Morgunblaðið - 20.04.2003, Side 34

Morgunblaðið - 20.04.2003, Side 34
LISTIR 34 SUNNUDAGUR 20. APRÍL 2003 MORGUNBLAÐIÐ AUKASÝNING verður á Söngva- seið á Ísafirði kl. 20 í kvöld. 1.000 leikhúsgesturinn var á sýningunni á dögunum, Borgný Skúladóttir frá Þingeyri. Sigríður Ragnarsdóttir skólastjóri Tónlistarskóla Ísafjarðar og Friðrik Stefánsson, formaður Litla leikklúbbsins, afhentu Borg- nýju blóm af því tilefni og vildu með því þakka áhorfendum hið mikla framlag þeirra til sýningarinnar. 1.000 gestir hafa séð Söngvaseið BARNALEIKSÝNINGIN Baulaðu nú...! – Dagur í lífi Kristínar Jósefínu Páls – hefur nú hafið ferð um borg- ina og er fyrsti viðkomustaðurinn Listasafn Reykjavíkur á Kjarvals- stöðum og verða sýningar á mánu- dag, 2. í páskum, kl. 16 og laugardag- inn 26. apríl kl. 14. Steinunn Knútsdóttur leikstýrir en leikarar eru Kristjana Skúladótt- ir og Lára Sveinsdóttir. Baulaðu nú… á Kjarvalsstöðum KÓRAMÓT íslenskra kóra erlendis var haldið í Lond- on fyrir skemmstu. Alls tóku sex kórar þátt í mótinu og sungu þeir sam- an á tónleikum og í messu í Holy Trinity Church. „Þetta kóramót hefur ver- ið haldið annað hvert ár síðan árið 1997. Fyrsta mótið var í Kaupmanna- höfn, árið 1999 í Osló, árið 2001 í Lundi og nú í ár í London,“ sagði Sr. Sigurður Arn- arson, settur sendiráðsprestur í London, í samtali við Morgunblaðið. Kórarnir sem tóku þátt í mótinu voru kór Íslendinga í Osló, safn- aðarkórinn í Kaupmannahöfn, ís- lenski kvennakórinn í Kaupmanna- höfn og íslensku kórarnir í Lundi og Gautaborg, auk íslenska kórsins í London. Sigurður segist jafnframt vita um fleiri starfandi íslenska sönghópa víðsvegar um Evrópu, sem ekki gátu tekið þátt í mótinu. „Þátttakendur, sem voru yfir 200 manns, komu til London föstudag- inn 4. apríl og dvöldu í Imperial College. Laugardeginum var eytt í æfingar, bæði í skólanum og í kirkj- unni þar við hliðina, sem heitir Holy Trinity Church og stendur við Prince Consort Road í S-Kens- ington. Tónleikar voru svo haldnir í eftirmiðdaginn, þar sem kórarnir sungu bæði saman sem og sína eigin efnisskrá, og samanstóð hún að mestu af íslenskum verkum. Efnis- skráin í heild var mjög metn- aðarfull og mál manna sem til þekkja að kórunum hefði farið mik- ið fram.“ Á kóramótinu hittust jafnframt íslenskir prestar sem eru í þjónustu í London, Kaupmannahöfn, Osló og Gautaborg, auk sr. Jóns Aðalsteins Baldvinsson sem Sigurður leysir af um þessar mundir og sr. Jóns Dalbú Hróbjartssonar, sem er tengiliður Biskupsstofu við starf presta er- lendis. Prestarnir tóku allir þátt í messu á sunnudag í Holy Trinity Church ásamt staðarpresti kirkj- unnar, þar sem þátttakendur í kóramótinu önnuðust tónlist- arflutning. „Það var gerður góður rómur að söngnum og kirkjusókn var góð. Form messunnar var auð- vitað breskt, en vissulega með ís- lensku ívafi,“ sagði Sigurður að lok- um. Stefnt er að því að halda kóramót íslenskra kóra erlendis í Gautaborg árið 2005. Íslenski kvennakórinn í Kaupmannahöfn æfir ásamt Sigríði Eyþórsdóttur stjórnanda. Blómlegt kórastarf Íslendinga erlendis BOREAS galleríið í Brooklyn í New hyggst sýna verk Tuma Magnússon- ar á opnunarsýningu gallerísins sem hefst 25. apríl. Er sýningin sú fyrsta á verkum Tuma í Bandaríkjunum. Önnur verka- röð Tuma á sýn- ingunni nefnist Fish, eða Fiskar, og dregur nafn sitt af fiskaljós- myndum sem listamaðurinn hefur unnið og mótað inn í grófgerða ferhyrnda vídd. Myndirnar eru prentaðar á ljósmyndapappír sem festur hefur verið á plastplötur sem síðan eru mótaðar til að falla að út- línum ljósmyndanna. Síðari verka- röðin nefnist Eye Study og er sam- ansafn olíumynda þar sem reynt er að fanga hinn einstaklingsbundna augnlit manna, umfram þá takmörk- uðu litasýn sem fólk býr yfir. Tumi sýnir í New York Tumi Magnússon ÞRENNIR tónleikar sl. sunnu- dags og þriðjudags áttu það eitt sam- merkt að standa á grunnni þjóðlags- ins. Víðu hugtaki í sjálfu sér, enda voru tónleikarnir ólíkir að yfirbragði og inntaki, þó að efnisvalið rynni frá alþýðutónlist þeirri er J.G. Herder taldi á sínum tíma beinasta lykilinn að vitund þjóðar. Væntanlega í sinni ómenguðustu mynd, löngu áður en fyrirbæri eins og heimstónlist, djass, „cross-over“ og „fakelore“ tóku að grugga yfirsýn. Því öllu má nafn gefa. Eitt er hið leikna afbrigði af þjóðlögum er Svíar nefna „Spelmansmusik“, nátengt al- þýðlegri fótmennt fyrri alda til sveita sem píetísk kirkjuyfirvöld kváðu svo rækilega niður á 18. öld að hvorugt lifði af hér á landi. Fyrir vikið eru öll íslenzk þjóðlög sönglög. „Spilara“- tónlistin sem svo var auglýst fyrir tónleika þriggja meðlima færeyska sextettsins Spælimannanna í Iðnó á laugardag líktist hins vegar frekar kaffihúsatónlist fríða skeiðsins kringum 1900 en rustafenginni krár- og hlöðutónlist, enda þótt lögin bæru flest keim af gömlum skandínavísk- um eða hjaltlenzkum danslögum fyr- ir hljóðfæri, og sum m.a.s. frumsam- in í þjóðlagastíl af Ívari Bærentsen, einum meðlimi sextettsins. Um ein- stök lög er þó örðugt frá að greina, því tónleikaskrá var engin og munn- legar kynningar Kristians Blak því miður allar á færeysku. Að vísu kann kaffihúsahjúpurinn nokkuð að hafa mótazt af fámennri áhöfninni. Engu að síður var gegnsæ áferðin í mörgu þokkafull og heillandi; sprelllifandi 100 ára tíma- hylki horfinnar alþýðudansmenntar með hnífsbroddi af Satie. Á móti dró hvað meðferðin varð smám saman einsleit, og hefði tónlistin sennilega þurft að vera aðeins meira útsett og með sjálfstæðari raddfærslu fyrir þessa smækkuðu áhöfn – þ.e.a.s. án kontrabassa, gítars og annarrar fiðlu. Hefðu þar verið hæg heimatök- in hjá Blak, sem auk félagssprautu- hlutverks síns í færeysku tólistarlífi er fjölhæft tónskáld. Einnig hefði kannski mátt hugsa sér fleiri stærðir af blokkflautu til tilbreytingar en sópran, sem Sharon Weiss lék reyndar mjög fallega á með snert af írskum tinflautustíl. Að ekki sé minnzt á smekklegan fiðluleik – mitt á milli klassísks og sveitastíls – hinn- ar kornungu Angeliku Nielsen, sem mun við nám hér á landi. Hitt stóð þó eftir, að dagskráin var uppfull af bráðskemmtilegum lögum (ekki sízt „feiklórs“-númerum Bær- entsens), og ætti því fullskipuð hljómsveitin að eiga góðan hljóm- grunn í vændum hér meðal hins æ stækkandi unnendahóps heims- og þjóðlagatónlistar. Kynningar voru af enn skornari skammti á tónleikunum í Norræna húsinu sama kvöld undir yfirskrift- inni „Kvæði úr norræna farteskinu“. Eða nánar tiltekið engar – að frátöld- um örstuttum almennum inngangi í tónleikaskrá ásamt ferilságripum um sjö af átta flytjendum kvöldsins (Marianne Maans frá Finnlandi var ekki getið). Ekkert var að hafa um lögin, hvorki heiti né texta. Og ekk- ert heldur um hljóðfærin – norska seljaflautu, sænsk-eistneska tagl- hörpu (ævafornt strokhljóðfæri með hrosshársstrengjum, fingrað með bakhandargripi eins og íslenzka fiðl- an), finnskt kantele (að því er bezt varð heyrt; það birtist aldrei heldur ómaði einungis utan úr hliðarher- bergi) auk blokkflautu Gísla Helga- sonar. Ekki þó svo að skilja að hljóðfæra- sláttur væri fyrirferðarmikill partur af uppákomunni. Öðru nær; leikin innslög voru alls langt innan við 10 mínútur af nærri 1½ klst. langri dag- skránni án hlés og hefðu vel mátt vera fleiri. Restin, s.s. yfirgnæfandi meirihlutinn, var sungin, á flestum Norðurlandamálunum til skiptis nema dönsku og færeysku. Og allt í einni viðstöðulausri bendu, með 3–4 dansinnskotum í nettum fótum norsku ballerínunnar Cathrine Smith en í litlu tímadrýgra hlutfalli en leiknu atriðin. E.t.v. ætti að virða aðstandendum sjálfa lengd tónleikanna til vorkunn- ar. Atriðin slöguðu nefnilega upp í hálft hundrað lög, og hefði viðhlít- andi tónleikaskrá útheimt heilan bækling. Engu að síður sárþyrsti mann í að fá eitthvað að vita, þótt ekki væri nema um eitt og eitt lag, grein þess, aldur og uppruna, enda flest sjaldheyrð hér um slóðir. Að ógleymdri söguframvindu, því afar misjafnt var hvað náðist af söngtext- um á framandi mállýzkum, að ekki sé talað um finnskuna. Því þó að lögin væru í sjálfu sér mörg hver heillandi og stöku sinni jafnvel seiðmögnuð skipti textinn greinilega ekki minna máli. Dagskráin var sem fyrr segir flutt viðstöðulaust án kynningarhléa og skiptust menn á einsöngsatriðum en sungu oft fleiri með í viðlögum. Við- fangsefnin voru fengin allt frá eld- fornum Eddukvæðum, sagnadöns- um miðalda, bergnámsballöðum og álfasöngvum til nýlegra alþýðuvísna; harmljóð eða gamanmál á víxl og sumt einhvers staðar þar á milli. Og væntanlega borin fram með viðlíkum hætti í von um að efnið kæmist því gerr til skila fyrir lagræn frumgæði og færni flytjenda. Það má líka til sanns vegar færa að oft hafi litlu munað, enda þónokkur skemmtileg lög inn á milli og sum þeirra skínandi vel flutt. En í heild var eins og vantaði herzlumuninn. Hafi téðu fyrirkomulagi verið ætlað að kasta tólfunum um óskipta athygli hlustenda, þá var það að viti undirrit- aðs tvíeggjað bragð sem hefði tæp- lega gengið upp nema í undantekn- ingalausri úrvalstúlkun. Og við henni var tæplega að búast af jafnfjöl- mennum hóp og, ef að líkum lætur, nýskipuðum í þokkabót. Síðastir í þessari þjóðlagaþrennu voru hádegistónleikar Ildikó Varga og Antoníu Hevesí í Íslenzku óper- unni á þriðjudaginn var. Flutt voru tíu ungversk þjóðlög í útsetningum þarlendra nútímatónskálda. Lang- flestar eða sjö voru eftir Zoltán Kod- ály (1882–1967) sem ætti að vera hnútum kunnugur með því það voru hann og Béla Bartók er lögðu grunn- inn að nútíma þjóðlagarannsóknum í byrjun 20. aldar. Líkt og með finnsku lögin í Nor- ræna húsinu skildu hlustendur vit- anlega ekki aukatekið orð af því sem sungið var. En þar rataði Íslenzka óperan á trúlega snjöllustu lausnina með nýtingu myndvarpa hússins, er birti íslenzkun píanistans á fallegum og viðeigandi myndbakgrunnum. Hafði það auk þess þann kost að tón- leikagestir viðhéldu nánara augn- sambandi við flytjendur en niður- sokknir væru í prentuð prógrömm. Þetta voru bráðfalleg lög og útsett með léttri hendi af næmum skilningi á eðli þjóðlaga. Flestir söngtextar fjölluðu um ástarþrá og ástarsorgir ungmenna til sveita fyrr á tímum þegar stéttamunur var meiri og meinin fleiri. En einnig brá fyrir gáskafullu viðmóti barna, eins og í Kocsi szekér sem Ildíkó söng af skemmtilega telpulegri kankvísi. Tvö lög voru úr þjóðlagasöngleikn- um „Székelyfono“ [xýlofóni?] eftir Kodály, síðast hið hressilega Hej két tikom við dúndrandi snarpan undir- leik. Skyldleiki finnskrar og ung- verskrar tungu rifjaðist óvænt upp í laginu Ne búsuljon[…] fyrir hrynj- andi bragarháttarins sem minnti slá- andi á hið fimmkveðna Kalevalalag Finna í stuttum en smitandi fírugum söng. Eitt lengsta og átakamesta lagið var hið seiðandi Magas kösziklának sem flutt var með ólgandi tilþrifum. Mesta lukku vakti þó hið síðasta, Messze a nagy erdö úr óperettunni Sígaunaástum eftir Franz Lehár, er gneistaði skapheitt undir góm eins og sterkkryddað gúllas. Söngur Il- dikó Varga var þar sem í öðru fag- mannlega öruggur og fjölhæfur. Antonía Hevesí fylgdi söngnum eins og bezt varð á kosið, nákvæmur pían- isti en líka kraftmikill þegar það átti við, og með auðheyrilega tilfinningu fyrir mótun og tímasetningu. Ungversk ást í blíðu og stríðu TÓNLIST Iðnó Færeysk, hjaltlenzk og skandínavísk „spilara“-tónlist. Færeysku hljómlist- armennirnir Kristian Blak píanó, Sharon Weiss blokkflauta og Angelika Nielsen fiðla. Laugardaginn 12. apríl kl. 16. KAFFIHÚSTÓNLEIKAR Ríkarður Ö. Pálsson Norræna húsið Eldgömul kvæði og nýsamin stef með dansi. Agnes Buen Garnås, Gísli Helga- son, Halvor Håkanes, Aiva Insulander, Geirr Lystrup, Marianne Maans, Cathrine Smith og Eli Storbekken. Laugardaginn 12. apríl kl. 20. VÍSNATÓNLEIKAR Íslenzka óperan Ungversk þjóðlög í útsetningum nútíma- tónskálda. Ildikó Varga mezzosópran, Antonía Hevesi píanó. Þriðjudaginn 15. apríl kl. 12:15. EINSÖNGSTÓNLEIKAR Kristian Blak Gísli Helgason Ildikó Varga ♦ ♦ ♦ ♦ ♦ ♦ Með AVIS kemst þú lengra Pantaðu AVIS bílinn áður en þú leggur af stað – Það borgar sig Hringdu til AVIS í síma 591-4000 AVIS Knarrarvogi 2 – 104 Reykjavík – Sími 591 4000 Fax 591 4040 – Netfang avis@avis.is Innifalið í verði er ótakmarkaður akstur, trygging, vsk. og flugvallargjald. (Verð miðast við lágmarksleigu 7 daga). Ekkert bókunargjald. Verona kr. 2.900,- á dag m.v. B flokk Bologna kr. 2.900,- á dag m.v. B flokk Milano kr. 2.900,- á dag m.v. B flokk www.avis.is Við gerum betur Ítalía Ólívu lauf FRÁ Einnig til fljótandi H á g æ ð a fra m le ið sla A ll ta f ó d ýr ir

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.