Morgunblaðið - 15.09.1979, Page 7

Morgunblaðið - 15.09.1979, Page 7
-MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 15. SEPTEMBER 1979 7 i Byggöakeöjan Meginhluti þess gjald- eyris, sem þjóðín hefur til ráöstöfunar, er aflað utan höfuðborgarsvæöisins, aðallega í útgerðar- og fiskvinnslubæjunum, sem mynda keðju verö- mætasköpunar á gjörv- allri strandlengjunni. Þessi staðreynd liggur nokkuð Ijós fyrir í vitund almennings. Hitt dylst mörgum að landbúnaður er annar bakhjarl flestra kaupstaða og kauptúna í strjálbýli. Úrvinnsla bú- vöru og verzlunar- og iönaðarþjónusta við n»r- liggjandi sveitir er víöa helft atvinnu og afkomu þessara byggðakjarna. Sú byggðakeðja, sameig- inlegra atvinnu- og af- komuhagsmuna, sem knýtir saman sveitir og sjávarpláss, má því ekki slitna. Geri hún þaö er afkoma í þéttbýli, ekki síður en strjálbýli, hætt, og raunar efnahagslegu sjálfstæöí þjóöarheildar- innar. Mikil byggðarösk- un myndi og skapa ný og riaavaxin vandamál, sem sízt yrðu auðveldari úr- lausnar en sú offram- leiðsla nokkurra búvöru- tegunda, sem verið hefur undir smásjá almanna- umræðu undanfarið. Landbúnaður veitir og iðnaði (einkum ullar- og skinnaiönaði) mikilvæg hráefni. Gjaldeyrísöflun landbúnaðar og iönaðar úr búvöru er 8 til 10% af heildargjaldeyrisöflun þjóðarbúsins. Vandi land- búnaöar Fram hjá hinu verður ekki gengið að vandi landbúnaðar, sem rætur á í framleiðslu umfram markaðseftirspurn, krefst úttektar á þessari grein þjóðarbúskaparins. Sú endurskoðun þarf ekki sízt aö taka miö af því, hvern veg hægt er að létta landbúnaði róðurinn til breyttra framleiðslu- hátta og hagkvæmni í búrekstri. Hér skulu nefnd nokkur athugunar- atriði: • 1) Efla þarf innlendan fóöuriönað. Tilraunir benda til þess að gras- kögglar séu samkeppnis- færir við erlent kjarnfóð- ur hvað gæði snertir. Notkun fitu og innlendra fóðurefna i grasmjöl, áö- ur en það er kögglað, hefur gefið góða raun. Fella ætti niður tolla og söluskatt af vörum til graskögglaverksmiðja. Rafvæða þarf þessa framleiöslu, sem nú notar olíu sem orkugjafa, og miða raforkuverð við verð á afgangsorku. • 2) Kanna þarf nýjar leiðir í framleiðslu: sil- ungs- og laxeldi, hand- iðnað úr ull og öðru inn- lendu hráefni, aukið minnka- og refaeldi, eftir því sem markaðseftir- spurn segir til um, aukna dúnframleiðslu o.m.fl. Þá þarf að etla rannsóknir í heyöflun, til að auka á öryggi og lækka tilkostn- að, ekki sízt varöandi vothey og súgþurrkun. • 3) Flest vestræn ríki þ.á.m. helztu samkeppn- isríkin, styðja landbúnað ainn á margvíslegan hátt. íslenzkar efnahagsað- stæður hníga hinsvegar í þá átt, að auka þurfi aöhald í útflutningi bú- vöru og setja verði reglur um hámark útflutnings- bóta, t.d. í hlutfalli af heildsöluverði, og aö út- flutningsleyfi verði ekki veitt nema söluverð nái ákveðnum hluta heild- söluverðs. Aögerðir af þessu tagi þurfa að taka mið af því, að bændur sitji við sama lífskjara- borð og svokallaðar við- miðunarstéttir, eins og lög munu standa til. • 4) Efla þarf markaðs- leit fyrir íslenzka búvöru, m.a. með aukinni sölu- samkeppni, en einnig með stuðningi sendiráða og e.t.v. með beinum samningum milli ríkis- stjórna. Athuga þarf sér- staklega, hvort ekki er hagkvæmara að selja í neytendapakkningum eða öðru formi en nú er gert. • 5) Auka þarf hagræð- ingu í rekstri sláturhúsa, geymslu og dreifingu kjötvöru, til að lækka tilkostnaö, sem kemur til frádráttar á endanlegu verði til bænda. Gera þarf vinnumælingar, kynna nýjungar í vinnslutækni og kanna leiðir til að lækka stofnkostnað, m.a. að því er húsnæði varðar. Aukin samkeppni eykur á framþróun hér sem ann- ars staðar. Jafna þarf mjólkurframleiðslu, sem er helmingi meiri í júlf- mánuði en febrúarmán- uði, eftir árstíðum, sem lækka myndi vinnslu- kostnað, e.t.v. með mis- háu verði til bænda, eftir skilatima mjólkur. Hér er að vísu fátt eitt nefnt og stiklað á stóru, en nauð- synlegt er að halda um- ræðu um þessi mál gang- andi og auka á skilning fólks á sérstæðum, tíma- bundnum vandamálum íslenzks landbúnaðar, sem er og verður einn af hornsteinum í þjóðarbú- skap okkar. Skólanefnd Iðnskólans í Reykjavík: Mótmælir niðurskurði kennslu- stundafjölda iðnfræðsluskóla BORIST hefur eftirfar- andi ályktun frá skóla- nefnd Iðnskólans í Reykjavík: „Skólanefnd Iðnskólans í Reykjavík mótmælir harð- lega niðurskurði Mennta- málaráðuneytisins á viku- legum kennslustundafjölda í iðnfræðsluskólum og lýsir furðu sinni á meðferð máls- ins, sem leitt getur til mismunar á menntun iðn- nema í hinum ýmsu skóla- stofnunum. Nefndin telur mjög var- hugavert að ómerkja námsskrár iðnfræðslunnar með niðurskurði á tíma- fjölda, sérstaklega þar sem ljóst er að einn bekk vantar í iðnfræðslukerfið. Bendir nefndin á að bein fyrirmæli eru í reglugerð um iðnfræðslu að kennsla skuli fara fram eftir námsskrám er Mennta- málaráðuneytið setur að fengnum tillögum Iðn- fræðsluráðs hvað faggrein- ar snertir, en í almennum greinum eftir sérstakri námsskrá er ráðuneytið setur. Enn fremur eru bein fyrirmæli þess efnis, að óheimilt sé skólanum að skerða þann stundafjölda sem gert er ráð fyrir í námsskrá. Að ofansögðu telur skólanefndin Ijóst, að áð- urgreind fyrirmæli ráðu- neytis um niðurskurð stangast á við reglugerð um iðnfræðslu og telur að slíkur niðurskurður sé óheimill nema að undan- gengnum breytingum á námsskrám eða reglugerð um iðnfræðslu. Skýtur þetta nokkuð skökku við yfirlýsingar ráðamanna um eflingu verkmenntunar, en hinn raunverulegi vilji í þá átt kemur einmitt í ljós við fjárveitingar til verk- menntunar. Skólanefnd Iðnskólans í Reykjavík vonar að Mennt- amálaráðuneytið sjái að sér í þessu efni og leggi jafnt á borði sem í orði, áherslu á uppbyggingu verkmenntunar. Það fé sem til hennar er varið skilar sér aftur til þjóðfélagsins í formi hæfari starfsmanna í iðnaði landsins." NÝ OG ÓDÝRARI HITASTÝRITÆKI í hinum nýju Grohe hitastýritækjum sameinast tæknileg fullkomnun, gæði, öryggi og nýtiskulegt útlit. Einnig hafa þau öryggisstillingu, þannig að þú átt ekki á hættu að fá á þig óvænta hitastigsbreytingu á vatninu, brennheita eða ískalda. Þú getur áhyggjulaus notið baðsins þvi þú lærir að treysta Grohe. Sá sem kemst í kynni við þægindi og öryggi hitastýri- tækjanna, getur aldrei án þeirra verið. Þessi Grohe hitastýri- tæki eru líka ódýrari en mörg önnur sams konar tæki. GROHE er brautryðjandi og leiðandi fyrirtæki á sviði blönd- unartækja. RR BYGGINGAVÖRUR HE SUOURLANDSBRAUT 4. SlMI 33331. (H. BEN. HUSIO) NmHtimNHIIHN ■ | símanúmer DITOT IfÍDhl nf | nlStf I JUnli iJ'iX 1 QKRIF^TnFIIR' Jþ lii typ ■ ■ t|Jr■ ■ ■ 10100 i UGiySING Ra Jrm%l>*%■ Ifc* ■ ■■■lli%imIfe■ ■ 22480 AFIÍRTIÐ^LA' 83033 m m # 4 > 11 ♦ # EFÞAÐERFRETT- NÆMTÞÁERÞAÐÍ MORGUNBLAÐINU

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.