrr en Jesús hafði borðað með þeim, sýnt þeim hendur sínar og fætur og sárin, sem hann hlaut á krossinum, að þeir trúðu. Tómas efaðist lengst og varð að fá að setja fingurinn í naglaförin á höndum Krists til að sannfærast. Í Jóhannesar- guðspjalli segir þannig frá því: „Síðan segir hann við Tómas: Kom hingað með fingur þinn og sjá hendur mínar, og kom með hönd þína og legg í síðu mína, og vertu ekki vantrúaður, vertu trúað- ur. Tómas svaraði: Drottinn minn og Guð minn! Jesús segir við hann: Þú trú- ir, af því þú hefur séð mig. Sælir eru þeir, sem hafa ekki séð og trúa þó.“ Við erum sjálf oft í sporum lærisvein- anna og annarra þeirra, sem efuðust um tilvist Krists og verk hans. Þótt við höfum flest verið skírð til kristinnar trúar og staðfest hana í fermingunni, erum við oft vantrúuð. Þeir, sem missa ástvini eða verða fyrir öðrum áföllum og sorg, efast oft um tilvist Guðs. Og hver láir þeim, sem horfa upp á myrkraverk, stríð og ofbeldi, fátækt og eymd um allan heim, að efast um að til sé sú „alveldissál, andi sem gjörir steina að brauði“, sem Einar Bene- diktsson orti um? Boðskapur páskanna, um upprisu Jesú, er mikilvægasta og kröftugasta uppspretta trúarinnar. Sigur Krists á dauðanum var og er annars vegar sönn- un þess að hann er sá, sem hann sagðist vera, Guðs sonur, og hins vegar fyrir- heit um að þeir, sem trúa á hann, öðlast eilíft líf. Páskadagurinn er nokkurs konar úrslitastund í lífi sérhvers krist- ins manns; þess eru dæmi að efasemda- menn hafi endurheimt trúarvissu sína í messu að morgni páskadags. Upprisan er forsenda þeirrar full- vissu, sem kemur t.d. fram í öðru kvæði Einars Benediktssonar, sem ort er eftir barn: Og því er oss erfitt að dæma þann dóm, að dauðinn sé hryggðarefni, þó ljósin slokkni og blikni blóm. − Er ei bjartara land fyrir stefni? Þér foreldrar grátið, en grátið lágt, við gröfina dóttur og sonar, því allt, sem á líf og andardrátt, til ódáinsheimanna vonar. Og þrátt fyrir allt eru ótal dæmi um víða veröld um að hið góða sigrast á hinu illa. Stöðugt er fólk um allan heim að vinna að því að bæta líf annarra og margt af því trúir einlæglega orðum Krists, að „allt, sem þér gjörðuð einum minna minnstu bræðra, það hafið þér gjört mér.“ Framrás manngæzku og sannleika verður ekki stöðvuð ef nógu margir trúa − jafnvel þótt hægt fari og stundum virðist hið illa sækja fram um stund. Við fáum ekki sömu áþreifanlegu sannanirnar og Tómas postuli, en sömu sannfæringu geta menn sótt í orð Krists, Biblíuna, þar sem stendur í Jó- hannesarguðspjalli, í lok frásagnarinn- ar af Tómasi: „En þetta er ritað til þess að þér trúið, að Jesús sé Kristur, sonur Guðs, og að þér í trúnni eigið líf í hans nafni.“ Morgunblaðið óskar lesendum sínum og landsmönnum öllum gleðilegra páska. Þ EGAR stuðningsmenn Bills Clintons Bandaríkjaforseta lögðu á ráðin um það hvaða aðferðum ætti að beita til að sigra George H.W. Bush í forsetakosningunum árið 1991 hafði James Carville meiri áhrif en flestir aðrir. Hann stjórnaði „stríðsherberginu“, eins og aðal- miðstöð kosningastjórnarinnar var kölluð, með harðri hendi og lagði umfram allt áherslu á að boðskapurinn til kjósenda yrði að vera skýr og markviss. Carville setti upp tússtöflu í herberginu þar sem þrjár grundvallarreglur voru ritaðar sem áttu að tryggja að Clinton og stuðningsmenn hans gleymdu ekki því sem mestu máli skipti. Aðalatriðin að mati Carville voru eftirfarandi: „Breytingar eða óbreytt ástand. Efnahagsmálin, vitleysingarnir ykkar. Ekki gleyma heilbrigðis- málunum.“ Dag eftir dag, á fundi eftir fundi, ítrekaði Carville að þetta væri það sem skipti máli ef Clinton ætti að vinna kosningarnar. Þetta kunna að virka sjálfsögð sannindi en með því að hamra á þeim aftur og aftur og ein- beita sér að þessum einfalda boðskap tókst Bill Clinton, tiltölulega óþekktum fyrrum ríkisstjóra frá Arkansas, að sigra sitjandi forseta sem skömmu áður, eftir lok fyrra Persaflóastríðsins, hafði virst ósigrandi. Samkvæmt skoðanakönnunum fyrri hluta árs- ins 1991 var Bush eldri einhver vinsælasti forseti í sögu Bandaríkjanna. Nokkrum mánuðum síðar beið hann ósigur í forsetakosningum. Helsta skýringin á þeim miklu umskiptum hefur verið talin sú að hann missti sjónar á því sem skipti kjósendur mestu máli: efnahagsmálunum og þar með lífskjörum almennings. Þegar Carville ritaði á tússtöfluna sína: Efna- hagsmálin, vitleysingarnir ykkar vildi hann minna menn á að kjósendur hefðu takmarkaðan áhuga á heimsmálum, milliríkjasamningum og öðrum háleitum markmiðum. Þegar upp væri staðið réði úrslitum hvort almenningur teldi sig hafa það betra eða verra en fyrir síðustu kosn- ingar. Ráðstöfunartekjur, verðbólga og vaxta- stig skiptu miklu meira máli en hvort friðarum- leitanir fyrir botni Miðjarðarhafs væru að þokast í rétta átt eða ekki. Budda kjósandans réð at- kvæði hans. Efnahagsmálin Það er forvitnilegt að velta því fyrir sér hvort einhverjar hlið- stæður sé að finna hér á landi nú þegar kosn- ingar eru í nánd. Tæpur mánuður er eftir til kosninga og baráttan fyrir þær fer smám saman að ná hámarki. Samkvæmt skoðanakönnun Félagsvísinda- stofnunar, sem framkvæmd var fyrr í mánuðin- um fyrir Morgunblaðið, er greinilegt að íslenskir kjósendur stjórnast af buddunni ekki síður en bandarískir kjósendur. Þegar spurt var hvað réði mestu um hvaða flokk menn kysu sögðu 30,8% að skattamál réðu mestu um afstöðu þeirra. Þá sögðu 27,7% velferðarmálin vega þyngst. Að auki nefndu 7,6% efnahagsmálin sem það er skipti mestu í þeirra huga. Það er athyglisvert að þrátt fyrir harðar deilur um stóriðju- og virkjunarframkvæmdir á undan- förnum misserum telja einungis 2,7% kjósenda að umhverfis- og orkumál séu það sem mestu máli skiptir þegar þeir gera upp hug sinn til flokkanna. Að sama skapi virðast deilur um stuðning ís- lensku ríkisstjórnarinnar við aðgerðirnar í Írak ekki hafa teljandi áhrif á kjósendur. Aðeins 1,9% segja utanríkismál vera það málefni sem skipti þá mestu. Það er mjög svipaður fjöldi og nefndi Evrópumálin sem þann þátt er réði úrslitum um afstöðu til stjórnmálaflokkanna. 1,8% nefndu Evrópumálin, sem hlýtur að teljast lágt hlutfall, miðað við hvað sá málaflokkur hefur verið fyrir- ferðarmikill í íslenskri þjóðmálaumræðu síðast- liðin ár. Af könnun Félagsvísindastofnunar má einnig ráða að kjósendur hafa mjög ólíkar áherslur eftir því hvernig þeir skipa sér í flokka. Þannig eru það fyrst og fremst kjósendur stjórnarflokkanna sem nefna skattamálin á meðan stjórnarand- stöðuflokkarnir telja skattamál skipta minna máli. 40,6% þeirra sem sögðust ætla að kjósa Sjálfstæðisflokkinn nefndu skattamál, 33,8% þeirra sem sögðust ætla að kjósa Framsóknar- flokkinn, 26,9% þeirra sem sögðust ætla að kjósa Samfylkinguna, 10,9% þeirra sem sögðust ætla að kjósa Vinstrihreyfinguna – grænt framboð og einungis 4,1% þeirra sem hugðust kjósa Frjáls- lynda flokkinn. Á heildina litið nefndu 8,5% sjávarútvegsmál og kvótakerfið sem þann málaflokk er skipti mestu máli. Þegar tölurnar eru skoðaðar eru það hins vegar nær einvörðungu þeir sem sögðust ætla að kjósa Frjálslynda flokkinn sem nefndu sjávarútvegsmálin. Alls nefndu 57,1% stuðnings- manna Frjálslynda flokksins sjávarútvegsmálin en enginn stuðningsmanna vinstri grænna. Ein- ungis um 4% stuðningsmanna annarra flokka nefndu þennan málaflokk. Það er að vísu nokk- urt umhugsunarefni, hvort niðurstöður þessarar könnunar endurspegli fyrst og fremst þau mál- efni, sem stjórnmálamennirnir hafa lagt mesta áherslu á að undanförnu. En kannski hafa þeir einmitt lagt áherslu á þessa málaflokka vegna þess, að þeir hafa fundið áhuga kjósenda á þeim. Stjórnarflokkarnir telja sig hafa mjög sterka málefnastöðu þegar efnahagsmálin eru annars vegar. Í vikunni kynnti fjármálaráðuneytið nýja efnahagsspá þar sem því er spáð að við séum að sigla inn í nýtt hagvaxtarskeið er muni standa út þennan áratug. Þrátt fyrir að fiskveiðiheimildir séu nánast í sögulegu lágmarki hefur tekist að halda uppi hagvexti. Verðbólga er á ný orðin lægri en í flestum ríkjum Evrópu. Atvinnuleysi hefur vissulega aukist en flest bendir til að úr því muni draga verulega á næstu misserum þegar þær miklu framkvæmdir, sem framundan eru, hefjast. Tekin hafa verið stærstu skref Íslands- sögunnar varðandi einkavæðingu og ber þar hæst sölu á hlut ríkisins í viðskiptabönkunum. Það var stórt og mikilvægt skref sem mun hafa mikil áhrif á íslenskt viðskiptalíf á næstu árum. Sjálfstæði Seðlabanka Íslands hefur verið aukið og gengi krónunnar ræðst nú í viðskiptum á al- mennum markaði en ekki með stjórnvalds- ákvörðunum. Á heildina litið hafa orðið róttæk umskipti í ís- lensku viðskipta- og efnahagsumhverfi á því kjörtímabili sem nú er að líða. Líklega hafa opin- ber afskipti af viðskiptalífinu og efnahagslífinu aldrei verið minni en nú. Þá skiptir máli að tekist hefur samkomulag um byggingu álvers á Reyðarfirði með tilheyr- andi virkjunarframkvæmdum. Framundan eru því mestu framkvæmdir Íslandssögunnar sem hafa munu í för með sér gífurlega innspýtingu fjármagns í efnahagslífið og viðvarandi hag- vaxtaraukningu. Það er ekki síst út af þessum framkvæmdum sem flokkarnir hafa treyst sér til að gefa út jafn afdráttarlausar yfirlýsingar um lækkun skatta og raun ber vitni. Allir flokkar segjast stefna að því að lækka skatta á næsta kjörtímabili. Áherslur eru hins vegar ólíkar, hvað varðar eðli jafnt og umfang þeirra skattabreytinga sem þeir boða. Það getur hins vegar reynst erfitt fyrir kjósendur að meta áhrif þeirra tillagna er lagðar hafa verið fram. Munu þær bæta hag viðkomandi eða jafnvel draga úr ráðstöfunartekjum hans? Kjósendur eiga rétt á því að fá svör við slíkum spurningum. Hvort sem lagðar eru til breytingar á skattleysismörkum eða skattprósentum, breyt- ingar á virðisaukaskatti eða bótum eiga kjós- endur heimtingu á því að lagðar séu fram áætl- anir um kostnað annars vegar og áhrif á einstaklinga hins vegar. Í síðustu viku birti Morgunblaðið frétt um mat ríkisskattstjóra á áhrifum þeirra skattkerfis- breytinga, sem Sjálfstæðisflokkurinn hefur lagt til. Því ber að fagna að fjölmiðlum var leyft að kynna sér og birta þær upplýsingar sem finna mátti í minnisblaði ríkisskattstjóra. Aðrir flokk- ar hljóta að fara sömu leið og gera niðurstöðuna opinbera. Ekki gleyma heilbrigðis- málunum Þrátt fyrir að kjós- endur leggi ríka áherslu á skattamálin er ekki þar með sagt að ekkert annað skipti almenning máli en að greiða færri krónur í skatta. Þvert á móti virðist ljóst af könnun Félagsvísindastofnunar að fé- lagsleg velferð sé lykilatriði í hugum kjósenda. Alls sögðu 27,7% að velferðarmálin væru það sem skipti mestu máli þegar afstaða væri tekin til flokkanna. Rúmlega 40% kjósenda Samfylk- ingar og vinstri grænna telja þannig að félagsleg velferð sé sá málaflokkur sem skipti mestu máli og í kringum 15% af stuðningsmönnum annarra flokka. Af þessu má ráða að stór hluti kjósenda sé reiðubúinn að greiða hærri skatta eða að minnsta kosti óbreytta skatta til að hægt sé að efla félagslega velferð. Íslendingar leggja ríka áherslu á að hér sé rekið öflugt heilbrigðiskerfi og menntakerfi. Þá hefur það verið grundvallaratriði í íslenskum stjórnmálum um áratuga skeið að hlúð sé að þeim sem minna mega sín eða verða undir í lífs- baráttunni af einhverjum ástæðum.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.